Dünyada her yıl yaklaşık 10 milyon insan kanser tanısı almakta ve bu sayı gittikçe artmaktadır. Ülkemizde yılda 100,000 yeni kanser hastasının varlığı öngörülmektedir. Kanser tedavisi genellikle cerrahi, radyoterapi ve kemoterapiden oluşan, ilgili disiplinlerin eşgüdüm içinde çalışmasını zorunlu kılan bir tedavi yaklaşımını gerektirmektedir.
Radyasyon Onkolojisi, iyonizan radyasyon kullanarak kanser, bazen de kanser dışı hastalıkların tedavisini, radyasyonun etkilerini, tümörlerin davranışlarını inceleyen ve bu konularda eğitim ve araştırma yapan bir bilim dalıdır.
Radyoterapi; kötü huylu ve seçilmiş bazı iyi huylu hastalıklarda iyonizan radyasyonun kullanılmasıdır. Tüm kanserli hastaların %60-80'i hastalık tanısı aldıktan sonra geçen süreçte en az bir kez radyoterapi görmektedirler. Radyoterapinin tedavi etme (küratif), diğer tedavilerin etkinliğini güçlendirme (adjuvan), hastalığa bağlı ağrı, kanama gibi sıkıntıların giderilmesi amaçlı (palyatif) ve koruyucu (profilaktik) amaçlı uygulamaları vardır.
Anadolu Sağlık Merkezi Radyasyon Onkolojisi Bölümü, her türlü kanser hastasının tüm ihtiyaçlarının aynı çatı altında karşılanabilmesini ilke edinerek kurulan Onkoloji Merkezi'nin ana bölümlerinden biridir. Bölümümüz, kanser tedavisinde ilgili cerrahi tedavi, radyoterapi ve kemoterapiden oluşan multi-disipliner bir tedavi yaklaşımı ile hizmet vermektedir.
Radyasyon Onkolojisi Bölümü, uluslarası standartlarda ileri teknolojiyi kullanabilecek ve izleyebilecek bilgi ve deneyime sahip uzman kadrosu ile hizmet vermektedir. Radyasyon Onkolojisi ekibimizde radyasyon onkoloğu, medikal fizikçi, radyoterapi teknisyeni, simulatör teknisyeni, kalıp teknisyeni, hemşire, dozimetrist, psikolog, sosyal hizmet uzmanı, diyetisyen, radyasyondan korunma personeli ve idari personel bulunmaktadır.
Radyasyon Onkolojisi Bölümü, radyoterapi uygulamaları için gerekli olan tüm alt yapı ve donanımını uluslarası standartlarda gerçekleştirmiştir. Bunun yanı sıra, Anadolu Sağlık Merkezi 'nin ABD'nin son 16 yıldır en iyi hastanesi seçilen ve kanser alanında üstünlüğü olan Johns Hopkins Medicine ile yaptığı stratejik işbirliği sayesinde en son bilgi ve teknolojik gelişmeler bölümümüz tarafından izlenebilmektedir.
Radyoterapi merkezlerinde kullanılan Tedavi Planlama Sistemleri görüntü temelli planlama işlemleri yapmak üzere tasarlanmıştır. Bu görüntülerin işlenerek tümör sınırlarının belirlenmesi ve görüntü aktarılması için gerekli olan ileri teknoloji Radyasyon Onkolojisi Bölümü'nde kullanılmaktadır.
Ayrıca, Anadolu Sağlık Merkezi'nde tüm hasta verileri dijital ortamda saklanmakta ve böylece kanser hastalarının takibi kolaylaşmaktadır.
Radyasyon Onkolojisi Bölümü Tedavi Yöntemleri
Radyoterapide temel hedef kanser hücresi ve dokusudur. Kanserli dokuyu tedavi ederken, çevresindeki normal dokulara en az zarar verme ilkesinden hareketle değişik radyoterapi teknikleri geliştirilmiştir. Günümüzde uygulanan üç ana yöntem mevcuttur.
Radyasyon Onkolojisi Bölümü Tedavi Yöntemleri
Radyoterapide temel hedef kanser hücresi ve dokusudur. Kanserli dokuyu tedavi ederken, çevresindeki normal dokulara en az zarar verme ilkesinden hareketle değişik radyoterapi teknikleri geliştirilmiştir. Günümüzde uygulanan üç ana yöntem mevcuttur.
Eksternal Tedavi
Radyoterapide en sık kullanılan yöntemdir. Işınlama hastaya tek bir alandan verilebildiği gibi, karşılıklı paralel iki alandan veya üç-dört alandan girilerek verilebilir. Bunun yanında eş-merkezli tedavi esas alınarak, ark ya da döndürme tekniği ve ayrıca 3 boyutlu planlamalar, stereo-taksik yöntemler de kullanılabilmektedir.
Eksternal tedavide kullanılan aygıtlar Co-60, Doğrusal Hızlandırıcılar ve Orto-voltaj-yüzeyel röntgen cihazlarıdır. Son kuşak Doğrusal Hızlandırıcılar ile IMRT (Intensity Modulated Radiotherapy -Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi) ve SRS (Stereotaktik Cerrahi) yapılabilmektedir.
IMRT (Intensity Modulated Radiotherapy -Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi) Foton ışın profillerinin ayarlanmış akışı ile sonuçlanan karmaşık tedavi planlamasını ve dinamik radyasyon verilerek düzensiz biçimli yapıların ışınlanmasını, en uygun biçimde gerçekleştiren bir yöntemdir.
SRS (Stereotaktik Radyocerrahi) Kafatası içindeki hedefler üzerinde küçük radyasyon demetlerini stereo-taktik olarak odaklayan yöntemlerdir. Bu yöntem için tümü bir odaksal nokta üzerine yönlendirilmiş çok sayıda sabit Co-60 kaynakları içeren Gamma-Knife geliştirilmiştir. Yanı sıra, proton ve helium iyonları içeren ağır parçacıklar kullanan farklı radyo-cerrahi yöntemleri geliştirilmiştir. En son olarak radyo-cerrahi tedavileri için doğrusal hızlandırıcılardan foton radyasyonu kullanılmaya (X-knife) başlanmış ve bunun da en gelişmiş hali olan Cyberknife son yıllarda ön plana çıkmıştır.
Brakiterapi
Sözcük anlamı yakın tedavidir. Bu tür tedavide radyasyon kaynağı (gamma, alfa veya beta) hastada lokal olarak ışınlanacak yere konularak tedavi sağlanır. Bu tedavinin amacı, radyasyon kaynağının hastanın cilt, beden boşluğu veya dokusu içine yerleştirilerek yalnızca o bölgede yüksek doz toplanmasını sağlamaktır.
Brakiterapi özellikle prostat, yemek borusu, bronş, rahim boynu ve meme tümörlerinde kullanılmaktadır. Doz kaynaktan uzaklaştıkça çok hızlı bir biçimde azalmaktadır. Böylece kaynağa temas halinde olan veya yakınına yerleşik olan tümör maksimum doz alırken, tümör etrafındaki normal doku elemanlarının dozu çok düşük olmaktadır. Brakiterapi genelde ek doz olarak hastaya uygulanır.
Sistemik Selektif Radyoterapi
Bu tedavide radyoaktif maddenin damar içine verilerek hastalıklı organda toplanması ve hastalıklı organın ışınlanması sağlanmaktadır. Bu uygulama için en iyi örnek tiroid kanserlerinde I-131 ve metastatik kemik tümörlerinde Sr-90 uygulamasıdır.
Radyasyon Onkolojisi Bölümü'nde Kullanılan Teknolojik Cihazlar
Cyberknife
Dünyada sınırlı sayıda merkezde bulunan ve Türkiye'de sadece Anadolu Sağlık Merkezi'nde kullanılan Cyberknife, tümör çevresindeki normal dokuların radyasyonla karşılaşmasını minimuma indiren radyo-cerrahinin en gelişmiş biçimidir.
Ağrısız ve herhangi bir operasyon gerektirmeyen bir tedavi yaklaşımıdır. Vücut içerisindeki tümör ya da hastalıklı alanlar duyarlı bir biçimde hedeflenmekte ve yüksek radyasyon dozları verilerek öldürülmektedir.
Cihazın her açıda dönebilen ve her pozisyonda durabilen robotik bir kolu vardır ve bu kol yardımıyla odaklanmış ışınlar hastaya gönderilir. Böylece vücuttaki herhangi bir bölge robotik kol yardımıyla rahatlıkla ışınlanabilmektedir. Bu özellik, tedavisi diğer radyoterapi cihazları ile olanaksız olan hastalara tedavi şansı vermektedir.
Cyberknife cihazı ile tedavi sırasında %100 gerçek zamanlı görüntü alınabilmekte ve bu görüntüler rehberliğinde radyasyon verilmektedir. Tümör içine/cilt yüzeyine yerleştirilen belirleyiciler ve Synchrony ismi verilen bir yazılım programı yardımıyla hareketli organlar tedavi sırasında cihaz tarafından sürekli izlenerek organ istenen pozisyona geldiğinde ışın verilmektedir. İzo-sentrik olmayan ve non-koplanar ışınlar ile tek ya da daha fazla bölünmelerle mükemmel doz homojenitesi ve dağılımları elde edilerek <1 mm gibi çok küçük sapma sınırlarında tedavi yapılabilmektedir.
Kafa içi tümörlerinde, prostat, baş-boyun, omurga, akciğer, pankreas ve böbrek tümörlerinde ve iskelet sistemi metastazlarında kullanılmakta ve giderek yaygınlığı artmaktadır.
PET-CT-Simulator
Bölümümüzde, radyoterapi planlama cihazı olarak ülkemizde sadece Anadolu Sağlık Merkezi'nde kullanıma giren PET-CT-Simülatör ile radyoterapi planlaması yapılmaktadır. PET (Pozitron Emmision Tomography) ile hücrelerin metabolizmaları ve işlevleri, CT (Computurized Tomography) ile anatomik ayrıntılar görüntülenmekte ve bu iki görüntü birleştirilerek sunulabilmektedir.
PET ile kanser hücrelerinin metabolik işlevleri hakkında kritik bilgiler alınabilmekte ve çok küçük tümörler bile rahatlıkla görüntülenebilmektedir. Böylece başta kanser olmak üzere hastalıkların tanı ve tedavisi daha çabuk ve doğru yapılabilmekte, hastaların varolan hastalıklarından kurtulabilme şansı yükselmektedir.
PET-CT sayesinde tümör dokusunun yapısal ve işlevsel tanımlanması eksiksiz biçimde yapılarak tedavi edilecek hedef alan (tümörlü bölge) tam doğrulukta saptanabilmekte ve sağlam dokular en yüksek oranda korunabilmektedir.
Bu sayede radyoterapiye bağlı beklenen yan etkiler diğer planlama yöntemlerine göre daha düşük olmaktadır. Aynı zamanda tümöre daha yüksek doz ışın verilebilmesine imkan sağlamaktadır.
PET-CT aygıtlarına simülasyon işlevi de eklenerek oluşturulan PET-CT-Simülatör, dünyada sayılı merkezde yer almaktadır. PET-CT-simülator ile kanser hastalarında anatomik ve metabolik yapıların tamamı temel alınarak daha doğru ve duyarlı tedavi simülasyonları yapılabilmektedir.
PET-CT-Simülatör ile planlama çok kısa sürede gerçekleşmekte ve böylece hasta uzun süre sabit bir masada yatırılarak bekletilmemektedir.
PET-CT-Simülatör'den elde edilen görüntüler, planlamaya sayısal ortamda anında (on-line) aktarılmakta, film çekim ve banyosuna gerek kalmamaktadır.
Doğrusal Hızlandırıcılar
Doğrusal Hızlandırıcılar Radyasyon Onkolojisi Bölümü 2 adet IMRT (Intensity Modulated Radiotherapy - Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi) yapabilen doğrusal hızlandırıcıya sahiptir. Bölümümüz, Türkiye'de bu özelliklerde iki doğrusal hızlandırıcıya sahip tek merkezdir. İki eşit enerjili doğrusal hızlandırıcının olması, aygıt arızaları nedeniyle tedavilere ara verme zorunluluğunu ortadan kaldırmaktadır. Planlamada hiçbir değişiklik yapılmadan hasta diğer aygıta aktarılarak tedavilerin kesintisiz devamı sağlanabilmektedir.
Tamamı otomatik olan bu sistemler yardımıyla tümörü hedefleyen radyasyon alanı kontrol edilerek, daha önce hesaplanmış doz dağılımından emin olunabilmektedir. Bunun yanı sıra, tedavi sırasında görüntüler anında test edilebilmektedir.
ONCOR lineer hızlandırıcılarda yeni 82 yapraklı multileaf collimator (MLC-Çok yapraklı ışın yönlendirici) kullanılmaktadır. Böylece oldukça karmaşık radyasyon planları hastaya rahatlıkla uygulanabilmektedir. Görüntüler yüksek çözünürlüklü düz ekran amorf silikon dedektörlerden alınarak değerlendirilmektedir. Bu özellikler ile son yıllarda ön plana çıkan IMRT (Intensity-Modulated Radiation Therapy) uygulamaları doğru ve güvenilir bir şekilde yapılabilmektedir.
CMS Planlama Sistemi
CMS XiO planlama sistemi, uzman fizikçiler tarafından geliştirilmiş en son doz hesaplama algoritmasının, yazılım mühendislerinin geliştirdiği sistemle birleştirerek kullanıcıya doğru ve hızlı plan yapma olanağı sağlayan bir yazılım ve donanım sistemidir. Sistem, Windows benzeri ara yüzlü Linux yazılımı ile daha güvenli ve kullanıcıya göre düzenlenen bir ortam sağlar.
Sistem FocalSim (sanal simülasyon yazılımı), FocalPro (sınır belirleme ve plan değerlendirme), AutoFusion option (BT/PET/MRI görüntülerin çakıştırılması) gibi özelliklere sahiptir.
Bilgisayarlı Blok Kesici
Huestis Compu-cutter LT 1000 bilgisayarlı blok kesici, köpük kesme yeri, bilgisayar, monitör, digitizer ve yazıcıdan oluşan modül, tamamen
ağ uyumlu bir sistemdir.
Sistem tedavi planlama ara yüzü sayesinde köpüğü ±1 mm hata payında sıcak tel yardımı ile hızlı bir şekilde keser.
Bölüm Hekimlerimiz
Size nasıl
yardımcı olabiliriz ?
