cover image

Artan migren ataklarının sorumlusu sonbahar

Anadolu Sağlık Merkezi Algoloji Uzmanı Prof. Dr. Ayşen Yücel,  migren ataklarını tetikleyen faktörler arasında mevsim geçişlerinin de yer aldığını belirterek bir dizi önlem öneriyor. 

Migren atakları nasıl başlar?  


Nörolojik bir hastalık olan migren birçok dış etken ile tetiklenebiliyor. Yiyecek ve içeceklerden, yaşam tarzına kadar uzanan listede mevsimsel değişiklikler de yer alıyor. Hastalığın seyrinde günlük hava değişikliklerinin bile etkili olabiliyor. Hastaların pek çoğu lodoslu havalarda migren atağı yaşıyor. Ancak migren atağı sadece rüzgar, hava değişikliği ya da basınç farkının yarattığı etkilerle ortaya çıkmıyor.  

Lodos ve migren  


Türkiye’de yapılan bir çalışma gösterdi ki; lodosta ağrıyı tetikleyen esinti değil, hava ile birlikte taşınan tozlar, çeşitli partiküller. Migren hastalarında bir faktör beyni tetiklediğinde, anormal bir dalgalanma oluşuyor ve bu da beyin zarında ve damarlarında  tepkiye yol açıyor. Migreni olan kişide zaman zaman tekrarlayan, çoğunlukla şiddetli, tek taraflı, zonklayıcı, baş hareket ettirildiğinde artan baş ağrısı oluşuyor.  

Kadın olmak riski üç kat artırıyor  


Migren genetik temelli bir hastalık. Ancak bu genlere sahip olmak, migrenin mutlaka ortaya çıkacağı anlamını taşımıyor. Kadın olmak, migrenin görülme riskini üç kat artırıyor. Hastalık, kadınlarda daha çok 30’lu yaşlarda ortaya çıkıyor ve kadının ilk doğumundan sonra migrenle tanışması oldukça sık karşılaşılan bir durum.  

Migreni tetikleyen nedenler  


Migreni tetikleyen faktörler arasında, kadınlardaki hormon dalgalanmaları da etkili bir faktör. Bu durum adet döneminde atak yaşanmasına ve kadının o ay diğer tetikleyicilere karşı daha duyarlı olmasına da yol açıyor. Migrenin her zaman bir uyaran tarafından tetiklenen ancak aynı uyaran tarafından her seferinde tetiklenmek zorunda olmayan bir hastalık. Aynı kadında mevsim değişikliği gebelikte sorun yaratmazken, gebelik sonrasında tetikleyici olabiliyor. Koşullara göre kişinin tetiklenme eşiği düşüyorsa daha kolay tetikleniyor, eşik yükseliyorsa bu risk azalıyor. Bir kişi için tek başına bir tetikleyici yeterli olurken, bir başkası için iki tetikleyicinin bir arada olması atağı başlatabiliyor. Kadınlarda en sık görülen tetikleyici faktör ise adet görme oluyor.  

Adet migreni nedir?  


Migrenin kadınlarda sık görülmesinin temelinde, kadınlık hormonu ve bu hormondaki dalgalanmaların payı büyük. Hormonsal olarak aktif olunan dönemlerde, ataklar çok daha güçlü bir şekilde gelebiliyor. Adet döneminden birkaç gün önce yaşanan atakları, sürecin bir parçası olarak kabullenip, “adet migreni” olarak niteleyerek doktora başvurmamak önemli bir hata. Kadınlarda görülme sıklığına bakıldığında, her dört kadından birinde kesinlikle migren olarak adlandırılan ve hastalığın bütün kriterlerine sahip ağrılar görülüyor. 30-35 yaş arasında bu sıklık üç kadından biri migrenli olacak şekilde artıyor. Erkeklerde ise bu hastalığın görülme oranı 12’de bir. Ataklar kadınlarda ortalama 1.5 gün, erkeklerde de bir gün sürüyor.