cover image

Boşanmış babalar ve çocukları

Aile içinde anne kadar babanın da rolü çok büyüktür. Öyle ki baba, annenin erkek versiyonudur. Baba-çocuk arasındaki sağlıklı ilişki ve iletişim ise çocuğun tüm gelişimini etkiler ancak çocuğunu sadece hafta sonları görebilen, eşinden boşanmış babalar bu konuda bazen zorlanabilir. Anadolu Sağlık Merkezi Psikiyatri Uzmanı Dr. Zafer Atasoy babalara bazı önerilerde bulunuyor.

Boşanmış ailelerin çocukları mecburen sadece hafta sonları babalarını görüyor. Bu babalara çocuklarıyla kaliteli vakit geçirmeleri için, düzgün iletişim kurabilmeleri için ne önerirsiniz?


Boşanmış ailelerin çocukları sıklıkla babalarını hafta sonu görebilirler ancak bu durum bir kural değildir. Daha sık ya da seyrek görüşen çocuklar da vardır. Bu sıklığı belirleyen ailenin durumu, anne babanın çocuğa bakışı ve algılayışı olabileceği gibi yasal zorunluluklar da olabilir. Boşanmış çiftler mahkemenin evliliği sonlandırması ile yasal olarak ayrılmış olsalar bile tam anlamıyla ayrılamıyorlar. Çocuk her ikisinin ilişkisini bir biçimde sürdürme zorunda bırakıyor. Eğer zihinlerinde boşanmayı, ayrılmayı tam gerçekleştirmemiş ve bir biçimde ilişkilerini özellikle sert, kırıcı biçimde sürdürmeye devam ettiriyorlarsa ki sıklıkla bu durum gerçekleşir, çocuğun karşısında kendilerini tutamayıp karşı taraf için olumsuz, aşağılayıcı tutum sergileyip bunu sözel olarak aktarabiliyorlar. Böyle bir tablo içinde çocuğu kendi taraflarına çekme, daha çok sevdiğini ifade etme adına maksadını aşan “şımarıklığı” ortaya çıkaran abartılı davranışlar sergileniyor. Kaliteli zaman keyif alınan zamandır. Baba ya da anne çocuk ile oyun oynayabiliyor, hoş zaman geçirebiliyorsa bu durum her ikisi için de bulunmaz değerde olacaktır. Boşandığı eşini aşağılayan kişi çocuğuna başka hiç kimsenin yapamayacağı bir fenalık yapıyor demektir. Çocuğuna söz hakkı tanımadan onu yönlendirerek duygularını değiştirme çabası sergilerken bu girişiminden de çoğu zaman beklediği sonucu alamaz. Boşanmış olmasına, boşanmanın yarattığı zedelenmeye rağmen eski eşe karşı saygılı davranma, onun ana-babalığına özen gösterme çocuğa da saygı gösterme ve ruh sağlığını koruma çabasının belirtisidir.

Sadece hafta sonu çocuğuyla ilgilenmeye çalışan babalar çocukları üzerinde ne gibi etki yaratır? Çocuklar ya da babalar bu ilişkiden ne kadar mutlu olur?


Neden ne olursa olsun, çocuğun cinsiyeti ne olursa olsun sağlıklı çocuk için boşanmış ana-babanın yarattığı ortam çocuk üstünde etki bırakır. Ana-babasının boşanmasından memnun olan çocuk sayısı ihmal edilecek kadar azdır. Çocuk anne kadar babaya, baba kadar anneye gereksinim duyar. Eğer hafta sonu babası ile keyifli, zevkli zaman geçiriyorsa bu karşılaşmayı çocuk özler, aksi durumda ise bu karşılaşma çocuk için sıkıntılı olur. Önemli olan zamanın süresi veya hafta sonu olması değil, bu sürenin ne denli keyif ve zevk verip vermediğidir.  Birlikte gerçekleştirilen etkinlik, paylaşılan duyguların yoğunluğu önemlidir. Her hafta sonu çok keyifli olmayabilir ancak keyifli olmayan zamanın hep zararlı olacağını ileri sürmek doğru değildir.       

Bu mutsuzluk ya da yetersiz iletişim ne gibi psikiyatrik sıkıntılara yol açabilir?


Eğer anne-baba bir diğeri için olumsuz duygu ve düşüncelerini  çocuk üzerinden aktarıyor, her seferinde de bu tutumunu sergiliyorsa bu durum çocuğu mutsuz ve sıkıntılı durum içine sokabilir. Kendi ilişkileri bozuk olabilir, birbirlerine karşı olumsuz duygu taşıyor olabilirler ancak unutmamaları gereken durum çocuğun annesi ve babası değişmeyecek, hep aynı kalacaktır. Sevgi ve ilgilerini sergileme yarışması her üçüne de zarar verir. Çocuk ikisinin arasında kalır ve bu duruma beklediği çözümü bulamazsa bocalaması artacak, aradığı huzurlu ortamı başka yerlerde arayacaktır. Yaşı nedeniyle bu çabası yeterli olmadığı zamanlarda da sosyal ilişkileri başta olmak üzere geniş bir yelpaze içinde ruhsal sorunlar sergileyecektir.