cover image

Çalışan anneler “yeterlilik” endişesi taşıyor

Doğumun ardından bebeğini evde bırakarak iş hayatına dönen yeni anneler için bu süreç bunaltıcı olabiliyor. Anadolu Sağlık Merkezi Psikolojik Danışmanı Necmiye Doğruer, doğum sonrası çalışmaya başlayacak annelere hem “yeterli” anne olma hem de işe adapte olma konusunda tavsiyelerde bulunuyor. Doğruer, bebeklerin çok uzun süre annelerin duygularıyla hareket ettiğini belirterek, “İşe dönen annenin bebeğini hangi duygu ile başkasına emanet ettiği önemlidir. Annenin evden güvenle ayrılması hem anne hem de bebeğe bakan kişi için süreci kolaylaştırır” diyor.

Çalışan anneler “yeterlilik” endişesi taşıyor
Bebeğin dünyaya gelişiyle beraber annenin yaşamında büyük değişiklikler meydana geliyor. Yaşamını devam ettirebilmek için uzun süre annenin varlığına ihtiyaç duyan bebeklerine en iyi şekilde bakmak isteyen anneler, hem fiziksel hem de duygusal olarak yaşadığı büyük sorumluluğun gerçekliğiyle bir karmaşanın ortasına düşüyor. Anne için en zorlayıcı süreç ise işe dönme vaktinin gelmesiyle başlıyor.  

Bebek annenin hislerini paylaşır


Bebek için de anne için de ilk zamanlar zorlayıcı olabilecek işe dönme sürecindeki lokomotif kişi yine anneler oluyor. Bebekler çok uzun süre annenin taşıdığı duyguyla hareket ediyor. Anne kaygılıysa bebek de kaygılı, anne huzurlu ve rahatsa bebeğin yaşamsal reaksiyonları da bu yönde oluyor. Bundan yola çıkarak doğum sonrası iznini tamamlayıp işe geri dönen annenin bebeğini hangi duyguyla evde ona bakım veren kişiyle bıraktığı büyük önem taşıyor. Eğer anne, güvenle ve endişeden uzak bir biçimde bebeğinden ayrılarak bakım veren kişiye huzurla bebeğini emanet edebiliyorsa, bu zorunlu durumla baş etmek her iki taraf içinde kolay oluyor. Anneyi vicdani olarak en çok zorlayan nokta bebeğini evde bıraktığı için duyduğu suçluluk oluyor. Yeterli anne olma endişeleriyle boğuşan annelerin, bebeğiyle kurduğu bağın zayıflayacağına dair yoğun kaygıları ve bebeğin gelişiminin sekteye uğrayacağı, travma yaşayacağı korkuları da süreci zorlaştırıyor.  

Doğum sonrası işe başlama


Doğum sonrası işe başlama sürecinin güçlüklerini yaşayan kadınlar hem annelik hem de iş kadını rollerinde meselenin neresinde ne kadar durabildiği konusunda sorgulamalar yaşıyor. Zihnen evde, bedenen işte geçirilmek zorunda olan saatler ruh sağlığının en büyük tehdidi oluyor. Bölünmüşlük hissi ile yaşamsal rolleri arasında sıkışmışlık yaşayan çalışan anne için hem iş hem de bebeği ile ilgili konularda mükemmeliyetçiliğe kayan bir idealizasyon oluşuyor.  

Çalışan anneler yeterliliğini sorgulamadan ‘olabildiği kadar’ sınırında kalmalı


Yeni annelik ve işe dönüş karmaşasında; bebeğe, ev yaşantısındaki rutinlere ve eşe dair sorumluluklar konusunda eksiksiz bir performans gösterme çabası da anneyi fazlasıyla yıpratıyor. Eksiksiz olma çabası yerine annelerin öncelikle koşulları olduğu gibi kabul etmesi, kendi yeterliliğini sorgulamak yerine “olabildiği kadar” sınırında kalması, bu noktada kendi şartlarının gerçekliğini görmesi ve sakinlikle yapabileceklerinin sınırlarını kabul etmesi gerekiyor.  

Anne ve bebek arasındaki bağ


Bebeğin, bakım veren kişi ile kurduğu ilişki çok önemli olsa da annesiyle arasındaki ilişkinin yerini asla alamaz. Anne ve bebek arasında kurulan sağlam ilişki ile fiziksel olarak ayrı olunan zamanlarda bebek anneyi anne de bebeği zihninde taşıyabilir. Fiziksel olarak bir arada değilken de kurulan güçlü bağın yardımıyla bebek annenin varlığından uzaklaşmaz. Temel mesele budur ve bunu bilmek sıkışmış bir anne için çıkış noktası olabilir. İşe giderken bebeğini ruhen ve bedenen güvenle evde bırakabilen anne bu süreci ruhsal olarak zorlanmadan yaşayabilir, güçlüklere ve olası sorunlara çözüm yolu bulabilir.  

Babaların da sürece dahil olması gerekiyor


Birçok anne bebek dünyaya geldikten sonra babaların süreçteki gücünü ve desteğini yok sayıyor ancak bu zor süreçte babaların da katkı sağlamasıyla aile olarak her güçlüğün altından daha kolay kalkılabiliyor. Kadının bebeğe dair her şeye tek başına kalkışması anlamlı olmadığı gibi kadının babayı bu sürece dahil etmeye gönüllü olması gerekiyor.