cover image

Çocuğunuz yeni öğretim yılına hazır mı?

Yarıyıl tatili; çocuklara ilk dönemin bittiğini müjdeler. Peki, ebeveynler tatilde ve tatil sonrasında çocuklarına nasıl yaklaşmalı? Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Uzmanı Dr. Zafer Atasoy bu konuyla ilgili sorularımızı yanıtladı.

Yarıyıl tatilinin ardından çocukları yeni eğitim dönemine nasıl hazırlamalıyız?  


Çocukların fiziksel, zihinsel ve psikolojik olarak dinlenmeye ihtiyaçları var. Karneleri nasıl olursa olsun bir süre dinlenmeleri gerekir. 15 günlük yarıyıl tatilinin özellikle ilk haftasının dinlenerek geçirilmesi, yeterince iyi uyumaları, beslenmeleri, arkadaşlarıyla vakit geçirmeleri, sinema ve tiyatroya gitmeleri, büyükanne, büyükbaba ziyaretleri yapmaları gerekiyor. Tatil süresince sabah ya da akşam yatmadan önce okunan bir hikaye kitabı, çocuk kitabı veya roman çocukların dinlenmesinde önemli. İkinci hafta; okul ödevlerinin yapılması ve zayıf olan derslerin tekrarı, yeni konuların gözden geçirilmesi ikinci döneme hazırlık olacağı gibi derslerin daha kolay öğrenilmesi ve başarının artmasında yardımcı olur. Ancak ödevler ve dersler yapılırken tatilde olduğumuz unutulmamalı. Gereğinden fazla yüklenmeler, beklentiler çocuklarda bıkkınlık ve çaresizlik duygularını artırıyor, derslere karşı olumsuz tutum öğrenmeye karşı direnç ve inatlaşmaya sebep oluyor.  

İlk dönem karnesinde zayıfları olan çocuğu hazırlarken nelere dikkat edilmeli?  


Karnesinde zayıfı olan çocuğa kötü davranmak, fiziksel şiddet, ceza, sevdiği şeylerden mahrum bırakmak, odaya kapatmak, hakaret etmek, aşağılamak çocuk ruh sağlığını son derece olumsuz yönde etkiler. Çocuğu diğer arkadaşlarıyla kıyaslamak, karşılaştırmak özgüveni olumsuz etkiler, çocuğun güvensiz, içe dönük, öfkeli olmasına neden olmuş. Çocuğu kendisiyle karşılaştırmak en doğrusudur. Örneğin; geçen sene bu dersin daha iyiydi, bu sene ne oldu gibi… Zayıf dersler üzerinde konuşularak, nedenleri bulunmaya çalışılmalı; dersi anlama güçlüğü mü var, çalışma yöntemi mi yanlış, yeterince çalışmadı mı, görme, duymada sorunu mu var? Çocuklar kaç yaşında olursa olsun, onlarla konuşabiliriz. Ve aslında çocuklar sorunlarını ve çözüm yollarını da bilirler. Nedenler çocukla birlikte bulunduğun da, çözümünü de seve seve kabul ederek yapacağı için ikinci dönemde daha az sorun yaşarız.  

Yarıyıl tatili boyunca ders çalışmasını sağlamak mı yoksa tatil yapmasını sağlamak mı doğru olan?  


Öncelikle zayıf ders çalışılmalı, iyi öğrenemediği konular ele alınmalı, gerekiyorsa daha büyük abladan, öğretmenden yardım alınmalı. Çocuğa sadece “çalış” demek yeterli olmaz. Nasıl çalışacağını da göstermeliyiz, özellikle ilkokul çocuklarına bu konuda yardımcı olmalıyız.    

Ödüllendirmek ya da vaatler vermek doğru bir yol olur mu?  


Öğrenme de ödüllendirme önemli. Ödüllendirme; manevi ödül, takdir, beğenme şeklinde olursa başarıyı olumlu yönde etkiler. Maddi ödül ve vaatler öğrenmeyi tam tersine olumsuz yönde etkiler, bir süre sonra ebeveyn ile çocuk arasında inatlaşma ve çekişmeye neden olur. Çocuklarda görev bilinci, sorumluluk gibi nitelikli duyguların gelişebilmesi için maddi ödül, manevi ödülün peşinden gelmeli.  

Sıkı disiplin altında yetiştirilen bir çocuğun başarıya ulaşabileceğini düşünüyor musunuz?  


Sıkı disiplin ile yetiştirilen çocuklar gerçek başarıya ulaşamaz. Beden ve ruh sağlığı birlikte iyi olursa başarıdan söz edebiliriz. Mutlu, huzurlu, kendini seven, hatalarını kabul eden, hatalarını düzeltmek için çaba gösteren, sorumluluklar alabilen, destek ve yardım isteyebilen çocuklar başarılı olurlar. Sıkı disiplin, bir yetişkinin çocuğa karşı uyguladığı zor kullanım metodudur. Çocuğun yeteneklerini, ihtiyaçlarını, kapasitesini, gelişim seviyesini dikkate almayan sıkı disiplin başarıya değil başarısızlığa yol açar. Çocuk eğitiminde ve öğretiminde sınırlar var. Sınırlar çocuğun okul öğrenmesi ve sosyal öğrenmesinde gerekli. Katı disiplin yerine sınırlardan ve sorumluluklardan söz edebiliriz. Bunun için de çocukların amaçlar edinmesi ve hedefler koyması istenebilir. Çocuğun kendi özdenetimini sağlayabildiği, sevgi ve destekle ulaşılan başarı sürekli olur ve hayatın her aşamasında devam eder.