cover image

Çocuklarda obeziteyi önlemek için aileler yaşam tarzını değiştirmeli

Endüstriyel gelişmelerin beraberinde yaşam tarzının değişmesi, hareketin azalması ve yoğun kalori içeren besinlere ulaşımın kolaylığı ile tüketimlerinin artması obezite riskini de en üst seviyelere taşıyor. Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Çocuk Nefrolojisi Uzmanı Doç. Dr. Neşe Bıyıklı, tüm dünyada önemli bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilen obezitenin çocukları ve gençleri daha çok etkilediğini söylüyor. Obezitenin çocuklarda son 30 yılda 3 kat arttığını belirten Bıyıklı, ayrıca beraberinde de birçok hastalığı getirdiğine dikkat çekiyor.

Obezite, 21. yüzyılın en önemli ve en tehlikeli sağlık sorunlarından birisi. 7’den 70’e herkesi tehdit eden obezite en çok da çocuklarda ve gençlerde görülüyor. Tüm dünyada önemli bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilen obezite, çocuklarda son 30 yılda 3 kat artmış durumda. Ülkemizde değişik illerde yapılan çalışmalarda erişkinlerin yüzde 40’ı, çocuk ve gençlerin ise yüzde 10 ile 25’inin fazla kilolu ya da şişman olduğu gözleniyor. Yaş gruplarına göre bakıldığında ise obezite; 6 – 11 yaş arası çocuklarda yüzde 20, 6 – 16 yaş arası çocuk ve gençlerde yüzde 12 ile 37 oranında görülüyor.  

Çocuklarda obeziteyi önlemek için aileler yaşam tarzını değiştirmeli

Çocukluk çağı obezitesinde en önemli risk faktörü olarak anne ve babada bulunan obezite ve ailesel aktivite azlığı görülüyor. Çocuklarda obezitenin önlenebilmesi için ailelerin yaşam ve yemek tarzını değiştirmeleri gerekiyor. Televizyon, bilgisayar ve tablet ile geçirilen zamanın mutlaka kısıtlanması, hafta içi yarım saat, hafta sonu ise 2 saati geçmemesi gerekiyor. Anne - babaların da bilgisayar işlerini evde çocuklarının yanında gerçekleştirmemesi ve televizyon izleme zamanlarını sınırlandırmaları gerekiyor. Çalışan anne babaların evde ev yemeği düzeninde beslenmeye önem göstermesi ve mutlaka ayaküstü atıştırmaların engellenmesi öneriliyor. Bunların yanı sıra ailecek yapılacak fiziksel aktivite içeren sosyal faaliyetlere zaman ayrılması ve park yürüyüşü, bisiklet, yüzme, tenis ya da fitness gibi egzersizlere fırsat yaratılması gerekiyor.      

Abur cubur yiyecekleri unutturmak mümkün

Abur cuburu çok seven çocukları bu alışkanlıklarından vazgeçirmek zorlu bir süreç olsa da imkansız olarak bakılmaması, “Ama çocuk istiyor, çok ağlıyor” gibi bahanelere sığınılmaması önemli. Anne-babaların abur cubur yerine hem lezzetli hem görsel olarak cazip hem de besleyici ve doyurucu atıştırmalıkları çocuklara yedirme konusundaki kararlarında tutarlı olmaları gerekiyor.  

Obezite birçok sağlık problemini de beraberinde getiriyor

Küçük yaşlarda başlayan obezite ilerleyen yaşlarda birçok sağlık problemini beraberinde getiriyor. Bu rahatsızlıklar içerisinde en çok görülenler ise yüksek kan basıncı (hipertansiyon), damar sertliği (ateroskleroz), şeker hastalığı (tip 2 diyabet), safra kesesi hastalıkları, karaciğer yağlanması, uyku apnesi, ortopedik problemler, kanser riskinde artış,  inme (felç), kalp hastalığı (enfarktüs) ve psikososyal problemler oluyor.  

Çocuklarda obezite tedavisi mümkün

Oldukça zorlu bir süreç olan obezite tedavisinde aile ve çocuğun uyumunun yanı sıra motivasyon da önemli bir etken. Obezite tedavi sürecinde çocuk doktorunun, çocuk endokrin uzmanının, diyetisyenin, pedagogun, spor öğretmeninin, sınıf öğretmeninin ve rehberlik öğretmeninin de çocuğa destek olması gerekiyor. Çocuklarda obezite tedavisinde diyet, fiziksel egzersiz, davranış tedavisi ve ilaç tedavisi yöntemleri uygulanıyor. Ağır vakalarda ise Pediatrik Endokrin Uzmanı önerileri doğrultusunda insülin duyarlılığını artıran ilaçlar ya da komplikasyon gelişmiş çocuklarda (örneğin hipertansiyon) bu duruma yönelik ilaç tedavileri izleniyor.