cover image

Haydi çocuklar check up’a!

Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ve Yenidoğan Uzmanı Doç. Dr. Nermin Tansuğ, çocukluk döneminde belirli aralıklarla, herhangi bir yakınma olmadan yapılan muayenelerin sağlıklı çocuklar yetiştirmede çok büyük önem taşıdığını söylüyor. 

Hastalığı olmayan sağlıklı çocukların düzenli muayenelerinin yapılması gerekiyor. 2. yaşta daha yoğun olarak aşılama yapıldığından, genellikle ilk 2 yıl bebekler düzenli olarak doktor kontrollerine götürülmeli. İkinci yaştan sonra 4 ile 6. yaşa kadar, 4 ile 6 yaşta yapılan aşılardan sonra da 11 ile 12. yaşa kadar aşıların olması nedeniyle genellikle 2 yaştan sonra çocuklar ancak hastalandıkları zamanlarda doktora getiriliyor.  

Check-up nedir?  


Bir kişinin belirli aralıklarla tam bir sağlık kontrolünden geçirilmesine check-up deniyor. Check-up’ın amacı; hastalıkları erken dönemde yakalayabilmek, tedaviye erken başlayarak tam bir iyileşme sağlamak ve sağlıklı durumun devam ettiğini doğrulayabilmek olarak tanımlanıyor.  

Çocuklarda check up ne zaman yapılmalı?  


 Bebeklik döneminde ilk 6 ay ayda bir, ikinci altı ayda 2 ayda bir, bir yaşından sonra 3 ayda bir gerekli kontrollerin yapılması öneriliyor. 2 yaşından sonra 6 ayda bir, 6 ile 16 yaş arasında ise yılda bir kez normal kontrollerin yapılması gerekiyor.  

Hangi muayene ve tetkikler yapılmalı?  


Çocuklarda rutin olarak uygulanan standart bir check-up programı bulunmuyor. Fakat belli yaşlarda daha sık gözlenen, çocukların sağlıklı büyümesini ve gelişmesini engelleyecek hastalıkları önceden tanımak için bir takım muayene ve testler yapılmalı. Göz, kulak, burun, boğaz, diş kontrolleri gibi... Bu kontrollerde ayrıntılı bir fizik muayene, boy kilo, tansiyon ölçümü yapılır. Büyümenin değerlendirilmesi, omurga sorunları, bulaşıcı hastalıklar ve aşı takvimi, tansiyon izlemi ve kontrolleriyle hem ruhsal, hem fiziksel yönden okul başarısını ve okula devamını etkileyecek sorunlar erken dönemde tespit edilebiliyor. Çocuklar, öncelikle çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı tarafından muayene edilmeli. Çocuk aşırı kilolu ise varsa kan tetkikleri istenebilir. Hem aşırı kilolu hem de ailede kalp hastalığı bulunan çocukların lipid düzeylerine bakılıyor. Bağışıklık ve aşılama durumları gözden geçiriliyor. Eksik aşıları varsa tamamlanması gerekiyor. İdrar yolu enfeksiyonu, diğer bulaşıcı hastalıklar, skolyoz gibi omurga sorunları, inmemiş testis gibi genital organ bozuklukları, hipertansiyon olup olmadığına bakılıyor. Ayrıca uyku, konuşma, davranış bozuklukları olup olmadığı değerlendiriliyor. Çocukların büyümesini ve gelişmesini engelleyebilecek kansızlık, idrar yolu enfeksiyonları, paraziter hastalıklar için tetkikler isteniyor. Kansızlık olan çocuklarda dokular yeterince oksijenlenmediğinden büyüme geriliği görülebiliyor, zeka gelişimi etkilenebiliyor. Özellikle ailede kolesterol, tansiyon yüksekliği varsa kolesterol bakılarak erken dönemde önlem alınabilir. Bazen paraziter hastalıklar anemiye neden olabiliyor. Dışkı incelemesi yapılarak, erken dönemde tedavi edilerek anemi önlenebiliyor. Muayenesinde veya anne ile baba ile görüşmede sorunlar saptandığında gerekli diğer branşlara yönlendiriliyor.  

Peki, check-up programları içinde başka hangi kontroller olmalı?  


Çocuklar için en önemli kontrollerden biri göz muayenesi. Gözlerin yapısı, şaşılık, görme keskinliği açısından değerlendirilir. Herhangi bir göz problemi olmadığı düşünülen çocukların bile göz muayenesi olması kırma kusurlarının teşhisi açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle çocuk check-up programlarının içinde de yer alan göz muayenesiyle düzenli kontroller sağlanmış olur. Yine kontroller sırasında çocuklar işitme bozuklukları, sık üst solunum yolu enfeksiyonlarına neden olabilecek hastalıklar yönünden değerlendirildiği KBB muayenesi de son derece önem taşıyor. Zira, sık orta kulak iltihabı geçiren çocuklarda işitme problemleri olabilir. Çocukların rutin diş kontrolleri konusunda son yıllarda bilinç düzeyi artmış olmakla birlikte hala gelişmesi gereken bir konu. Zira ağız diş sağlığının çocukluk yaşlarından itibaren korunması ileriki dönemlerdeki genel sağlık açısından son derece önem taşıyor. Çocukların erken dönemli düzenli olarak ağız ve diş sağlığı yönünden değerlendirilmesi, erken dönemde diş bozuklukları saptanarak önlem alınması açısından son derece önemli.