cover image

“Kadın kalbi”ne dikkat

Bilinenin aksine kadınların ölüm nedenlerinde birinci sırada meme kanserinin değil kalp hastalıklarının yer aldığını söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Kardiyoloji Uzmanları kadınları uyararak; “Her 31 kadından biri meme kanseri nedeniyle hayatını kaybederken her 3 kadından biri kalp hastalığı nedeniyle ölmekte” diyor. 

Tüm dünyada ölüm nedeni olarak ilk sırada yer alan kalp hastalıkları ile ilgili yapılan bilinçlendirme çalışmaları sayesinde  kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölümler son 20 yıldır erkeklerde azalırken, benzer değişim kadınlarda gözlemlenmiyor.
 

Kalp hastalıkları meme kanserinden daha yaygın


Genel olarak dünyada kadın ölümlerinin bir numaralı nedeni meme kanseri olarak bilinse de kalp hastalığı sebebiyle yaşanan kadın ölümlerinin rakamı tüm kanserlere bağlı ölümlerin üzerine çıkıyor. Dünyada her 1 dakikada 1 kadının kalp hastalıkları nedeniyle yaşamını kaybediyor.  

Sigaranın kadınlara etkisi


Kadınların yüzde 90’ında kalp hastalığına sebep olan risk faktörlerinden en az birine rastlanıyor. Riskler; hipertansiyon, diyabet, sigara kullanımı, hiperlipidemi, hareketsizlik, obezite ve yaşın ilerlemesi olarak sıralanıyor.  Diyabet kadınlarda kalp hastalığı riskini 3-7 kat artırırken erkeklerde bu oranın 2-3 kat olarak tahmin ediliyor. Diyabetli her 3 hastadan 2’si kalp krizi ya da inme nedeniyle hayatını kaybediyor. Sigara içen kadınlarda kalp krizi içmeyenlere göre 10 yıl önce gerçekleşiyor ve kalp krizi riski 4-6 kat artıyor.  

Kalp hastalıkları gelir düzeyi yüksek ülkelerde daha çok görülüyor


Dünya Sağlık Örgütü’nün ülkeler arasındaki kardiyovasküler kalp hastalıkları (KKH) ve risk faktörlerinin sıklığındaki farklılıkları incelemek için 30’un üzerinde ülke ile gerçekleştirdiği MONICA Çalışması’na göre; KKH insidansı açısından bazı ülkeler arasında yaklaşık 10 kat fark gözlenmiştir. KKH görülme sıklığı açısından ilk sıraları gelir düzeyi yüksek, endüstrileşmiş Kuzey Amerika, Kuzey ve Orta Avrupa ülkeleri, Yeni Zelanda ve Avustralya gibi ülkeler paylaşırken, Yunanistan, Yugoslavya, İtalya gibi Akdeniz ülkelerinde bu sıklık ilk grubun 1/3’ü kadardır. Japonya gibi Asya ülkelerinde ise KKH sıklığı çok düşüktür. MONICA çalışmasından sonra gelişmiş Batı ülkelerinde yaşam tarzı değişiklikleri, kolesterol düşürücü ilaçlar ve tansiyonun daha iyi kontrol edilmesi sayesinde bu tablo erkekler için %50’ye yakın bir azalma oluştururken kadınlarda koroner arter hastalığından ölümler artmaya devam ediyor.  

SHAPE tarama sistemi


SHAPE sistemi ile kalp krizi geçirme riski olan bireyleri kalp krizi geçirmeden saptayarak gerekli önlemleri almak ve kalp krizi geçirme ihtimallerini olabildiğince azaltmak hedefleniyor. SHAPE ile kalp krizi riski tespit edilip, sorumlu risk faktörleri uygun şekilde düzeltilebilirse, kalp krizi ölümlerini yarı oranda azaltmak mümkün oluyor.  

Kalp krizi önlenebiliyor


Society for Heart Attack Prevention and Eradication (Kalp Krizini Engelleme ve Düzeltme Derneği) anlamına gelen SHAPE; bu dernek tarafından öncülüğü yapılan kalp krizi riski belirleme algoritmasını ve bu algoritmaya dayanarak kalp krizi riski belirleme konusunda sertifikasyon almış merkezleri belirtiyor. SHAPE ile taraması yapılan ve sağlıklı olduğunu düşünen her 100 kişiden 30-40’ının önlem alınması gereken riske, 5-10’unun ise tedavi gereken ciddi koroner kalp hastalığına sahip oldukları görülüyor. SHAPE’te çok kesitli bilgisayarlı tomografi ile opak madde kullanmaya gerek olmaksızın koroner kalsiyum skorlaması yapılıyor işlem toplam beş dakika kadar sürüyor.