cover image

Kalp krizi belirtileri kadınlarda farklı

Anadolu Sağlık Merkezi’nden Kardiyoloji Uzmanı Dr. Gürsel Ateş “kadınlarda kalp krizi” konusunda soruları yanıtlıyor.

Kalp krizi nedenleri nelerdir?


Kalp krizi, kalbi besleyen damarların kan akımının çeşitli nedenlerle ani azalmasına veya kesilmesine bağlı olarak, büyük çoğunluğu ise kalp damarının pıhtı ile tıkanması ile meydana geliyor. Daha düşük oranlarda ise kalp damarlarında gelişen plakların damarı tam tıkaması veya damar tabakalarında ayrılma sonrası kalp damarının tıkanması ile gelişiyor.  

Kalp krizi belirtileri nelerdir?


Kalp krizinin en belirgin belirtisi göğüs ağrısıdır. Göğüs ağrısı göğsün ortasında baskı tarzında olabilse de sırtta, omuzda, boyunda ve karında da hissedilebiliyor. Başta diyabet hastalarında olmak üzere bazı nörolojik problemleri olan kişilerde ise ağrı hissedilemeyebiliyor. Ağrıdan sonra başlıca belirtiler ise nefes darlığı, çarpıntı, sıkıntı, soğuk terleme, baş dönmesi, bulantı, kusma, sersemlik ve bayılma olarak sıralanıyor.  

Kalp krizi geçirirken ilk olarak ne yapmalı?


Kalp krizi geçirildiği düşünülüyorsa ilk olarak kişinin kendini güvenli bir konuma alması gerekiyor. Araba kullanılıyorsa arabanın hemen kenara çekilmesi, kontrolün kaybedilerek kişinin kendine ve etrafındakilere zarar vermemeyi sağlaması gerekiyor. Kişi ayakta ise oturabileceği bir pozisyona geçmesi öneriliyor. Eğer yakınlarda yardım edebilecek veya yardım istenebilecek kişiler yoksa 112 acil hattının aranması gerekiyor. Kalp atışlarında düzensizlik, hızlanma veya aşırı yavaşlama hissedilirse öksürerek kalp atışlarını düzene sokmaya ya da normalleşmesini sağlamaya çalışmak tavsiye ediliyor. Eğer aspirin alma şansı varsa 1 adet aspirin çiğnenebilir çünkü kalp krizi sırasında aspirin çiğnenmesi ile kalp krizinden ölümlerin %23 oranında azaldığını unutmamak gerekiyor. Kalp krizinde dilaltı almak kalp krizini önlemese de kan akışının artmasına neden oluyor.  

Kalp krizi geçiren birine ilk müdahale nasıl yapılmalı mı?


Hastanın kalp krizi geçirdiği düşünülüyorsa ilk olarak 112 acil hattının aranması ve oradaki doktor veya sağlık görevlisine hastanın durumunu hızlı şekilde özetleyerek, onların vereceği talimatlara göre hareket edilmesi, hastanın sağlık görevlileri tarafından hastaneye naklinin sağlanması gerekiyor. Her kalp krizi şüphesi duyulduğunda muhakkak hastanın hastaneye götürülmesi gerekiyor; kalp krizi belirtilerinin çok hafif olması krizin ciddiyetini değiştirmiyor.   

Kalp krizi önlenebilir mi? Her kolumuz ağrıdığında şüphelenmeli miyiz?


Kalp krizi riski öğrenilerek alınacak tedbirlerle kalp krizi önlenebiliyor. Damar sertliği denilen ateroskleroz gelişiminin ve ilerleyişinin birçok yöntem ile ölçülebileceğini unutmamak gerekiyor. Sol kol ve ön kol ağrı ve uyuşmalarında aksi ispatlanana kadar bunların kalp-damar hastalığı belirtisi olarak değerlendirilmesi gerekiyor. Fakat sol kol ağrısının koroner arter hastalığı tanısı koydurmadaki önemi diğer belirtilere göre çok düşük oluyor.

Günümüzde kadınların kalp krizi geçirme oranları ne kadar yüksek? Kalp krizine bağlı ölümler ne kadar yaygın?


Günümüzde kadınlarda kalp krizi geçirme oranları hala erkeklerle karşılaştırıldığında yarı yarıya düşük fakat erkeklerde ölüm oranlarında son yıllarda ciddi bir azalma trendi söz konusu. Kadınlarda azalma görülmeyip artan sigara kullanımı ve diyabet oranları nedeni ile artış görülüyor. Türkiye’de kalp krizinden ölen kadın oranı yüz binde 384 iken gelişmiş ülkelerde bu sayı 200’ün altında seyrediyor.

Kalp krizinin kadın ve erkeklerde belirtleri farklı mı?

Kadınlar için kalp krizi belirtileri daha hafif oluyor ve ağrı daha az esas yakınma olarak görülüyor. Hastalarda göğüs ağrısı olmadan sırtta, kolda, boyunda ve çenede ağrı hissedilebiliyor. Hastalarda ağrı  olmaksızın sıkıntı  ve nefes darlığı yakınmaları olabiliyor.

Kalp krizi sırasında neler olur?

Kriz sırasında kalp kası yeterli oksijen alamaması nedeni ile gerekli olan fonksiyonlarını yapamaz hale geliyor. Süre uzadıkça kalp kası geri dönüşümsüz olarak fonksiyon kaybına uğramaya başlıyor. Hastanın kalp krizi sırasında hayatını kaybetmesinin en büyük nedeni, yeterli enerji alamayan kalbin ritminin bozulması oluyor. Bu ritm bozukluğunun kalbin yeterli kan devranı yapmasını engellemeye başlaması ile önce hasta aşırı yorgunluk ve halsizlik hissediyor. Durum düzelmezse hastanın şuuru kapanıyor. Kalp fonksiyonlarında bozulma çok ilerlerse bu defa kalbin pompa yetersizliği veya enfarktüs komplikasyonları ortaya çıkabiliyor.

Kalp krizi kaç kez olur?

Bir insanın kalp krizi geçirme sayısında bir sınır bulunmuyor. Bu hastanın toplam kaybettiği kalp fonksiyonları ile ilgili oluyor. Eğer ilk saat içerisinde tıkalı damar açılabilirse hastanın kalbinde hiçbir hasar kalmayabiliyor. Kan akımının tekrar sağlanması ne kadar gecikirse kalp o kadar hasar alıyor. Hasar oranı arttıkça hastanın kalp yetersizliği nedeni ile ölüm oranları artıyor. Kalp krizinde esas ölüm nedeni ise kalbin ritim problemleri oluyor.