cover image

Kalp krizi mi depresyonu, depresyon mu kalp krizini tetikler?

Kalp krizi sonrası hastaların çoğunda mutsuzluk, uykusuzluk, çabuk sinirlenme ve kaygı durumunda artış gözlenebiliyor. Ancak genellikle bu durumun depresyon olduğu anlaşılmaz. Bazı hastalar bu durumu atlatabilirken bazı hastalarda ise durum derinleşebiliyor. Anadolu Sağlık Merkezi Kardiyoloji uzmanları çarpıcı bilgiler paylaşıyor. 

Kalp krizi sonrası oluşan klinik depresyonun görülme sıklığıyla ilgili Türkiye’de rakamlara ilişkin bir veri mevcut değil. Ancak Hollanda’da yapılan bir araştırmaya göre kalp krizi sonrası yaklaşık olarak hastaların yüzde 18’inde tedavi gerektiren depresyon söz konusu. 

Araştırmalar, kalp krizi geçirdikten sonra depresyon gelişen hastalarda kalp hastalıklarına bağlı olarak hayatını kaybetme olasılığının diğerlerine göre 2-4 kat arttığını gösteriyor. Kalp dışı bir sebebe bağlı olarak hayatlarını kaybetme olasılığını da 2-2.5 kat artırıyor. Bu nedenle kalp krizi, felç gibi olaylar sonrası gelişen depresyonun ciddi biçimde ele alınması ve tedavi edilmesi çok önemli. 

Depresyon kalp krizine neden olur mu?

Günümüzde böyle bir ilişkinin varlığını destekleyecek yeterince kanıt var. Depresyon tanısı konulan erkek ve kadınların uzun yıllar boyunca izlendiği çalışmalar; bu bireylerde koroner arter hastalığına yakalanma veya kalp krizi geçirme riskinin depresyonu olmayan bireylere göre 2 veya 3 kat arttığını gösteriyor. 

Sağlıklı düşünemeyen bir beyin ile sağlıklı çalışmayan bir kalp arasındaki ilişki nasıl açıklanabilir? 

Yapılan birçok gözleme göre depresyondaki hasta, ilaçlarını daha düzensiz alma, daha az egzersiz yapma, daha çok sigara içme gibi eğilimler gösteriyor. Dolayısıyla depresyon ve kalp hastalıkları arasındaki ilişki, karmaşık biyolojik süreçlerden çok, bu tip davranışsal nedenlerle açıklanabilir. Ancak son dönemlerde yapılan çalışmalar, fiziksel olarak sağlıklı olmasına rağmen depresyonda olan bireylerde, kalp hastalıkları ve felç ile ilişkilendirilmiş olan bazı biyokimyasal göstergelerin anlamlı derecede arttığını gösteriyor. Bu bağlantı, depresyon ile kalp damar hastalıkları arasında çevresel ya da davranışsal faktörlerden bağımsız bir ilişkinin olabileceği anlamına da gelebilir. 

Depresyona bağlı kalp krizi erkeklerde daha fazla

Depresyon-kalp krizi ilişkisinde erkekler ve kadınlar için ayrı ayrı veriler mevcut. Johns Hopkins Medicine tarafından yapılan bir çalışmada 1200 erkek yaklaşık olarak 40 yıllık bir süre boyunca izlenmiş ve bunların yüzde 12’sinde yaşam boyu depresyon geliştiği saptanmış. Bu erkeklerde koroner arter hastalığına yakalanma riskinin ise diğerlerine göre iki kat daha fazla olduğu görülmüş. Kadınlara ilişkin veriler ise farklılık gösteriyor. Araştırmaya göre depresyon geçiren kadınlardaki kalp hastalığına yakalanma ya da bu hastalıktan dolayı hayatını kaybetme riskinin, geçirmeyen kadınlara göre yüzde 50 daha fazla olduğu görülmüş. 

Kalp krizi – depresyon ilişkisine karşı alınabilecek önlemler

⎫ Kalp krizi sonrası hastalar depresyon olasılığı açısından yakından izlenmeli.
⎫ Eğer hasta depresyon bulguları gösteriyorsa ciddi bir şekilde ele alınmalı ve tedavi edilmeli.
⎫ Klinik depresyonu olan bireylerde kalp hastalıklarına ilişkin sigara bağımlılığı, yüksek tansiyon ve diyabet gibi risk faktörleri mutlaka taranmalı.