cover image

Kalp sağlığının yolu, diş sağlığından mı geçiyor?

Diş hekiminizi son zamanlarda hiç ziyaret ettiniz mi? Çünkü  dişlerinizin ve diş etlerinizin durumu, diğer sağlık alışkanlıklarınızdan bağımsız olarak kalp ve damar sağlığınızı etkileyebilir. Anadolu Sağlık Merkezi’nden Diş Hekimi Alper Çıldır ve Pediatrik Kardiyoloji Uzmanı Dr. Resmiye Beşikçi diş sağlığı ve kalp sağlığı arasındaki ilişkiyi anlatıyor. 

Dişeti hastalıkları (periodontal) ve kalp hastalıkları arasında doğrudan bir ilişki olduğu henüz kesin olarak kanıtlanmasa da doktorlar, ağız sağlığı ile kalp-damar sağlığı arasında önemli bir bağ olduğuna inanıyor. Nitekim Centers for Disease Control and Prevention tarafından yürütülen ve “Stroke” dergisinde yayımlanan bir epidemiyolojik çalışmada, ileri derecede diş kaybı ile kalp krizi ve inme arasında bir ilişki olduğu görülmüştür. 

Periodontal hastalık nedir?

Periodontal hastalık, plak birikmesi ile oluşan kronik dişeti enfeksiyonudur. Nüfusun çoğunluğunda periodontal hastalığın basit bir şekli olan ve dişetlerinin kızarması ile  iltihaplanma ortaya çıkmaktadır. Bu iltihaplanmanın tedavi edilmediğinde, bir süre sonra “periodontitis” hastalığına (dişlerin birbiri üzerine kapatıldığında çok şiddetli ağrı duyulması) dönüşebileceği unutulmamalıdır. Bu durum, plak birikiminin arttığı ve plaktaki bakterilerin ortaya çıkardığı toksinlerin bağışıklık sistemini uyarması sonucu iltihabi yanıt oluşturmasıyla ortaya çıkmaktadır. Enfeksiyona karşı savaşmak için vücut, dişetlerini beyaz kan hücreleri ile bombardımana tabii tutuyor. Bakterilerden çıkan toksinler beyaz kan hücrelerinden çıkan maddeler, dişleri yerinde tutan destekleyici dokuların ve kemiğin yıkımına neden oluyor ve bu da dişlerin kaybıyla sonuçlanıyor. 

Periodontal bakteriler ve bunların oluşturduğu toksinler damar sağlığı üzerinde de olumsuz etkiye neden olabiliyor. Şimdilik, kalp hastalıkları ve periodontal hastalık arasındaki ilişkiyi gösteren deliller büyük çaplı klinik deneylerle kanıtlanmış değil. Büyük çaplı kinik deneyler, sebep ve sonuç ilişkisinin ortaya konmasında önemli bir altın standarttır.

Diş sağlığı, doğumsal kalp hastalığı olanlarda önem kazanıyor

Diş sağlığı genel anlamda herkes için önemli olmakla birlikte  özellikle doğumsal kalp hastalığı olan çocuklarda ve kalp kapak rahatsızlığı olan erişkinlerde çok daha büyük önem kazanıyor. Çürük dişlere yapılacak müdahale  sırasında oluşacak bakteriyemi, "endokardit" adını verdiğimiz kalp ve damarların iç yüzeyini örten tabakanın enfeksiyonuna neden olabiliyor. Endokardit, uzun süreli hastanede yatarak  antibiyotik tedavisi gerektiren ve ölüm riski taşıyan son derece ciddi bir klinik tablodur. 
 
Diş sağlığına dikkat edilmediği takdirde oluşan çürük dişlerin dolgu ya da çekimi sırasında,  hatta bazen sadece diş fırçalama sırasındaki oluşan kanamalarla kan dolaşımına karışan enfeksiyon etkenleri, kalpteki sorunlu bölgeye ulaşıp burada çoğalarak ciddi bir kalp enfeksiyonuna sebep olabilmektedir. Endokardit adı verilen bu tehlikeli klinik tablodan korunmak için riskli kabul edilen kalp hastalığı olan bireylere diş tedavileri öncesinde  enfeksiyondan koruyucu antibiyotik verilmelidir. Ancak elbetteki en ideali ağız ve diş bakımının çok iyi yapılıp diş çürümelerinin ve dişeti hastalıklarının önlenmesidir. Bu nedenle endokardit riski taşıyan (kalp ameliyatı geçirmiş olsun ya da olmasın) doğuştan kalp hastalığı olan çocuklara ve kalp kapak hastalığı bulunan (özellikle de yapay kalp kapağı takılan) erişkinlere ağız ve diş bakımının kalp sağlığı açısından da ne kadar önemli olduğu anlatılmaktadır.