cover image

Kanser tedavisinde kalp sorunları

Kanser ile ilgili yapılan son araştırmalar, tedavide kullanılan bazı ilaç ve ışın tedavilerinin kalp ve damar sorunlarına yol açabildiğini gösteriyor. Anadolu Sağlık Merkezi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Ertan Ökmen, bu nedenle kanser tedavisinde kalp faktörünü hiç akıldan çıkarmamak gerektiğini belirtiyorlar ve onko-kardiyolojinin önemini bir kez daha vurguluyor.

Başarılı geçen bir kanser tedavisinde bile hastalar başka hastalıklardan yaşamını yitirebiliyor. Kanser tedavisinde yan etki konusuna, özellikle kalp hastalarına ayrıca dikkat edilmesi gerekiyor. Kanser tedavisinde başarıyı artırmak ve hayati riski azaltmak için henüz kanser tedavisi planlanırken kalp sağlığının da değerlendirilmesi gerekiyor. Kalp hastalığı olan hastaların en kısa sürede tedavi edilmesi önem arz ediyor.  

Kanser kalbi yoruyor  


Kanser tedavisi boyunca alınan kemoterapi ilaçları kalbi yorarak, kalp problemlerine neden olabiliyor. Bu yan etkiler, kardiyotoksisite olarak adlandırılıyor. Meme, testis kanserleri, Hodgkin lenfoması örnekleri başta olmak üzere daha pek çok kanser türü özellikle erken evrede yakalandığında yüksek oranda tedavi edilebilmesine rağmen, bu hastaların bir kısmında tedaviye bağlı oluşan kalp problemleri uzun ve konforlu yaşam beklentisini azaltıyor.  

Kanser tedavisinin yan etkileri  


Kanser tedavisinin kardiyotoksisite gibi yan etkileri her hastada görülmese de bu riski birkaç faktör tetikliyor. Örneğin bir grup meme kanseri tedavisinde çok başarılı olan ve sık kullanılan bir ilaç grubunda her dört hastadan birinde kalp yetmezliği gelişebiliyor. Kemoterapi ilaçlarının türü, dozu, veriliş şekli, öncesinde radyoterapi uygulama gibi bazı faktörler kalp üzerine yan etkilerin gelişiminde önemli. Kalp yetmezliği, damar tıkanıklıkları, ritim bozuklukları gibi etkilerin yanı sıra, hipertansiyon da oldukça sık kanser ilaçlarına bağlı olarak gelişebiliyor ya da kötüleşebiliyor. Önemli olan, kanser tedavisinde çok büyük ilerleme kat edilmesini sağlamış bu ilaçları kalbe yan etkisi var diye hiç başlamamak ya da kesmek değil, bu yan etkilerin farkında olmak ve hastayı bunları bilerek daha güvenli tedavi etmek.  

Onkoloji ve kardiyoloji koordinasyonu  


Hastanın yaşı, mevcut kalp hastalığı, kalp damar hastalıkları risk faktörlerinin varlığı gibi faktörler ilaçlara bağlı kalp problemi gelişme riskinde etkili oluyor. Özellikle kalp hastalığı olan, kalp krizi geçirmiş, kalp yetmezliği, hipertansiyon, kapak hastalıkları, ritim bozuklukları hastalarında kanser tedavisine bağlı ciddi kalp problemleri çok daha yüksek oranda gelişiyor. Bu hastalıkların kanser tedavisi başlamadan tespit edilmesi, tedavi şemasına ve kalp hastalığının türüne göre takip ve tedavi planlarının yapılması gerekiyor. Kalp hastalığı, kanser tedavisiyle ağırlaşabiliyor ve kemoterapiye ara verilmesine, bazen de kesilmesine kadar giden tedavi aksamalarına yol açabiliyor. Kanser tedavisinde kardiyologlar ve onkologlar için kemoterapi ilacını kesmek en son düşünülecek seçenek oluyor. Ancak, bazen kalbe yan etkisi ciddi düzeyde olmasına rağmen hasta için hayati önem taşıması nedeniyle kemoterapiye devam edilmesi gereken özel hasta grupları da olabiliyor. Bu hastalar çok yakından kardiyoloji ve onkoloji bölümleri iş birliği ile tedavi ediliyor.  

Kemoterapinin yan etkileri öngörülmeli  


Kemoterapi tedavisi kanser hücrelerini öldürüp olumlu sonuçlar verirken yan etkileri kalp yetmezliği gibi bir başka büyük soruna yol açıyor. Kanser tedavisinin verdiği hasarın ve açacağı kalp yetmezliğinin önceden tespit edilerek tedavi edilmesi gerekiyor. Hasar, aynı kanserde olduğu gibi erken teşhis edildiğinde tedavi edilebiliyor. Ancak hasar geliştikten altı ay sonra teşhis konulduğunda ise kalp yetmezliği geri dönüşsüz olabiliyor.