cover image

Soğuk havalarda yaşlılar nelere dikkat etmeli?

Yaşlıysanız, soğuğa karşı daha savunmasız ve hassassınız demektir. Alacağınız bazı tedbirlerle soğuk havanın olumsuz etkilerine maruz kalmayıp sağlıklı bir kış geçirebilirsiniz. Anadolu Sağlık Merkezi İç Hastalıkları ve Check-Up Uzmanı Prof. Dr. Çağatay Öktenli, yaşlıların kış mevsiminde dikkat etmesi gereken noktaları anlatıyor. 

Hipotermi nedir?  


Vücut ısısının 35 derecenin altına düşmesine hipotermi diyoruz. Vücut ısısı “ısı-denge merkezi” (termoregülatuar merkez) tarafından düzenlenir. Yaşlılarda bu merkezin fonksiyonları zayıflıyor ve buna bağlı çevresel ısı değişikliklerine hassasiyet azalıyor. Yaşlıların metabolizma hızında, cilt altı yağ dokusunda ve vücut kas kitlesinde azalma da hipotermi açısından olumsuz risk faktörleri arasında yer alıyor. Bunlara; alkol, uyku ilaçları ve sakinleştirici ilaçların kullanımı eklendiğinde hipotermi riski daha da artıyor. Hareket kabiliyetinde kısıtlanmalar, iyi beslenememe, tiroid bezinin az çalışması, kan şekerinde düşme gibi çeşitli tıbbi sorunları olan yaşlılarda vücut ısısı gerektiği gibi korunamaz. Alzheimer hastaları gibi bilinç bozukluğu olan hastalar üşüdüklerinin farkında olmayabilir. Yaşlılar, çok soğuk durumlara maruz kalmadan bile hipotermik olabilir.  

Hipotermi tedavisi nasıldır?  


Hipotermi tıbbi bir acil durumudur. Ciddi hipotermilerde ölüm oranı yüzde 50’nin üzerindedir. Öncelikle kişi dışarıda ve soğuk bir ortamda ise hemen sıcak bir yere alınmalı. Hafif hipotermilerde çoğu zaman ortamı ve hastayı sıcak tutmak için alınacak pasif önlemler yeterli olur. Şuuru açıksa sıcak ve özellikle yüksek kalorili içecekler yararlı olabilir. Asla alkol verilmemeli. Hastayı elektrikli battaniyeler ve sıcak su termoforları ve sıcak banyo ile hızla ısıtmaya çalışmak damarlarda genişlemeler sonucu hastanın şoka girmesine neden olacağı için kesinlikle önerilmez. Hastanın ıslak giysileri varsa derhal çıkarılarak battaniyelere sarılmalı ve en yakın acil servise ulaştırılmalı.  

Koruyucu aşıları ihmal etmeyin  


Grip aşısı olmuş ve grip geçiren yaşlılarda ölüm riski, aşı olmayanlara göre daha düşük. Ancak, yaşlılarda grip aşısının koruyuculuğu gençlere göre daha azdır. Bunun yanında, zatürrenin de kış aylarında hem görülme sıklığı artar hem de daha ölümcül seyreder. 65 yaş ve üzeri tüm bireylerin beş yılda bir zatürre aşısı olmaları tavsiye ediliyor. Aşı, tüm zatürre etkenlerinden korumamakla birlikte en sık görülen bakteriyel etkenlere karşı koruyor ve aşı olanlarda ölüm riski azalıyor. Astımlı yaşlılar da soğuk kış aylarında çok dikkatli olmalı. Soğuk hava, hırıltı ve nefes darlığı gibi astım belirtilerini tetikleyen en önemli faktörlerden biri. Astımlılar çok soğuk ve rüzgarlı günlerde evden dışarı çıkmamalı. Eğer çıkmaları gerekiyorsa mutlaka ağız ve burunlarını bir atkı ile örtmeleri ve astım ilaçlarını yanlarında bulundurmaları gerekiyor.