Randevu almak artık daha da kolay!
incele
X
cover image

Meme Kanserinde Erken Tanı

okuyabilirsiniz.

Meme kanserinin sık görülmesi, sıklığın giderek artması, erken evrede tedavi edilebilir olması ve erken evrede tanı koyulmasının günümüz koşullarında mümkün olması meme kanserinin önemini arttırmaktadır.

Meme Kanserinde Erken Tanı

Meme kanserine erken evrede tanı konması, tedavi seçeneklerinin sayısını, tedavinin başarıya ulaşma ve hayatta kalma şansını önemli oranda arttırır. Meme kanseri, yayılmadan önce erken evrelerde saptanırsa hastaların % 90’ından fazlası normal yaşamını sürdürmektedir. Tümör büyük boyutlara ulaşmadan tanı konulan hastalarda meme korunabilmektedir.

Erken tanı için temelde önerilen birbirlerini tamamlayıcı yöntemler vardır;

  • Klinik (doktor tarafından yapılan) meme kontrolleri
  • Mammografi/meme ultrasonografisi

 

Kadınların ilk meme muayenesine gelme nedenleri

  • Memede ağrısız ya da ağrılı kitle
  • Yalnızca ağrı olarak belirlenmiştir.

 

Doktora başvuruyu geciktiren temel neden “kansere yakalanma korkusudur”. Unutulmamalıdır ki meme kanseri erken tanıda tedavi edilebilen bir hastalıktır. (dikkat çekecek şekilde sayfaya yerleştirilir.)

Meme kanserinde sağkalımı etkileyen en önemli belirtilerinden biri, koltuk altı lenf düğümlerinin tutulumudur. Tanı ve tedavi geciktikçe koltuk altı lenf düğümlerinin (aksiller lenf nodu ) tutulum riski artmaktadır.
 

MEME KANSERİNDE TARAMA YÖNTEMLERİ

Meme kanserinin sık görülmesi, sıklığın giderek artması, erken evrede tedavi edilebilir olması ve erken evrede tanı koymanın günümüz koşullarında olanaklı olması meme kanserinde tarama yöntemlerinin önemini attırmaktadır.

Tarama yöntemine hastanın yaşına, meme yapısına, fizik muayene bulgularına göre karar verilir.
 

KLİNİK MEME MUAYENESİ

Meme muayenesinin uzman doktor tarafından yapılmasıdır. Genel olarak 40 yaşına kadar 1-3 yıl arası, 40 yaşından sonra her yıl yaptırılmalıdır. Muayene sıklığı risk faktörlerinin bulunması ve memede saptanan belirtilere göre doktor tarafından belirtilir.
 

MAMMOGRAFİ

Mammografi erken tanıda kullanılan en önemli görüntüleme yöntemidir.

Mamografi düşük dozda X ışınıyla çekilen özel bir meme röntgen filmidir. Memede muayene ile saptanamayacak kadar küçük, özellikle kanser belirteci oluşumların tespit edilmesi, ayrıca fibrokistik yapıya sahip kadınların meme ayrıntıları ve iç yapılanmasının görülebilmesi için yapılır.

Mammografi çekimi sırasında ilaç kullanılmaz. Herhangi bir iğne yapılmaz. Meme iki plak arasına hafifçe sıkıştırılır. Sıkıştırmadaki amaç; memenin hareketinin engellenerek görüntü kalitesini arttırmak, memenin kalınlığını azaltarak daha az miktarda X ışını alınmasını sağlamak ve memede üst üste gelebilecek oluşumların açılmasını sağlayarak hatalı sonuçları engellemektir.

Yeni nesil dijital mammografi ile X ışını miktarı iyice azaltılmıştır.

Mammografi çekimi yatay ve dikey olarak yapılır.

Mammografi çekimi için bir ön hazırlığa gerek yoktur. Adet durumuna göre alınan görüntüde değişiklik olmaz. Ancak hassasiyet açısından adet döneminin dışında çekilmesi daha konforlu olabilmektedir.

Çekim sırasında bel üstü çıplaktır. Görüntüyü etkilememesi açısından meme ve koltuk altı bölgesine deodorant, talk pudrası ve losyon sürülmemesi istenir.
 

NE ZAMAN MAMMOGRAFİ ÇEKTİRMELİYİM: 40 yaşından sonra 70 yaşına kadar olan zamanda yılda 1 kez yaptırılan mammografide meme kanserlerinin çoğunun yakalandığı belirtilmiştir.
 

MAMMOGRAFİ KANSER YAPAR MI??

Mammografide kullanılan X ışını miktarı çok düşüktür. Kanser yapıcı etkisi yok denecek kadar azdır. Yapılan hesaplara göre 1 milyon mammografide 1 meme kanseri oluşurken, yaklaşık 100 mamografide 1 meme kanseri yakalanmaktadır.

Mammografinin yararı zararından 10 000 kat fazladır.

BIRADS (BREAST IMAGİİNG REPORTİNG and DATA SYSTEMS ) MEME GÖRÜNTÜLEME VE RAPORLAMA SİSTEMİ

Yapılan mamografi sonucunda izlenecek yolu gösteren bir raporlama tekniğidir.
 

BIRADS 0 : mamografide bir şey görüldüğü fakat ne olduğu anlaşılamayan durumdur. Ek tetkiklere ihtiyaç vardır.

BIRADS 1: mamografi sonucu normal demektir.

BIRADS2: mamografide bir şey görüldüğü fakat %100 olarak iyi huylu olduğuna emin olnunan durumdur.

BIRADS3: çok yüksek olasılıkla iyi huylu olduğu düşünülen durumdur. 6 ay sonra takip önerilir.

BIRADS4: mutlaka sonucun biyopsi ile desteklenmesi gereken durumlardır. Görülen kitlenin kanser olma ihtimalinin yüksek olduğu durumdur.
 

MAMMOGRAFİDE KANSER KESİN OLARAK YAKALANIR MI?

Bazı kanserler meme dokusunu çok iyi taklit ederler. Bazı kanser türlerinin yanı sıra mammografi çok iyi çekilmiş olsa bile tümör ayırt edilemeyebilir.

Bu kanserler meme kanserlerinin yalnızca %15 kadar olan kısmını oluşturmaktadır.

Ayrıca mamografinin iyi çekilmemesinden kaynaklanan hatalar olabilir.

Mamografinin duyarlılığı yağ dokusu fazla olan memede yüksek, dokusu yoğun olan memelerde azdır. Bu nedenle meme dokusu yoğun olan 45 yaş altı kadınlarda tarama için ilk tercih değildir.
 

MEME ULTRASONOGRAFİSİ

Meme yapısı yoğun olan kadınlarda kullanılan etkin bir yöntemdir. Genç ve ailesel riski olan kadınlarda, mamografinin normal olduğu ancak elle hissedilen kitle olması durumlarında etkilidir. Mamografide dokuların üst üste geldiği durumlarda görülemeyecek oluşumları tespit etmede etkilidir.

Ultrason çekimi radyasyon içermez bu nedenle 45 yaş altı kadınlarda ele gelen kitle durumunda önce ultrasonografi tercih edilir. Gerekli olursa mamografi yapılabilir.

Memenin hassas olduğu dönemlerde az miktarda ağrı hissedilebilir. Memede enfeksiyon bulgularında (ağrı, şişlik, kızarıklık) ultrason tercih edilir.

Mamografi yada klinik meme muayenesinde şüpheli bulgularda ultrasonografi ek görüş için tercih edilir.

Meme kanseri saptandığında diğer meme ve koltuk altı incelemelerinde tercih edilir.
 

NEDEN SADECE ULTRASONOGRAFİ İLE TARAMA YAPILMIYOR?

Mamografide net olarak görülen ve bir tümör belirtisi olan küçük kireç görüntüsünde yapılar ultrasonografi çekimlerinde gözden kaçabilmektedir. Ayrıca mamografi sonucu her meme radyoloğu tarafından değerlendirilebilir. Ultrasonografi ise en doğru şekilde yapan doktor tarafından değerlendirilir.
 

MEME ULTRASONOGRAFİSİ NASIL YAPILIR?

Ultrason ses dalgaları ile görüntü elde edilen bir yöntemdir. Görüntü ultrasonografinin ucunda bulunan prob ile elde edilir. Bel üstü giysilerinizi çıkarmanız istenir. Yatar pozisyonda meme üzerine sürülen jel yardımıyla prop memeler üzerinde gezdirilir ve elde edilen görüntü ekrana aktarılır. Şüpheli bulguların görüntüsü kaydedilir. Meme ultrasonografisi uzmanlaşmış radyolog tarafından yapılır. Ultrasonografi sırasında herhangi bir ilaç uygulanmaz.

Elde edilen görüntüler sonucunda ek olarak mamografi ya da biyopsi planlanabilmektedir.
 

MANYETİK REZONANS MR

Manyetik rezonans büyük mıknatıslarla oluşturulan güçlü manyetik alan içinde radyo dalgaları kullanılarak görüntü elde edilmesidir. Radyasyon içermez. Vücudun doğal yapısında bulunmayan oluşumları ve farklılıkları tespit etmek için kullanılır. Yumuşak dokuların görüntülenmesinde iyi sonuçlar vermektedir.

MR, mamografi, ultrasonografi ve elle muayene ile tespit edilemeyen odakları %20-%25 oranında tespit etmektedir. Özellikle fibrokistik yapılı yoğun memelerde MR cerrahi tedavinin planının netleşmesinde rol oynar. Kanserin tekrarlayabileceğinin düşünüldüğü durumlarda yol göstericidir.

Bir memede kanser olduğu saptandığında, aynı memede yada diğer memede kansere işaret eden oluşum aramak için sıklıkla kullanılır.

Genellikle taramada ilk adım olarak kullanılmaz. MR bazı durumlarda ultrasona destek amaçlı kullanılır. Ayrıca yüksek riskli hasta grubunda mamografiye ek olarak istenir. MR memenin yoğunluğundan ve yapısından etkilenmez.

Meme kanseri tedavisi sonrasında kontrol amaçlı ve ileri evre meme kanserinde kemoterapinin etkinliğini ölçmek için de kullanılır.
 

MR NASIL UYGULANIR?

MR kontrast adı verilen, şüpheli yapıların görülmesini sağlayan ilaç yardımıyla çekilmektedir. İlaç faklı oluşumları boyamaktadır. İlacın verilmesi için işlem öncesi damar içine kateter yerleştirilir. MR tüp şeklinde bir yapıdır. Yüzükoyun şekilde sedyeye uzandıktan sonra sedye hareket ederek tüpün içine yerleşmektedir. İlacın verilmesiyle görüntüleme başlar. Yaklaşık 25-30 dakika sürmektedir.

Kontrast maddenin alerji yapma ihtimali düşüktür. Bu ihtimale karşı MR çekilen ortamda gerekli önlemler alınmıştır. Görüntüleme ekibi alerjinizi sorgulayacaktır. Daha önce alerji durumuyla karşılaştıysanız lütfen bildirin.

MR görüntülemesi sırasında hareket edilmemesi gerekmektedir. İlacın verilmesinden önce ve sonra alınan görüntüler karşılaştırılarak değerlendirme yapılmaktadır. Bu nedenle hareketle meydana gelecek görüntü değişikliklerinin olması istenmez. Hareket ile iyi görüntü alınamadığında süre uzamaktadır.

MR sırasında üzerinde metal bulunmaması gerekiyor. Vücut içine yerleştirilmiş tıbbi cihazlar olduğu durumlarda MR çekilemez. (kalp pili, stent vb.)
 

MEME BİYOPSİSİ

Görüntüleme yöntemleriyle memede şüpheli bir lezyon görüldüğünde, kanser mi ya da başka bir oluşum mu olduğunu anlamak için hücre yapısı düzeyinde taramalar gerekmektedir. Değerlendirme için uygun olacak örneğin, radyoloji eşliğinde çeşitli alet ve cihazlar yardımıyla alınmasına meme biyopsi denir.

Lezyon mamografi, ultrasonografi ya da MR’da daha iyi görülüyor olabilir. Hangi yöntem daha iyi görüntü sağlıyorsa o yöntem eşliğinde biyopsi yapılır. Bazen cerrahi yöntem ile biyopsi yapılabilir.

Alınan örnek patoloji laboratuvarında incelenir. Kanser olup olmadığı rapor edilir. Biyopside amaç patoloji uzmanının değerlendirebileceği kadar örnek almaktır.

Biyopsinin farklı yöntemleri bulunmaktadır. Radyoloji uzmanı uygun tekniğe alacağı örneğin miktarı, meme yapısı ve lezyonun durumuna göre karar vermektedir.

Biyopsi sırasında bel üstü giysileri çıkarılır. Örnek alınacak bölge lokal anestezi denilen sadece o bölgenin uyuşturulması tekniğiyle uyuşturulur. İşlem sırasında ağrı duymamanız hedeflenmektedir. İşlem sonrasında gün içinde ya da ertesi gün ağrınız olabilir. Doktorunuzun önerisi doğrultusunda ağrı kesici kullanabilirsiniz. İşlem sonrasında örnek alınan bölge kapatılacaktır. Bu bölgenin kanama açısından takip edilmesi gerekmektedir.

 

Randevu almak artık daha da kolay!

Apple Store ve Google Play Store’dan indireceğiniz Anadolu Sağlık Online Servisler uygulamasıyla işlemlerinizi çok daha hızlı yapabileceksiniz.

Uygulamamızı şimdi indirirseniz anında dilediğiniz doktordan online randevu alabilir, test ve görüntüleme sonuçlarınıza kolayca ulaşabilir ve geçmiş doktor ziyaretlerinizi görüntüleyebilirsiniz.

app store
google play