Fizyoterapi Nedir, Fizyoterapi Kimlere Uygulanır?

Fizyoterapi ya da daha çok bilinen ismi ile fizik tedavi, sağlık ile ilişkili alanlardan biridir. Fizik tedavi, hastaların yaralanma, hastalık, travma ya da yaşlılık sonucunda eskisi gibi devam ettiremediği fonksiyonel hareketleri geri kazanmasını amaçlar. Fizik tedaviyi fizyoterapistler uygular. Fizyoterapide; elektrik akımı, sıcak ya da soğuk uygulaması, çeşitli egzersizler ya da hastanın durumuna uygun hareketler sayesinde tedavi süreci devam eder. Fizyoterapistler, fizik tedavi sürecinde uzman hekimlerle birlikte çalışır. Uzman hekimler tıp eğitimini tamamlamış ve fizyoterapi ve rehabilitasyon alanında tıpta uzmanlık almış kişilerdir. Fizyoterapistler ise üniversitelerinden ilgili bölümünden mezun olan sağlık çalışanlarıdır. Bir ekip olarak hastaların sorunlarının giderilmesi için uzman hekimin reçetesi doğrultusunda fizyoterapistler fizik tedavi uygulamalarını yapar ve tedavinin yürütülmesinde sorumluluk alır. Fizyoterapide amaç, hastaların yaşamsal aktiviteleri için gerekli olan hareketleri gerçekleştirmesini ya da geri kazanmasını sağlamaktır. Tedavi uygulaması öncesinde laboratuvarlardan edinilecek veriler de kullanılarak hastanın tedaviden ne beklemesi gerektiği belirlenebilir. Uzun ve yorucu olabilen bu süreçte hasta ile sağlık ekibinin uyumlu çalışması tedavinin amacına ulaşması açısından oldukça önemlidir.

Fizyoterapi Kimlere Uygulanır?

Fizyoterapistler pek çok farklı hastalığın ve sorunun tedavisinde görev alabilirler. Bu sıkıntılar her zaman somut yaralanmalarla ilgili olmayıp sistematik (yani tüm bedeni etkileyebilen) hastalıklar sonucunda da ortaya çıkmış olabilirler. Fizyoterapiden fayda sağlayabilecek durumları, ortaya çıkma mekanizmalarına göre şu şekilde sınıflandırmak mümkündür:

1. Ortopedik (yani kas ve iskelet sistemi ile ilgili sorunlar): Güçlü sırt ağrısı, karpal tünel sendromu, artrit, bel ağrısı, ayak rahatsızlıkları, siyatik sorunu, diz rahatsızlıkları, eklem problemleri ve benzeri sorunlara fizyoterapi uygulanabilir.
2. Nörolojik (yani sinir sistemi ile ilgili sorunlar): Alzheimer hastalığı, multipl skleroz (MS), nöropati (sinir hasarı), vertigo (güçlü baş dönmesi durumu), serebral palsi, inme, beyin sarsıntısı ve benzeri sıkıntılarda fizik tedaviye ihtiyaç duyulabilir.
3. Otoimmün (yani vücudun bağışıklık sisteminin kendine saldırdığı durumlar ile ortaya çıkan hastalıklar): Fibromiyalji, Raynaud sendromu, romatoid artrit, Guillain-Barre sendromu ve benzeri hastalıklardan muzdarip hastalar fizyoterapiye gidebilir.
4. Kronik durumlar: Astım, diyabet, obezite, yüksek tansiyon ve benzeri durumlarda fizik tedaviden fayda görülebilir.

Genellikle uzman hekimlerle birlikte çalışan fizyoterapistler, kas ve iskelet sistemi ile ilgili sorunlarda tedavi sonrası azalma görmeyi beklerler. Hastanın durumunun gidişatına göre tedavinin değiştirilip değiştirilmeyeceğine ise uzman hekim karar verir. Fizik tedavi uygun merkezlerde yapılabileceği gibi, merkezlere gitme imkanı olmadığı durumlarda fizyoterapistler hastanın evinde de fizik tedavi uygulaması yapabilirler.

Fizyoterapiste başvururken illa ki yukarıda sıralanan durumlardan birine sahip olmanız gerekmez. Fizyoterapiye başvurmanın bunlar dışında da nedenleri olabilir. Kimi zaman hekimler belirli yaralanmaları ya da özel durumları incelemesi için hastayı fizyoterapiye sevk edebilirler. Bunun yanı sıra hastaların fizyoterapiye başvurmalarının nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

• Hastalık durumunda: Uzun süreli bir hastalık veya hareketliliği, dengeyi ya da motor becerileri etkileyen bir hastalık sonrasında fizik tedavi tercih edilebilir. Hatta bazı durumlarda bu hastalıklar sırasında da fizik tedaviden fayda görülebilir.
• Kronik bir sağlık durumu varlığında: Diyabet gibi bazı kronik sağlık durumları hareketliliği ve dengeyi etkilediği için, bu hastalıklardan muzdarip kişiler fizik tedaviye başvurabilirler.
• Ameliyat sonrasında: Ameliyattan sonra ayağa kalkmak ve hareket etmek iyileşme sürecinin oldukça önemli bir parçasıdır. El, ayak veya sırt gibi bir vücut parçası ameliyat edilmiş veya operasyondan etkilenmiş ise, fizik tedavi hastanın eski haline dönmesine veya oluşan hasarın olabildiğince telafi etmesine yardımcı olabilir.
• Yaralanma durumunda: Hastayı çok fazla ağrıya veya hareketsizliğe iten yaralanmalar ve bu yaralanmaların iyileşme süreci genellikle fizyoterapi ile birlikte ilerler..
• Yaşlanma sürecinde: İnsanlar yaşlandıkça vücutlarında hareketlerini ve hareket işlevlerini etkileyen değişimler yaşarlar. Fizyoterapi, bu süreçte ortaya çıkabilecek aksaklıkların bir kısmını hastaların geri kazanmasına yardımcı olabilir. Aynı şekilde geri kazanma süreci istenildiği gibi ilerlemediğinde onlara kayıpla nasıl çalışacaklarını öğretebilir.
• Sağlığı etkileyen büyük krizler sonrasında: Kalp krizi, inme, travmatik beyin hasarı ve diğer büyük sağlık sorunları, bir kişiyi normal hayatın günlük işlevlerinde ciddi zorluklarla karşı karşıya bırakabilir. Fizyoterapi, hastaların kaybettikleri işlevlerin bir kısmını veya tamamını geri kazanmasına yardımcı olabilir.
• Fiziksel performans arttırma sürecinde: Fitness ile daha iyi performans göstermek isteyen sporcular ve hatta kimi zaman yeni başlayanlar veya hastalar, vücudun performans potansiyelini en üst düzeye çıkarmak amacıyla fizyoterapiye başvurabilirler. Buradan konuya dair yeni stratejiler ve sağlıklı çalışma rutinleri öğrenebilirler.
• Genel sağlık hususunda: Hastalar, yaşlanmanın etkilerine karşı koymak, hareketli yaşamak, sağlıklı kalmak veya sadece esnek kalma becerilerini öğrenmek için de fizyoterapiye başvurabilirler.

Fizyoterapi Kimlere Uygulanmaz?

Fizyoterapi, kas ve iskelet sistemini işlevselliğine kavuşturmak ve ihtiyacı olan hastaların hayatını kolaylaştırmayı amaçlar. Bu doğrultuda ihtiyaç duyan herkes fizyoterapi alabilir; ancak bir uzman hekimin yönlendirmesi ile gitmek fizyoterapiden daha çok verim alınmasını sağlayabilir. Aynı şekilde neredeyse her tıbbi durumda olduğu gibi, tedavinin yan etkileri ve uygulamanın hastaya uygunluğu vakadan vakaya değişiklik gösterdiği için uzman hekiminize danışmanız daha sağlıklı olacaktır.

Fizyoterapide Hangi Yöntemler Kullanılır?

Fizyoterapistler, hastaların fonksiyonel yeteneklerini ve kaybettikleri hareketlerini olabildiğince eski haline getirmek ve hastalara işlevsellik kazandırmak için çalışırlar. Bu amaçla tasarlanmış, özelleştirilmiş programlar geliştirmek için hastalarla birlikte iş yaparlar. İşlevleri ve hareketleri çeşitli hastalıklar, yaralanmalar ve problemler nedeniyle etkilenmiş hastalara yardımcı olmak için eğitim almışlardır. Fizik tedavi yöntemini, bebeklikten yaşlılığa kadar yaşamın her aşamasında olan hastalara uygulayabilirler.

Fizyoterapistler tedaviyi uygulamak için aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli yöntemleri kullanırlar:

• Hastaya belirli egzersizler yaptırabilirler,
• Kaslara masaj yapabilirler,
• Kas stimülasyonu için çeşitli cihazlar kullanabilirler,
• Eklemleri manipüle edebilirler,
• Yürüme, doğru duruş teknikleri ve benzeri bazı yaşam tarzı değişikliklerini önerebilirler ve
• Kaslara germe hareketleri yaptırabilirler.

Bütünsel bir yaklaşım benimseyerek vücudun tamamı ile ilgilenirler. Sağlığın yalnızca fiziksel yönlerini değil; aynı zamanda ruhsal, psikolojik ve sosyal yönlerini de ele alır, iyileşmeye öncelik tanırlar. Önleyici sağlık hizmetleri, sağlık eğitimleri, rehabilitasyon ve tedavi de dahil olmak üzere sağlık hizmetlerinin pek çok aşamasında çalışırlar. Bu sayede fizik tedavi yöntemlerini de kullanarak yaşam kalitesini artırmaya çalışırlar.

Fizyoterapi Tedavisini Kimler Uygular?

Fizik tedavi olarak da bilinen fizyoterapiyi, fizyoterapistler uygular. Bu kişiler üniversitelerin ilgili bölümlerinden mezun olmuş sağlık çalışanlarıdır ve tedavi sürecinde rol alırlar. Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlığı ile sık karıştırılan bir meslektir. Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı hekimler, tıp fakültesini tamamlamış ve alanda uzmanlık eğitimi almışlardır. Hastaların değerlendirilmesi, tanısı ve tedavisine karar verilmesi süreçleri hekimlerin kontrolündedir. Fizyoterapistler, tedavinin yönetilmesi, uygulanması ve hastanın uyumundan sorumludurlar.

Yine de tüm tedavilerde olduğu gibi, sağlık çalışanları ve hekimler birarada çalışarak hastanın iyiliği ile ilgilenirler.

Fİzyoterapi Tedavi Süresi Ne Kadardır?

Fizyoterapi sürecinin uzunluğu, hastadan hastaya değişmektedir. Kimi vakalarda bir yıla kadar uzayabilen fizik tedavi süreci kimi vakalarda çok daha kısa sürmektedir. Fizik tedavi süresini etkileyen; hastanın durumunun kronikliği, yaralanması varsa ciddiyeti, yaşı ve sağlık geçmişi gibi pek çok unsur vardır. Hastanın fizik tedaviye olan uyumu ve kendisine reçete edilen hareketleri ya da egzersizleri yapıp yapmadığı da, fizyoterapinin süresini önemli ölçüde etkiler.

Bu ve benzeri konularda sorularınız varsa veya fizik tedaviye ihtiyacınız olduğunu düşünüyorsanız en yakındaki sağlık kuruluşuna başvurmayı düşünebilirsiniz.