Ahmet Hilmi Kaya

Tarlov kistleri, omuriliğin alt kısmında sinir köklerinin etrafında oluşan sıvı dolu keseciklerdir. Genellikle tesadüfen tespit edilse de bazı durumlarda şiddetli ağrı, uyuşma ve nörolojik sorunlara neden olabilir. Kadınlarda erkeklere kıyasla daha sık görülen bu kistler, özellikle 30-60 yaş arasında teşhis edilir. Her ne kadar iyi huylu yapılar olsa da, sinir dokularına baskı yapmaları durumunda yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebilir. Tarlov kistleri, doğru tanı ve uygun tedavi yöntemleriyle yönetildiğinde, hastaların yaşamını normal şekilde sürdürebilmesine olanak tanır.

Beyin kanaması, beyin dokusu içinde veya çevresinde kan sızması ile meydana gelen ciddi ve acil müdahale gerektiren bir sağlık sorunudur. Genellikle yüksek tansiyon, kafa travması, damar yapısındaki anormallikler veya pıhtılaşma bozuklukları gibi faktörlere bağlı olarak gelişir. Kanamanın oluştuğu bölgeye ve miktarına göre kişinin hayati fonksiyonlarını tehdit edebilecek sonuçlar doğurabilir. Ani başlayan baş ağrısı, bilinç kaybı, konuşma bozukluğu ya da vücudun bir tarafında güçsüzlük gibi belirtilerle kendini gösterir. Beyin kanaması, inme vakalarının önemli bir kısmını oluşturur ve müdahale edilmediğinde kalıcı hasarlara ya da ölüme yol açabilir.

Sinir sistemi, beyinden başlayarak omurilik ve çevresel sinirlerle tüm vücudu saran karmaşık bir ağ yapısıdır. Bu sistem, hareket kabiliyetini, duyuları, düşünce süreçlerini ve birçok yaşamsal fonksiyonu yönetir. Beyin ve sinir cerrahisi, sinir sistemi ile ilgili çeşitli hastalıkların cerrahi yöntemlerle tedavi edilmesini amaçlayan tıbbi bir alandır. Beyin tümörleri, omurga hastalıkları, sinir sıkışmaları, damar bozuklukları ve travmatik yaralanmalar gibi geniş bir yelpazeye yayılan hastalıkları tedavi eder. Cerrahinin amacı, hastalıklı dokunun çıkarılması, sinir sisteminin onarılması veya baskı altında kalan sinirlerin serbest bırakılması yoluyla hastanın yaşam kalitesini iyileştirmektir.

İnsan beyni merkezi sinir sisteminin bir parçasıdır ve karmaşık bir yapıya sahiptir. Yetişkinlerde yaklaşık 1,4 kg ağırlığında olan beyin kan damarları, nöronlar ve yardımcı sinir hücrelerinden meydana gelir. Yaşamın ilk dönemlerinden yetişkinliğe kadar geçen sürede beyin ağırlığı ve yapısı sürekli olarak değişir ve gelişir. Genetik ve çevresel faktörler beyin gelişimini doğrudan veya dolaylı olarak etkileyebilir.

Boyun fıtığı, modern yaşamın getirdiği en yaygın kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarından biridir. Uzun süreli masa başı çalışma, yanlış duruş alışkanlıkları, hareketsiz yaşam tarzı ve yaşa bağlı omurga dejenerasyonları bu hastalığın oluşumunda rol oynar. Günümüzde uygulanan fizyoterapi yöntemleri, postür eğitimleri ve mikrocerrahi teknikleri sayesinde hem ağrının şiddeti azalmakta hem de hastaların günlük aktivitelerine dönüş süresi kısalmaktadır.

Tremor, günlük yaşamda çoğu kişinin zaman zaman fark ettiği hafif el titremesinden, ince motor hareketleri belirgin şekilde kısıtlayan şiddetli sallanmalara kadar pek çok şekilde ortaya çıkabilen nörolojik bir durumdur. Toplumda “titreme hastalığı” olarak bilinen tremor, her zaman bir hastalık olmak zorunda değildir. Kimi zaman vücudun doğal tepkisi olarak gelişir.

Beyin pili nörolojik hastalıkların tedavisinde kullanılan cerrahi müdahaledir. Derin beyin stimülasyonu (DBS) olarak bilinen bu yöntem elektrotların beyin içine yerleştirilmesi ve bir pil cihazının kullanılması ile gerçekleşir. DBS özellikle Parkinson hastalığı başta olmak üzere çeşitli nörolojik hastalıkların semptomlarını kontrol etmede etkili bir seçenek olarak kabul edilir.

Omurilik tümörü, omuriliği çevreleyen sinir dokularında veya omuriliği koruyan kemik yapılar içinde oluşan anormal hücre büyümeleridir. Bu tümörler, omuriliğin işlevlerini etkileyerek sinir sinyallerinin iletiminde bozulmalara yol açabilir. Omurilik tümörleri, iyi huylu (benign) veya kötü huylu (malign) olabilir. Bazıları omurilikte direkt olarak gelişirken, bazıları başka bölgelerden omuriliğe yayılım gösterir.

Omurga, baş ve kuyruk sokumu arasında uzanan ve vücut kütlesinin çok büyük bir kısmını taşıyan kemikler, eklemler ve disklerden oluşan bir köprüdür.

Hidrosefali beyin omurilik sıvısının beyinde anormal bir şekilde birikmesi sonucu oluşan bir durumdur. Bu sıvının normalden fazla birikmesi, beyin üzerindeki basıncı artırarak çeşitli nörolojik ve fiziksel sorunlara yol açabilir. Her yaş grubunda görülebilen hidrosefali, genellikle beyin sıvısının üretim, dolaşım veya emilimindeki bir dengesizlikten kaynaklanır. Bebeklerde baş çevresinin hızla büyümesi, yetişkinlerde ise denge sorunları ve baş ağrısı gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Erken teşhis ve tedaviyle kontrol altına alınabilir. Hidrosefali tedavisinde sıvının birikimini önlemeye yönelik cerrahi yöntemler sıklıkla tercih edilir.

Her yaşta görülebilmesinin nedenini tam olarak bilmesek de tedavisinde hayli yol kat edilmiş durumda.

Halk arasında beyin ve sinir cerrahisi olarak da bilinen nöroşirürji, beyin ve sinir hastalıkları ile ilgilenen bilim dalıdır.

Beyin tümörü, beynin kendi dokusunda yer alan hücrelerin farklılaşarak kontrolsüz bir şekilde çoğalmasıyla ya da vücudun farklı bir yerinde var olan kanser hücrelerinin kan dolaşımı yoluyla beyine ulaşarak bu bölgeye yayılmasıyla oluşan bir hastalıktır.

Beyin tümörleri iyi huylu (benign) ve kötü huylu (malign) olmak üzere iki gruba ayrılıyor.

Beyin sapı tümörleri, nadir görülmelerine rağmen en tehlikeli beyin tümörleri arasında yer alır çünkü beynin yaşamsal merkezlerini etkiler. Beyin sapı solunum, kalp atışı, kan basıncı, yutma, refleksler ve vücut hareketlerinin büyük kısmını kontrol eden kritik bir bölgedir. Bu bölgede gelişen tümörler küçük boyutta olsalar bile ciddi klinik belirtilere yol açabilir ve hızlı ilerleyerek yaşamı tehdit edebilir. Çocukluk çağında daha sık görülmekle birlikte her yaşta ortaya çıkabilir ve çoğu zaman erken dönemde baş ağrısı, bulantı, denge kaybı veya kas güçsüzlüğü gibi bulgularla kendini gösterir. Beyin sapı tümörlerinin en önemli özelliklerinden biri, bulunduğu bölgenin hassasiyeti nedeniyle tanı ve tedavi sürecinin oldukça zorlu olmasıdır. Cerrahi müdahaleler yüksek risk içerirken, radyoterapi ve kemoterapi gibi yöntemler sıklıkla tedaviye dahil edilir. Erken teşhis, hastalığın seyrinde kritik rol oynar çünkü tümörün büyüklüğü ve çevre dokulara etkisi tedavi başarısını doğrudan etkiler.

Beyin kanseri, beynin veya merkezi sinir sisteminin farklı bölgelerinde kontrolsüz şekilde çoğalan kötü huylu hücrelerin oluşturduğu tümörlerle karakterize ciddi bir hastalıktır. Bu tümörler, beyin dokusuna yayılır, sinir hücrelerinin iletişimini bozar ve beynin hayati fonksiyonlarını etkileyebilir. Beyin kanseri, beynin kendi hücrelerinden kaynaklandığında primer beyin tümörü, vücudun başka bir yerindeki kanserin beyne sıçramasıyla geliştiğinde ise metastatik beyin tümörü olarak adlandırılır.