21 Ağustos 2023 Pazartesi
Diz ağrıları ihmal edilmemeli
İçeriğimizi yapay zeka (AI) araçlarında açın ve özetleyin.
İçindekiler
Akondroplazi, doğumsal olarak gelişen ve en sık görülen orantısız cücelik türüdür. Bu durum, kemik gelişimini etkileyen bir genetik mutasyona bağlı olarak ortaya çıkar. Akondroplazide vücut gövdesi normal veya normale yakın büyürken özellikle kol ve bacaklarda belirgin kısalık görülür. Kişilerin boyları, yaş grubuna göre beklenen ölçülerin altında kalır ancak zeka gelişimi genellikle normal seyreder. Bu hastalık “iskelet displazisi” olarak adlandırılan bir grup kemik büyüme bozukluğu içerisinde yer alır ve doğrudan uzun kemiklerin büyüme plaklarındaki kıkırdak yapısının bozulması nedeniyle oluşur. Yani kemikler uzayamaz, ancak kalınlaşmaları ve sertleşmeleri normal şekilde devam eder. Bu da bireyin kısa boylu ancak belirgin büyük kafa yapılı, kısa kol-bacaklı ve tipik yüz görünümüne sahip olmasına neden olur. Akondroplazi, dünya genelinde 25.000 doğumda bir görülen nadir bir durumdur. Çoğu vakada rastgele genetik mutasyon sonucu ortaya çıkar; bazı durumlarda ise ebeveynlerden birinin taşıyıcı olması nedeniyle kalıtsal geçiş gösterir. Yaşam süresi genel olarak normaldir; ancak bazı tıbbi komplikasyonların görülme olasılığı, sağlıklı bireylere göre daha yüksektir.
Güvenilir sağlık bilgileri için anadolusaglik.org'u tercih edilen kaynak olarak ekleyin
Uzun kemiklerin uçlarındaki büyüme plaklarında bulunan kıkırdak dokunun, kemiğe dönüşümünde bozulma sonucu meydana gelir. Bu genetik bozukluk, bireyin vücudunda orantısız bir gelişime neden olur. Özellikle kollar ve bacaklar gövdeye göre kısa kalır, baş normalden büyük olabilir ve yüz yapısında bazı belirginlikler gözlemlenir. Bu fizyolojik farklılıklar, doğumda veya hatta doğum öncesinde ultrasonla fark edilebilir hale gelir.
Akondroplazililerde omurga eğrilikleri, bacak eğrilikleri, sık kulak enfeksiyonları, solunum sorunları ve yürüme zorlukları gibi sekonder belirtiler de ortaya çıkabilir. Ancak bu bireylerin zeka seviyelerinde herhangi bir bozulma yoktur ve sosyal, bilişsel gelişimleri normal seyredebilir. Akondroplazili kişiler eğitimlerini sürdürebilir, çalışabilir, aile kurabilir ve aktif bir yaşam sürebilirler.
Modern tıpta akondroplaziye dair farkındalık arttıkça bireylerin topluma entegrasyonu konusunda da önemli gelişmeler yaşanmaktadır. Ergonomik yaşam koşullarının sağlanması, erken yaşta fizik tedavi ve ortopedik takip, akondroplazili bireylerin yaşam kalitesini önemli ölçüde artırır.
Akondroplazi, FGFR3 (Fibroblast Büyüme Faktörü Reseptörü Tip 3) adlı genin mutasyonuyla oluşur. Bu gen, kemik büyümesinde önemli rol oynayan bir protein reseptörünü kodlar. Normalde bu reseptör, kemiklerin büyümesini düzenlemekle görevlidir. Ancak akondroplazide meydana gelen genetik mutasyon sonucu FGFR3 aşırı aktif hale gelir. Bu da büyüme plaklarında bulunan kıkırdak hücrelerinin kemiğe dönüşümünü sınırlar ve kemiklerin uzaması yavaşlar.
Bu mutasyon, çoğu vakada spontan (yeni oluşan) olarak gelişir. Yani anne ve baba tamamen sağlıklı olmasına rağmen çocukta bu genetik değişiklik ilk kez ortaya çıkabilir. Bu spontan mutasyonlar, özellikle ileri yaşta baba olan bireylerde daha sık görülür. Akondroplazili çocukların yaklaşık %80’inde bu şekilde yeni mutasyon saptanırken, %20’si bu hastalığı ebeveynlerinden kalıtsal olarak alır.
Eğer ebeveynlerden biri akondroplazili ise çocuğa geçiş riski yaklaşık %50’dir. Ancak her iki ebeveyn de akondroplaziliyse çocuğun hem anneden hem babadan hastalıklı geni alması hâlinde, bu homozygous akondroplazi olarak adlandırılır ve genellikle yaşamla bağdaşmaz. Bu tür durumlarda doğumdan kısa süre sonra ölüm görülür.
FGFR3 mutasyonu yalnızca akondroplaziye değil, hipokondroplazi ve thanatoforik displazi gibi diğer iskelet displazilerine de neden olabilir. Ancak akondroplazi, bu mutasyonun en belirgin ve yaygın sonucudur.
Akondroplazi genellikle tek bir genetik mutasyonla ortaya çıkan, klinik olarak tanımlanabilir bir bozukluktur. Ancak bazı durumlarda, aynı gen (FGFR3) üzerindeki farklı mutasyonlar benzer ama farklı seyreden iskelet bozukluklarına yol açabilir. Bu nedenle akondroplazi, kendi içinde bazı varyasyonlarla birlikte sınıflandırılır. En yaygın formu klasik akondroplazi olsa da, özellikle kalıtsal geçişli veya çift mutasyonlu vakalarda daha ciddi seyirli tiplerle karşılaşılabilir. Tıpta akondroplazi ile ilişkili başlıca tipler şu şekilde sıralanabilir:
Doğumla birlikte veya doğumdan kısa bir süre sonra fark edilebilen belirgin fiziksel bulgularla kendini gösterir. En temel belirtisi vücuttaki kemiklerin özellikle uzuvlarda kısalması ve gövdeyle orantısız hale gelmesidir. Akondroplazili bireylerin boyları genel nüfusa kıyasla daha kısa olur, ancak zeka gelişimleri normal düzeydedir. Yaşla birlikte bazı ortopedik veya nörolojik komplikasyonlar da gelişebilir. Akondroplazi belirtileri şu şekildedir:
Bu belirtiler herkeste aynı düzeyde görülmeyebilir. Bazı kişiler hafif, bazıları ise daha belirgin semptomlarla yaşamlarını sürdürür. Gelişim süreci boyunca multidisipliner sağlık takibi önerilir.
Tanı, çoğu zaman doğumdan hemen sonra yapılan fiziksel muayeneyle konulabilir. Belirgin kemik oranı farkları, baş yapısındaki büyüklük ve tipik yüz görünümü teşhise öncülük eder. Ancak kesin tanı için radyolojik incelemeler ve genetik testler gerekebilir. Ayrıca aile öyküsü ve prenatal dönemde yapılan kontroller de tanı sürecine katkı sağlar. Akondroplazinin teşhisinde kullanılan yöntemler şunlardır:
Teşhis konulduktan sonra bireyin yaşamını daha sağlıklı sürdürebilmesi için ortopedi, pediatri, genetik danışmanlık, fizik tedavi ve gerektiğinde psikolojik destek gibi disiplinlerle takip süreci planlanmalıdır.
10 dk
Bu metni yararlı buldunuz mu?
Ortopedi ve Travmatoloji
Ortopedi ve Travmatoloji
Birimin Tüm İlgi Alanları
Ortopedi ve Travmatoloji
Bölüm Doktorları
Ortopedi ve Travmatoloji
Prof. Dr. Kenan Keklikçi
Ortopedi ve Travmatoloji
Prof. Dr. Selim Şanel
Ortopedi ve Travmatoloji
Doç. Dr. İbrahim Akmaz
Ortopedi ve Travmatoloji
Op. Dr. Davud Yasmin
Ortopedi ve Travmatoloji
Op. Dr. Mehmet Taner Özdemir
Ortopedi ve Travmatoloji
Prof. Dr. Kenan Keklikçi
Ortopedi ve Travmatoloji
Prof. Dr. Selim Şanel
Ortopedi ve Travmatoloji
Doç. Dr. İbrahim Akmaz
Ortopedi ve Travmatoloji
Op. Dr. Davud Yasmin
Ortopedi ve Travmatoloji
Op. Dr. Mehmet Taner Özdemir
Önerilen Sağlık Yazıları
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Diz ağrıları ihmal edilmemeli
2662 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Ayak Burkulması Nasıl Geçer? Ayak Burkulması Belirtileri Nelerdir?
2245 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Ayak ve Ayak Bileği Cerrahisi: Nedir, Tedavi Alanları
2411 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Bel Ağrısına Ne İyi Gelir? Bel Ağrısı Neden Olur?
3023 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Boy Uzatma Ameliyatı Nedir? Boy Uzatma Ameliyatı Nasıl Yapılır?
3306 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Diz Protezi: Nedir, Ameliyatı, Ameliyat Sonrası Yaşam
3051 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Düztabanlık Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
35486 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Halluks Valgus: Nedir, Ameliyatı, Ameliyatı Sonrası Yaşam
8433 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Kalça Kırıkları ve Tedavisi
4407 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Kalça Protezi: Nedir, Ameliyatı, Ameliyat Sonrası Yaşam
21035 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Menisküs Yırtığı Nedir? Menisküs Yırtığına Ne İyi Gelir?
24688 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Ortopedi ve Travmatoloji Nedir, Hangi Hastalıkları Kapsar?
5954 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Tenisçi Dirseği Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
59125 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Topuk Dikeni: Nedir, Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
8270 kez okundu
22 Ağustos 2023 Salı
Diz Kireçlenmesinde PRP Enjeksiyonu
4769 kez okundu
11 Ekim 2023 Çarşamba
El Cerrahisi Nedir? Hangi Hastalıklara Bakar?
7564 kez okundu
11 Aralık 2023 Pazartesi
Cam Kemik Hastalığı
1927 kez okundu
12 Aralık 2023 Salı
Kas Yırtılması Belirtileri Nelerdir? Kas Yırtılması Tedavisi
60221 kez okundu
12 Aralık 2023 Salı
Ön Çapraz Bağ Kopması Nedir, Belirtileri ve Tedavisi
23670 kez okundu
9 Şubat 2024 Cuma
Boyun Tutulmasına Ne İyi Gelir? Boyun Tutulması Nasıl Geçer?
22847 kez okundu
9 Şubat 2024 Cuma
Diz Ağrısı Neden Olur? Diz Ağrısına Ne İyi Gelir?
3612 kez okundu
9 Şubat 2024 Cuma
Kireçlenmeye Ne İyi Gelir? Diz Kireçlenmesi Nasıl Geçer?
18235 kez okundu
11 Mart 2024 Pazartesi
Bacak Ağrısına Ne İyi Gelir? Bacak Ağrısı Nasıl Geçer?
27966 kez okundu
17 Nisan 2024 Çarşamba
Ayak Şişmesi Neden Olur? Sağ ve Sol Ayak Şişmesi
85728 kez okundu
17 Nisan 2024 Çarşamba
Bel Tutulmasına Ne İyi Gelir? Bel Tutulması Nasıl Geçer?
12742 kez okundu
17 Nisan 2024 Çarşamba
Boyun Ağrısına Ne İyi Gelir? Boyun Ağrısı Nasıl Geçer?
46242 kez okundu
17 Nisan 2024 Çarşamba
Topuk Dikeni Nedir? Topuk Dikeni Neden Olur?
32285 kez okundu
9 Ağustos 2024 Cuma
Marifetli robotlar bu kez protez ameliyatlarında!
1493 kez okundu
27 Eylül 2024 Cuma
Miyalji Nedir? Miyalji Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
4113 kez okundu
11 Kasım 2024 Pazartesi
Ortopedi Cerrahisi Nedir? Hangi Hastalıklara Bakar?
2142 kez okundu
11 Aralık 2024 Çarşamba
Artroskopi Nedir? Artroskopi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
2170 kez okundu
11 Aralık 2024 Çarşamba
Omuz ve Dirsek Cerrahisi Nedir? Hangi Hastalıklara Bakar?
2430 kez okundu
26 Aralık 2024 Perşembe
Osteoartrit Nedir? Osteoartrit Belirtileri Nelerdir?
2476 kez okundu
28 Ocak 2025 Salı
Diz Artroskopisi Nedir Diz Artroskopisi Neden Uygulanır
4026 kez okundu
28 Ocak 2025 Salı
Spor Cerrahisi Nedir?
1852 kez okundu
25 Şubat 2025 Salı
Ewing Sarkomu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
4392 kez okundu
27 Şubat 2025 Perşembe
Kordoma Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
4597 kez okundu
26 Mayıs 2025 Pazartesi
Baldır Ağrısı Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi
21561 kez okundu
26 Mayıs 2025 Pazartesi
Kol Ağrısı Neden Olur? Kol Ağrısı Nasıl Geçer?
50374 kez okundu
23 Eylül 2025 Salı
Ayak Yanması Neden Olur? Ayak Yanması Nasıl Geçer?
22634 kez okundu
24 Eylül 2025 Çarşamba
Siyatik Nedir? Siyatik Ağrısı Neden Olur?
11300 kez okundu
24 Eylül 2025 Çarşamba
Bel Kayması Nedir? Bel Kayması Belirtileri Nelerdir?
2069 kez okundu
9 Ekim 2025 Perşembe
Kompartman Sendromu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
2460 kez okundu
9 Ekim 2025 Perşembe
Piriformis Sendromu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
27595 kez okundu
3 Kasım 2025 Pazartesi
Kas Distrofisi Nedir? Kas Distrofisi Belirtileri Nelerdir?
2040 kez okundu
25 Kasım 2025 Salı
Çocuklarda Kemik Tümörleri Belirtileri ve Tedavisi
4346 kez okundu
22 Ocak 2026 Perşembe
Baker Kisti Nedir? Baker Kisti Belirtileri Nelerdir?
1131 kez okundu
19 Şubat 2026 Perşembe
Kulunç Nedir? Kulunç Nasıl Geçer?
31578 kez okundu
19 Şubat 2026 Perşembe
Lordoz Nedir? Lordoz Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
1803 kez okundu
27 Şubat 2026 Cuma
McCune Albright Sendromu Nedir? McCune Albright Sendromu Belirtileri Nelerdir?
1942 kez okundu
4 Haziran 2026 Perşembe
Yüksek Tibial Osteotomi Ameliyatı Nedir?
1661 kez okundu
12 Haziran 2026 Cuma
Kalsifikasyon Nedir? Kalsifikasyon Neden Olur?
2074 kez okundu
21 Ağustos 2026 Cuma
Spordan Sonra Kas Ağrısı Neden Olur? Nasıl Geçer?
1272 kez okundu
24 Ağustos 2026 Pazartesi
Kemik Ağrısı Neden Olur? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
1108 kez okundu
26 Ağustos 2026 Çarşamba
Gece Omuz Ağrısı Neden Olur? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
2316 kez okundu
3 Kasım 2026 Salı
De Quervain Tenosinoviti Nedir? De Quervain Tenosinoviti Belirtileri Nelerdir?
593 kez okundu
Öne Çıkan Kanser Yazıları
Lütfen önce randevu almak istediğiniz lokasyonu ve ardından ilgili bölümü seçiniz.
Randevu almak istediğiniz hekimi seçiniz. Seçiminizin ardından uygun tarih ve saat dilimleri görüntülenecektir.
Önce bölüm seçin
Daha önce Anadolu Sağlık Merkezi'nde işlem yaptıysanız, T.C. kimlik numaranız ve doğum tarihinizle giriş yapabilirsiniz.
Sistemde kaydınız bulunamadı, randevu talebinizi tamamlamak için lütfen bilgilerinizi girin.
Kişisel Verilerin İşlenmesi: Kimlik, iletişim, sağlık ve pazarlama bilgilerimin, ASM Anadolu Sağlık Merkezi A.Ş. tarafından yürütülecek pazarlama faaliyetlerinin planlanması ve tıbbi ihtiyaçlarıma ve alışkanlıklarıma göre özelleştirilmesi ile bana özel kampanyalar oluşturulması amacıyla işlenmesini kabul ediyorum.
Ticari Elektronik İleti: ASM Anadolu Sağlık Merkezi A.Ş. tarafından kimlik ve iletişim bilgilerimin, tercih ettiğim iletişim kanalı üzerinden bana reklam, promosyon, kampanya ve benzeri ticari elektronik iletilerin gönderilmesi amacıyla işlenmesi ve bununla sınırlı olarak hizmet alınan tedarikçilerle paylaşılmasını kabul ediyorum.