Ayak ve Ayak Bileği Cerrahisi: Nedir, Tedavi Alanları

Ayaklar ve ayak bilekleri gün içerisinde vücudun bütün yükünü taşıyan ve darbelere en çok maruz kalan uzuvlardandır.

Ayaklar ve ayak bilekleri gün içerisinde vücudun bütün yükünü taşıyan ve darbelere en çok maruz kalan uzuvlardandır. Ayak ve ayak bileği cerrahisi ayak ve ayak bileğinde meydana gelen sorunların tedavisi ile ilgilenen cerrahi dalıdır. Ayak ve ayak bileğinde yaralanma ve şekil bozukluklarının tedavisinde cerrahi yöntemlerden sıklıkla faydalanılır. Peki ayak ve ayak bileği cerrahisi nedir? Hangi hastalıklara bakar? Ayak ve ayak bileği cerrahisinde kullanılan tanı ve tedavi yöntemleri nelerdir? Bunlar gibi soruların cevapları ve ayak ve ayak bileği cerrahisi hakkında diğer merak edilenler yazının devamında detaylandırılmıştır.

Ayak ve Ayak Bileği Cerrahisi Nedir?

Ayak ve ayak bileği cerrahisi, ayak ve ayak bileğindeki çeşitli sağlık sorunlarının tedavisinde cerrahi yöntemlere başvurulan bir tıbbi uzmanlık dalıdr. Ayak ve ayak bileği insan vücudunun yükünü en çok taşıyan uzuvlardandır. Bu nedenle ayak bölgesinde meydana gelen herhangi bir problem hareket kısıtlılığı ve ağrı gibi şikâyetlerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Ayak ve ayak bileği cerrahisi insanların hareket kabiliyeti korumada önemli rol oynar. Cerrahi prosedürler ayak ve ayak bileğindeki şekil bozukluklarının düzeltilmesi, kırıkların, tendonların ve kasların onarımı, ayak ve ayak bileği protezi yerleştirilmesi gibi pek sorunun tedavisini içerir. Genellikle lokal veya genel anestezi altında altında gerçekleştirilen ayak ve ayak bileği cerrahisinde hastanın durumuna bağlı olarak kapalı veya açık ameliyat teknikleri kullanılabilir.

Ayak ve ayak bileği cerrahisi hastaların ayak ve ayak bileği sorunlarının çözümünde sıklıkla kullanılan bir tedavi yöntemidir. Ayak ve ayak bileğindeki sorunların tedavisinde cerrahi yöntemlerin kullanılması hastaların ağrılarını azaltmaya, hareketliliğini arttırmaya ve günlük aktivitelerine geri dönmelerine yardımcı olur.

Ayak ve Ayak Bileği Cerrahisi Hangi Hastalıklara Bakar?

Ayak ve ayak bileğinde problemlerinde çoğu zaman cerrahi dışı tedavi yöntemleri kullanarak sorunun tedavisi mümkündür. Ancak bazı durumlarda uzman doktorlar tedavinin cerrahi yöntemler kullanarak yapılması gerektiğine karar verebilir. Şiddetli ağrı olması, hastanın genel sağlık durumu, hastanın hareket kabiliyetindeki azalma gibi faktörlere bakılarak hastaya cerrahi uygulanıp uygulanmayacağına karar verilir. Ayak ve ayak bileği cerrahisinin ilgilendiği başlıca sağlık problemleri aşağıdaki gibidir:

• Ayakta şekil bozuklukları: Doğuştan veya sonradan oluşan ayak deformiteleri bazı durumlarda kişilerde hareket kısıtlamasına neden olabilir. Ayak ve ayak bileği cerrahisi başta düz tabanlık, ayak parmağı eğriliği gibi ayak deformiteleri olmak üzere ayak deformitelerinin tanı ve tedavisi ile ilgilenir.
• Ayak ve ayak bileği travmaları: Spor sırasında yanlış bir hareket yapılması, trafik kazası veya düşme gibi sebeplerle ayak ve ayak bölgesinde yaralanma meydana gelebilir. Ayak ve ayak bileğinde burkulma, zedelenme gibi sorunların tedavisinde cerrahi yöntemlerin kullanılması gerekebilir.
• Topuk dikeni ameliyatı: Topuk dikeni olarak da adlandırılan sağlık problemi topuk kemiğinin alt kısmında çıkan kemiğe benzeyen çıkıntıdır. Uzun süre ayakta durma veya ayağı ve ayak bileğini zorlama gibi sebeplerle ortaya çıkabilen topuk dikeni, hastaların büyük kısmında şiddetli ağrıya neden olabilir. Topuk dikeninin tedavisinde cerrahi dışı yöntemler kullanılabildiği gibi cerrahi yöntemlerden de sıklıkla faydalanılır.
• Artrit tedavisi: Artrit vücuttaki herhangi bir eklemde meydana gelen iltihaplanma olarak tanımlanabilir. Ayak ve ayak bileğindeki küçük eklemlerde de artrite sık rastlanır. Hastalığın seviyesine bağlı olarak hastalarda ağrı, hareket etme güçlüğü gibi sorunlar yaşanabilir. Artrit tedavisinde fizik tedavi, ilaç tedavisi gibi tedavi yöntemlerinin yanı sıra cerrahi tedavi yöntemlerine de başvurulur.
• Ayak ve ayak bileğindeki tümörler: Ayak ve ayak bileği tümörleri nadir görülen, ancak erken dönemde tedavi edilmediğinde ciddi sonuçlara yol açabilen oluşumlardır. Ayak bileği cerrahisi, ayak ve ayak bileği bölgesindeki tümörlerin tanısı ve tedavisinde etkili bir yöntemdir.

Yukarıda sayılanlara ek olarak kemik aşılama (greft), tendon onarımı, amputasyon gibi cerrahi uygulamalar da ayak ve ayak bileği cerrahisi alanında uzman doktorlar tarafından başarıyla uygulanmaktadır.

Ayak ve Ayak Bileği Cerrahisinde Kullanılan Tanı Yöntemleri Nelerdir?

Ayak ve ayak bileği cerrahisi günlük aktiviteleri, spor yapmayı, yürüme ve koşma gibi aktiviteleri olumsuz etkileyen ayak ve ayak bileğindeki birbirinden farklı sağlık sorunlarının tedavisinde kullanılan bir cerrahi dalıdır. Cerrahide kullanılan tanı yöntemleri hastalığın çeşidine, şiddetine ve hastanın özelliklerine bağlı olarak değişebilir. Ayak ve ayak bileği cerrahisinde kullanılan tanı yöntemleri arasında fiziki muayeneden sonra ilk sırada çeşitli görüntüleme yöntemleri gelir. Bu yöntemler hastalığın çeşidini anlamak, doğru tanı koymak ve uygun tedavi planını belirlemek için önemlidir.

X-ışınlarının yardımıyla görüntüleme yapılan yöntemler en sık kullanılan radyografik görüntüleme yöntemleridir. Ek olarak manyetik rezonans görüntüleme (MR) gibi görüntüleme teknikleri sayesinde kemik iliğinin ve yumuşak dokuların detaylı görüntülenmesi mümkündür. Ayrıca, tendonlar, ligamentler, kaslar ve diğer yumuşak dokuların hasarını veya yaralanmasını tespit etmek için kullanılabilir. Bilgisayarlı tomografi (CT) taraması ise, X-ışınlarına benzer şekilde çalışır, ancak daha ayrıntılı görüntüler sağlar ve özellikle kemik yapıların detaylı incelenmesi için kullanılır. Tendon yaralanmaları ve bağlardaki hasarının tespitinde genellikle ultrasonografiden faydalanılır. Ultrasonografi ile görüntüleme sırasında bir cihaz tarafından üretilen yüksek frekanslı ses dalgalarını kullanılarak elde edilen görüntüler bir bilgisayar tarafından işlenir. Bu detaylı görüntüleme yöntemi sayesinde uzman doktor ayak ve ayak bileğindeki sorunları kolaylıkla tespit edebilir. İlave olarak spor yapan kişilerde ultrason yardımıyla tendonun ne kadar güçlü veya zayıf olduğunu belirlenebilir ve ona uygun bir tedavi planı hazırlanabilir.

Ayak ve Ayak Bileği Cerrahisinde Uygulanan Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Ayak ve ayak bileği cerrahisinde uygulanan çok çeşitli tedavi yöntemleri vardır. Ayak bileği burkulması, ayak kırıkları, aşil tendon yaralanmaları, topuk dikeni, ayak kemiklerinde çıkık veya kırık, diyabetik ayak gibi sağlık problemleri ile yakından ilgilenen ayak ve ayak bileği alanında uzman cerrahlar tedavi planını belirlerken öncelikle hastanın şikâyetlerini dikkatli biçimde dinler ve gerekli olması halinde uygun tedavi planını hazırlamak için çeşitli görüntüleme tekniklerinden faydalanır. Ayak vücudun ağırlığını taşıyan önemli bir uzuv olduğundan bu uzuvda meydana gelen herhangi bir problem tedavi edilmediğinde hareket kabiliyetinin azalmasına bağlı olarak ilerleyebilir ve daha ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına neden olabilir.

Ayak ve ayak bileği cerrahisinde sıklıkla uygulanan tedavi yöntemleri şu şekildedir:

• Posterior tibial tendon ameliyatı: Posterior tibial tendon hastalığı ayak bölgesinde en sık rastlanan sağlık sorunlarından bir tanesidir. Başlıca görevi ayak tabanındaki kavisi oluşturmak olan Posterior tibial tendonunda bir sorun olması halinde ayaktaki kavis kaybolabilir, buna bağlı olarak düz tabanlık başta olmak üzere çeşitli sorunlar ortaya çıkabilir. Ayak ve ayak bileği cerrahisinde yaygın olarak uygulanan tedavi yöntemlerinden bir tanesi Posterior tibial tendon ameliyatıdır. Günümüzde lokal anestezi etkisi altında minimal invaziv (küçük bir kesi yardımıyla) yöntemler kullanarak gerçekleştirilebilen bu ameliyat sırasında uzman cerrah tendonu çevreleyen kılıf üzerinde bir kesi açar ve hasarlı tendon parçasını onarır.
• Ayak bileği artrodezi (füzyonu): Ayak ve ayak bileği eklemlerinde yaygın olarak görülen problemlerden bir tanesi eklem iltihabı yani artrittir. Ayak bileği füzyonu sırasında uzman cerrah kemikten eklemi ayırır ve kemikleri uygun şekilde birbiri ile birleştirir.
• Aşil tendonu onarımı: Aşil tendonu yırtılması veya yıpranması başta sporcular olmak üzere pek çok kişide görülebilen bir sağlık problemidir. Aşil tendonunun yırtılması durumunda genellikle cerrahi yöntemlerle tendonun onarılması gerekir. Ameliyat minimal invaziv yöntemlerle gerçekleştirilebilir. İşlem sırasında uzman cerrahi küçük bir kesi yardımıyla tendona ulaşır ve tendondaki yırtığı onarır.

Bunlara ek olarak diyabet gibi kronik bir rahatsızlığa bağlı olarak ayakta yaralar meydana gelebilir ve/veya amputasyon gerekebilir. Bunlar gibi sorunların tedavisinde de ayak ve ayak bileği cerrahlarından yardım alınır.

Ayak ve ayak bileği sorunlarında erken dönemde tanı ve tedavi hastalığın ilerlemesini önlemeye yardımcı olur. Siz de ayak ve ayak bileğinde ağrı, şişlik, hareket kısıtlaması gibi sorunlar yaşıyorsanız en yakın sağlık kuruluşuna başvurmayı ve kontrollerinizi yaptırmayı ihmal etmeyin.