COVID-19 pandemisinin ardından dünya genelinde virüsle ilgili yeni varyantlar ortaya çıkmaya devam eder. Bu varyantlardan biri de, son dönemde hızla yayılmasıyla dikkat çeken Eris varyantı. Bilimsel adıyla EG.5 olarak tanımlanan bu alt tür, Omicron ailesinden türemiştir. Bağışıklık sisteminden kaçma yeteneği ve yüksek bulaşma hızıyla öne çıkar. Her ne kadar belirtiler genellikle hafif seyretse de, Eris varyantı özellikle yaşlılar, kronik rahatsızlığı olanlar ve aşısızlar için risk oluşturabilir.
Eris varyantı, bilimsel adıyla EG.5, SARS-CoV-2 virüsünün Omicron soyundan türemiş yeni bir alt varyantıdır. İlk olarak 2023’ün ortalarında Asya’da tespit edilen varyant, kısa sürede Avrupa ve Amerika başta olmak üzere birçok ülkede yayılım göstermiştir. Adını Yunan mitolojisindeki “uyumsuzluk tanrıçası Eris”ten alan bu varyant, önceki Omicron türleriyle benzer belirtiler göstermesine rağmen daha hızlı bulaşabilmesi ve bağışıklık sisteminden kısmen kaçabilmesiyle dikkat çeker.
Uzmanlar, Eris varyantının Omicron’dan evrimleştiği için genetik olarak benzer özellikler taşıdığını, ancak spike (diken) proteininde meydana gelen küçük mutasyonların virüsün hücrelere tutunma hızını artırdığını belirtir. Bu durum, enfekte olma olasılığını yükseltse de hastalığın şiddetinde belirgin bir artışa yol açmaz.
Önceki COVID-19 varyantlarıyla büyük oranda benzerlik gösterir. Ancak boğaz ve burun bölgesinde hissedilen tahriş daha belirgin hale gelmiştir. Hastalar genellikle hafif seyreden ama uzun süren burun tıkanıklığı, öksürük ve halsizlikten şikayet eder.
Yaygın görülen Eris belirtileri şöyle sıralanabilir:
Eris varyantı, önceki COVID-19 türlerinden bazı yönleriyle ayrılır. Temel farkı, bağışıklık sisteminden kaçma ve yeniden enfeksiyon oluşturma potansiyelinin daha yüksek olmasıdır. Bu da daha önce aşı olmuş veya hastalığı geçirmiş kişilerde bile yeniden bulaş ihtimalini artırır.
Eris varyantının diğer türlerden farkları aşağıdaki şekilde açıklanabilir:
Eris varyantının kuluçka süresi ortalama 3 ila 5 gündür. Virüsle temas ettikten sonra belirtiler genellikle 2-4 gün içinde ortaya çıkar. Bu süre, bağışıklık sisteminin gücüne ve alınan viral yük miktarına göre değişebilir. Bağışıklığı zayıf kişilerde semptomların başlaması daha uzun sürebilir.
Eris varyantı, önceki varyantlara göre daha yüksek bulaşma hızına sahiptir. Bunun nedeni spike proteini üzerinde oluşan yeni mutasyonlardır. Bu mutasyonlar virüsün hücreye tutunma yeteneğini artırır. Kapalı ortamlarda, özellikle kış aylarında enfeksiyon riski artar.
Uzmanlara göre Eris’in R0 (bulaş katsayısı) değeri Omicron’dan biraz daha yüksektir. Yani enfekte olan bir kişi ortalama 3 ila 4 kişiye virüsü bulaştırabilir. Bu nedenle toplu etkinlikler, toplu taşıma ve havalandırması zayıf alanlar yüksek risk taşır.
Eris varyantı, diğer COVID-19 türleriyle aynı bulaşma yollarına sahiptir. Maskesiz temas, özellikle iç mekanlarda bulaş riskini ciddi şekilde artırır. En yaygın bulaşma şekli damlacık yoludur.
Hastalığın bulaşma yolları şu şekildedir:
Eris varyantı yüksek bulaşma gücüne sahip olduğu için temel hijyen kurallarına ve kişisel önlemlere uymak oldukça önemlidir. Virüs havada asılı kalabilen aerosol damlacıklarla da bulaşabileceğinden, özellikle kış aylarında dikkatli olunmalıdır.
Eris varyantından korunma yöntemleri şöyle sıralanabilir:
Eris varyantını diğer üst solunum yolu enfeksiyonlarından ayırmak zordur. Çünkü belirtiler çoğunlukla benzer seyirlidir. En güvenilir yöntem PCR testidir. Test pozitif çıktığında, bazı laboratuvarlar genom dizileme yöntemiyle varyantın türünü belirleyebilir. Ayrıca Eris varyantında boğaz ve burun bölgesine odaklanan belirtiler (boğaz yanması, burun akıntısı, hafif öksürük) baskındır. Bu yönüyle gripten veya alerjik rinitten ayrılabilir.
Virüs mutasyona uğrasa bile korunma kuralları değişmez. Özellikle risk grubundaki bireyler daha dikkatli olmalıdır. Virüsün bulaşma yolları aynı kaldığı için en etkili korunma yöntemi, temel hijyen kurallarını sürdürmektir. Kalabalık ve kapalı ortamlarda maske takmak, el hijyenine özen göstermek ve ortamları düzenli olarak havalandırmak bulaş riskini azaltır.
Eris varyantı için özel bir antiviral ilaç bulunmaz. Tedavi, belirtilerin şiddetine göre planlanır ve genellikle semptomatik tedavi uygulanır. Hafif vakalarda istirahat, bol sıvı alımı ve ateş düşürücü ilaçlar kullanılır. Boğaz ağrısı için ılık sıvılar, tuzlu su gargarası ve bal gibi doğal destekler önerilebilir. Yüksek ateş, nefes darlığı veya uzun süren semptomlar varsa mutlaka bir hekime başvurulmalıdır. Risk grubundaki hastalarda, doktor önerisiyle antiviral ilaçlar kullanılabilir.
Eris varyantı genel olarak hafif ve orta şiddette seyreder. Ancak bağışıklık sistemi zayıf, yaşlı veya kronik hastalığı bulunan kişilerde hastalık ağır geçebilir. Bu nedenle risk grubundaki bireylerin belirtileri hafife almaması ve erken dönemde doktora başvurması önemlidir.
Evet, güncellenmiş bivalan COVID-19 aşıları Eris varyantına karşı hâlâ etkili koruma sağlar. Aşılar enfeksiyonu tamamen önlemese bile, hastalığın ağırlaşmasını ve hastane yatışlarını büyük oranda azaltır.
Evet, Eris varyantı Türkiye’de 2023 yaz aylarında tespit edilmiştir. Sağlık Bakanlığı, yurt genelinde bazı illerde pozitif vakaların bu alt varyanta ait olduğunu doğrulamıştır. Şu anda vaka sayısı kontrol altında olmakla birlikte varyantın yayılımı yakından izlenir.
Eris varyantında tat ve koku kaybı, önceki varyantlara kıyasla oldukça nadir görülür. Bu varyant daha çok burun tıkanıklığı, boğaz ağrısı ve halsizlik gibi üst solunum yolu belirtileriyle kendini gösterir.
Son güncellenme tarihi: 05 Ocak 2026
Yayınlanma tarihi: 15 Eylül 2023
Enfeksiyon Hastalıkları
Prof. Dr. Rıza Aytaç Çetinkaya
Enfeksiyon Hastalıkları
Prof. Dr. Rıza Aytaç Çetinkaya
20 Ağustos 2023 Pazar
Domuz gribi mi oldunuz? Panik yapmayın, hızlı hareket edin.
20 Eylül 2023 Çarşamba
Domuz gribi (H1N1 İnfluenza A) Belirtileri ve Tedavisinde İlk 48 Saatin Önemi
20 Eylül 2023 Çarşamba
Grip ve COVID-19 arasındaki fark ne?
20 Ağustos 2023 Pazar
Coronavirus (Koronavirus) Belirtileri Nelerdir?
20 Ağustos 2023 Pazar
Hepatit B Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
20 Ağustos 2023 Pazar
HIV (AIDS) Belirtileri Nelerdir? HIV (AIDS) Nasıl Bulaşır?
20 Ağustos 2023 Pazar
HPV Nedir? HPV Belirtileri Nelerdir?
20 Ağustos 2023 Pazar
Kolera : Nedir, Belirtileri, Bulaşıcılığı ve Tedavisi
20 Ağustos 2023 Pazar
Kuduz Nedir? Kuduz Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
20 Ağustos 2023 Pazar
Maymun Çiçeği Virüsü Nedir? Maymun Çiçeği Virüsü Nasıl Bulaşır?
20 Ağustos 2023 Pazar
Strep A Enfeksiyonu Nedir?
20 Ağustos 2023 Pazar
Tetanoz: Nedir, Belirtileri, Tedavisi ve Tetanoz Aşısı
24 Ağustos 2023 Perşembe
Kök Hücre Nedir? Kök Hücre Tedavisi Nasıl Yapılır?
20 Eylül 2023 Çarşamba
Deniz ve Havuzda Bulaşabilecek Hastalıklardan Nasıl Korunmalı?
11 Ekim 2023 Çarşamba
Salmonella Nedir?
2 Şubat 2024 Cuma
X Hastalığı (X Virüsü) Nedir?
23 Mayıs 2024 Perşembe
Beşinci Hastalık (Parvovirüs B19) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
27 Mayıs 2024 Pazartesi
Brusella Nedir? Brusella Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
25 Temmuz 2024 Perşembe
Kızıl Hastalığı Nedir? Kızıl Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
6 Ağustos 2024 Salı
Yeni Salgın Hastalık: Mide Bulantısı, Ateş ve Kusma Belirtileri
7 Ağustos 2024 Çarşamba
Ayak Mantarına Ne İyi Gelir? Ayak Mantarı Nasıl Geçer?
7 Ağustos 2024 Çarşamba
Şap Hastalığı Nedir? Şap Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
23 Ağustos 2024 Cuma
Flirt Varyantı Nedir? Flirt Varyantı Belirtileri Nelerdir?
27 Eylül 2024 Cuma
COVID XEC Varyantı Nedir? COVID XEC Belirtileri Nelerdir?
30 Eylül 2024 Pazartesi
Domuz Gribi Nedir? Domuz Gribi Belirtileri Nelerdir?
22 Ekim 2024 Salı
Bavul Sıtması (Odyssean Malaria) Nedir? Belirtileri Nelerdir?
11 Kasım 2024 Pazartesi
İnfluenza Nedir? İnfluenza Belirtileri Nelerdir?
11 Kasım 2024 Pazartesi
Kara Mantar Hastalığı (Mukormikoz) Nedir? Belirtileri Nelerdir?
11 Kasım 2024 Pazartesi
Şarbon Nedir? Şarbon Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
12 Kasım 2024 Salı
Balgam Söktürücü Doğal Yöntemler Nelerdir?
26 Aralık 2024 Perşembe
Enfeksiyon Nedir? Enfeksiyon Belirtileri Nelerdir?
3 Mart 2025 Pazartesi
Balanit Nedir? Balanit Tedavisi Nasıl Olur?
11 Nisan 2025 Cuma
Bahar Alerjisine Ne İyi Gelir? Belirtileri Nelerdir?
15 Nisan 2025 Salı
Diyabetik Ayak Cerrahisi Nedir? Hangi Bölüm Bakar?
15 Nisan 2025 Salı
Diyabetik Ayak Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
15 Nisan 2025 Salı
Diyabetik Ayak Yarası Nedir? Tedavisi ve Bakımı
15 Nisan 2025 Salı
Diyabetik Ayak Bakımı Nasıl Olmalı?
26 Mayıs 2025 Pazartesi
Parazit Nedir? Vücuttaki Parazit Belirtileri Nelerdir?
26 Mayıs 2025 Pazartesi
Kist Hidatik Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
26 Mayıs 2025 Pazartesi
Sarılık Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
23 Temmuz 2025 Çarşamba
Ruam Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
24 Eylül 2025 Çarşamba
Hiperbarik Oksijen Tedavisi Nedir? Ne İşe Yarar?
9 Ekim 2025 Perşembe
Chikungunya Virüsü Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
5 Ocak 2026 Pazartesi
Nimbus Varyantı Nedir? Nimbus Varyantı Belirtileri Nelerdir?
5 Ocak 2026 Pazartesi
Stratus Varyantı Nedir? Stratus Varyantının Belirtileri Nelerdir?
5 Ocak 2026 Pazartesi
JN1 Varyantı (JN1 Virüsü) Nedir? JN1 Belirtileri Nelerdir?
5 Ocak 2026 Pazartesi
Omicron Varyantı nedir? Omicron Varyantının Belirtileri Nelerdir?
5 Ocak 2026 Pazartesi
COVID XEC Varyantı Nedir? COVID XEC Belirtileri Nelerdir?
26 Ocak 2026 Pazartesi
Çiçek Hastalığı Nedir? Çiçek Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
Öne Çıkan Kanser Yazıları
Bunları da oku
Doktorlar
Kişisel Verilerin İşlenmesi: Kimlik, iletişim, sağlık ve pazarlama bilgilerimin, Özel Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi ve Özel Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi tarafından yürütülecek pazarlama faaliyetlerinin planlanması ve tıbbi ihtiyaçlarıma ve alışkanlıklarıma göre özelleştirilmesi ile bana özel kampanyalar oluşturulması amacıyla işlenmesini kabul ediyorum.
Ticari Elektronik İleti: Özel Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi ve Özel Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi tarafından kimlik ve iletişim bilgilerimin tercih ettiğim iletişim kanalı üzerinden bana reklam, promosyon, kampanya ve benzeri ticari elektronik iletilerin gönderilmesi amacıyla işlenmesi ve bununla sınırlı olarak hizmet alınan tedarikçilerle paylaşılmasını kabul ediyorum.
