Kişiye Özel Planlanmış Fiziksel Aktivite Programı

Fiziksel aktivite; günlük yaşamda kas ve eklemleri kullanarak enerji tüketimi ile gerçekleşen, kalp ve solunum hızını arttıran ve farklı şiddetlerde yorgunlukla sonuçlanan aktiviteler olarak tanımlanabilir. Yürüme, koşma, yüzmenin yanı sıra çömelme kalkma, çeşitli kol-bacak, baş ve gövde hareketleri gibi temel vücut hareketlerinin tümünü ya da bir kısmını içeren çeşitli spor dalları, dans, egzersiz, oyun ve gün içindeki aktiviteler fiziksel aktivite olarak kabul edilebilirler. Fiziksel aktivitenin, özellikle de düzenli yapıldığında, gerek fiziksel gerekse ruhsal sağlığa yararlarını gösteren çok sayıda bilimsel çalışma mevcuttur.

Bu olumlu etkileri aşağıdaki gibi sınıflayabiliriz:

    1.     Kas gücü ve fiziksel aktivite toleransında (kondisyon ve dayanıklılık) artış

    2.     Kas-eklem kontrolünü arttırarak stabilitenin ve dengenin sağlanması, özellikle yaşlı bireylerde düşmelerin önlenmesi 

    3.     Kalp-damar hastalık oranlarında azalma

    4.     Kronik yorgunlukta azalma

    5.     Düzenli fiziksel aktivite yapan bireyler, sigara bağımlılığından kurtulma konusunda aktif olmayan bireylerden daha başarılıdırlar

    6.     İnsülin aktivitesinin kontrolünü sağlayarak diyabetin ve kan şekerinin kontrolüne yardımcı olur

    7.     Kan basıncı ve kan lipid (yağ) düzeylerinde normalleşme 

    8.     Kemik yoğunluğunda artış sağlar, osteoporoz riskini azaltır

    9.     Uyku süresini ve kalitesini iyileştirir

    10.     Kaygı ve depresyon tablosunu yatıştırır

    11.     Bağırsak aktivitesi düzenlenir, kabızlık azalır

    12.     Metabolizmayı hızlandırır ve kilo alımını önler 

    13.     Uzun vadede bilişsel fonksiyonlar ve motor kontrol, buna bağlı olarak özgüven artar, demans (Unutkanlık) azalır

    14.     Kadınlarda menopoza girme başlangıç yaşını geciktirir, menopozun olumsuz etkilerinin hafifletilmesinde yardımcıdır

    15.     Yetişkinlerde sağlıklı cinsel aktivite üzerinde olumlu etkileri vardır

    16.     Kendini iyi hissetme ve mutluluk oluşturur, depresyon ve anksiyete ile başa çıkma gücünü arttırır

    17.     Vücut direnci artar ve enfeksiyonlara karşı koruma gelişir

    18.     Kanser gelişim riskini azaltır ve kansere karşı koruma sağlar

    19.     Yaşam kalitesi artar, sosyal ve kültürel aktivitelere katılım artar

 

Fiziksel aktivitenin, istenilen etkilerinin açığa çıkabilmesi için düzenli olarak yapılması gerekmektedir. Haftada 3-4 kez yapılan, 30-60 dakikalık orta şiddette fiziksel aktivite bile genellikle sağlığımız üzerinde olumlu etkileri açığa çıkarmaya yeterlidir. 

Kişiye özel tasarlanmış fiziksel aktivite programı, yukarıda saydığımız ve tümü bilimsel çalışmalarla desteklenmiş faydaları nedeniyle tamamlayıcı tıp uygulamalarının vazgeçilmez bir bileşenidir. Bu programda egzersiz süre, yoğunluk ve tipi bireyin özgeçmişine ve eşlik eden kas-iskelet ve diğer sistem problemlerine göre, fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı tarafından belirlenir ve takip edilir. Egzersiz uygulaması hastanede fizyoterapist gözetiminde ya da ev programı şeklinde verilerek hastane dışında uygulanabilir. 

Hastanın gereksinimine göre postür, germe, kas kuvvetlendirme, denge ve koordinasyon egzersizleri ile bisiklet ergometresi, yüzme ve yürüyüş gibi aerobik egzersizlerden oluşan bir program hazırlanır. Uygun hastalar grup ya da bireysel pilates ya da yoga sınıflarına katılabilirler. Fiziksel aktivite programının türü ne olursa olsun, hasta eğitimi ve güvenliği mutlaka gözetilmelidir.

Fiziksel aktivite programları pek çok hastalığın ve semptomlarının tedavisinde, hastalığa bağlı komplikasyonların önlenmesinde ve hastalık sürecinin bedene ilişkin kalıcı hasar bırakmasının engellenmesinde son derece etkilidir.

Egzersiz programlarının olumlu ve tedavi edici özelliğinden yararlanılan bazı durumlar şunlardır:

    1.  Bazı ortopedik problemler, spor yaralanmaları 

    2.  Nörolojik hastalıklar (felçler, denge-koordinasyon kayıpları, sinir yaralanmaları vb.)

    3.  Bazı kalp-damar ve akciğer hastalıkları

    4.  Serebral palsi (Beyin felci) gibi çocuk sağlığı problemleri 

    5.  Romatizmal hastalıkların bir kısmı 

    6.  Kaza, travma ve cerrahi sonrası gelişen bazı problemler

    7.  Bel, sırt ve boyun problemleri, diz, omuz gibi eklem ağrıları 

    8.  Obezite

    9.  Gebelik ve doğum sonrası iyileşme süreci

Son yıllarda onkoloji hastalıklarının toplumda görülme sıklığının artması nedeniyle “kanser rehabilitasyonu” kavramı önem kazanmıştır. Kanser tanısı konan hastaların % 54’ü, tümörün etkilerine veya kanser tedavisine bağlı fiziksel yetersizliklere yönelik rehabilitasyon uygulamalarına gereksinim duyar. Hastaların %70'inde kansere bağlı ağrı görülür. Kemik tutulumunda, lezyonun ciddiyetine bağlı olarak ağırlık aktarımının kısıtlanması gerekebilir. Kemiğin korunması için ortez uygulamaları, omurga için korse kullanımı gerekebilir. Onkoloji hastalarında da egzersiz uygulamaları öncesinde hastanın fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı tarafından değerlendirilmesi ve uygun fiziksel aktivite programının belirlenmesi son derece önemlidir. 

Hareket oluşturmayan kas güçlendirme egzersizleri, düşük yoğunlukta aerobik egzersizler (yürüyüş, bisiklet gibi), omurga kırık riski açısından riskli hastalarda karın kasları ve sırt kaslarının güçlendirilmesi, düşme riskinin önlenmesi için denge egzersizleri ve çevre düzenlemesi önerilir. Akciğer tümörlerinde hastaya solunum egzersizleri, boyun ve kol kasları güçlendirme egzersizleri ve aerobik egzersizler önerilir. Kanser rehabilitasyon programında operasyon sonrasında omuza eklem hareket açıklığı egzersizleri ve germe egzersizleri yaptırılır. Drenler çıkarılınca aktif eklem hareket açıklığı egzersizlerine başlanır ve yavaşça hareketler ilerletilir. Lenfödem tedavisi uygulanır.

Sağlık Merkezi
Anadolu Sağlık Merkezi

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon

Bölüm Doktorları

Tıbbi Birimi İncele
Gebze

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon

Prof. Dr. Semih Akı

Ataşehir

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon

Uzm. Dr. Sadi Kayıran

Gebze

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon

Prof. Dr. Semih Akı

Ataşehir

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon

Uzm. Dr. Sadi Kayıran

Tümünü göster

Önerilen Sağlık Yazıları

Sabah ağrılarla uyanıyorsanız dikkat

Sabah ağrılarla uyanıyorsanız dikkat

Boyun ağrısına engel olmanın 9 yolu

Boyun ağrısına engel olmanın 9 yolu

Sırtüstü yatmak bel ağrısı sebebi

Sırtüstü yatmak bel ağrısı sebebi

Vücutta karıncalanma neden olur?

Vücutta karıncalanma neden olur?

Osteoporoz Kliniği neleri amaçlar?

Osteoporoz Kliniği neleri amaçlar?

Ankilozan Spondilit: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Ankilozan Spondilit: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Bel Fıtığı Nedir? Belirtileri ve Fizik Tedavisi

Bel Fıtığı Nedir? Belirtileri ve Fizik Tedavisi

Bel ve Sırt Ağrısı Tanı ve Tedavisi

Bel ve Sırt Ağrısı Tanı ve Tedavisi

Boyun Düzleşmesi: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Boyun Düzleşmesi: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Diz ağrısı nedenleri ve tedavisi

Diz ağrısı nedenleri ve tedavisi

El bileği ağrıları neden olur?

El bileği ağrıları neden olur?

Fibromiyalji: Nedir, Belirtileri ve Tedavisi

Fibromiyalji: Nedir, Belirtileri ve Tedavisi

Fizyoterapi Nedir, Fizyoterapi Kimlere Uygulanır?

Fizyoterapi Nedir, Fizyoterapi Kimlere Uygulanır?

İltihaplı romatizma için öneriler ve tedavi yöntemleri

İltihaplı romatizma için öneriler ve tedavi yöntemleri

Kalça ağrısı neden olur? Nasıl geçer?

Kalça ağrısı neden olur? Nasıl geçer?

Karpal Tünel Sendromu: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Karpal Tünel Sendromu: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Klinik pilates nedir, ne yararı vardır?

Klinik pilates nedir, ne yararı vardır?

Omuz ağrılarının sebepleri nelerdir? Nasıl tedavi edilir?

Omuz ağrılarının sebepleri nelerdir? Nasıl tedavi edilir?

Osteoporoz (Kemik Erimesi)? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Osteoporoz (Kemik Erimesi)? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Osteoporoz nedir? Nasıl tedavi edilir?

Osteoporoz nedir? Nasıl tedavi edilir?

Parapleji nedir? Tedavisi nasıldır?

Parapleji nedir? Tedavisi nasıldır?

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma): Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma): Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Skolyoz: Nedir, Belirtileri ve Tedavisi

Skolyoz: Nedir, Belirtileri ve Tedavisi

Uyuşma neden olur?

Uyuşma neden olur?

Bacak Kas İskelet Sistemi Problemlerinin Tanı ve Tedavisi

Bacak Kas İskelet Sistemi Problemlerinin Tanı ve Tedavisi

Egzersiz Tedavisi

Egzersiz Tedavisi

Fizik Tedavi Yöntemleri

Fizik Tedavi Yöntemleri

Kanser Rehabilitasyonu

Kanser Rehabilitasyonu

Kas Ağrısı Sendromları ve Fibromiyalji Tanısı ve Rehabilitasyonu

Kas Ağrısı Sendromları ve Fibromiyalji Tanısı ve Rehabilitasyonu

Kayropraktik (Omurga Sağlığı)

Kayropraktik (Omurga Sağlığı)

Kol Kas İskelet Sistemi Problemlerinin Tanısı ve Tedavisi

Kol Kas İskelet Sistemi Problemlerinin Tanısı ve Tedavisi

Nörolojik (Sinir Sistemi) Hastalıkların Rehabilitasyonu

Nörolojik (Sinir Sistemi) Hastalıkların Rehabilitasyonu

Ozon Tedavisi: Nedir, Nasıl Yapılır, Faydaları Nelerdir?

Ozon Tedavisi: Nedir, Nasıl Yapılır, Faydaları Nelerdir?

Terapötik (Tıbbi) Masaj

Terapötik (Tıbbi) Masaj

Dirsek ağrıları neden olur?

Dirsek ağrıları neden olur?

Trafik kazalarında kamçı yaralanması

Trafik kazalarında kamçı yaralanması

Homeopati Nedir?

Homeopati Nedir?

Tetik Parmak Sendromu Nedir? Nedenleri ve Tedavisi

Tetik Parmak Sendromu Nedir? Nedenleri ve Tedavisi

Sabah ağrıları ve sabah ağrılarının nedenleri

Sabah ağrıları ve sabah ağrılarının nedenleri

Hacamat Nedir? Faydaları Nelerdir ve Nasıl Yapılır?

Hacamat Nedir? Faydaları Nelerdir ve Nasıl Yapılır?

Tümünü göster