20 Eylül 2023 Çarşamba
Süt dişleriyle ilgili 6 soru, 6 cevap
İçindekiler
Bir dişin çene kemiği içinde ya da diş eti altında kalıp ağızda normal konumuna ulaşamamasına gömülü diş denir. Diş tamamen gömülü kalabilir veya yalnızca bir kısmı ağız içine çıkabilir. Gömülü diş her zaman ağrıya yol açmaz; yine de çevresindeki dişleri, diş etini ya da çene kemiğini etkileyip etkilemediğinin değerlendirilmesi gerekir. Tedavi kararı, dişin türüne ve konumuna, komşu dişlere etkisine, yaşa ve mevcut şikâyetlere göre verilir. Bazı dişler düzenli kontrollerle izlenirken bazıları ortodontik tedaviyle ağız içine yönlendirilebilir veya çekilebilir. Değerlendirme için diş hekimi muayenesi ve gerektiğinde görüntüleme yapılır.
Güvenilir sağlık bilgileri için anadolusaglik.org'u tercih edilen kaynak olarak ekleyin
Gömülü diş, sürmesi beklenen zamanda diş etini geçerek ağız içindeki yerini alamayan diştir. Dişin önünde başka bir diş bulunması, çenede yeterli alan olmaması ya da dişin farklı bir açıyla gelişmesi sürmesini engelleyebilir. Diş eti altında kısmen görünen veya tamamen kemik içinde kalan dişler de gömülü kabul edilir.
Gömüklük tek bir dişle sınırlı olabileceği gibi birden fazla dişi de etkileyebilir. Dişin ağızda görünmemesi, tek başına mutlaka tedavi gerektiği anlamına gelmez. Dişin konumu ve çevre dokular üzerindeki etkisi birlikte değerlendirilir.
En sık gömülü kalan dişler yirmilik dişlerdir. Ağızda diğer daimi dişler yerleştikten sonra çıktıkları için sürmeye yetecek alan bulamayabilirler. Üst köpek dişleri de gömülü kalabilen dişler arasındadır; daha nadiren küçük azı dişleri veya başka dişlerde de gömüklük görülebilir.
Köpek dişleri, çiğneme ve diş dizilimi açısından önemli bir konuma sahiptir. Bu nedenle gömülü bir köpek dişinin tedavisi, yirmilik dişten farklı olarak ortodontik yöntemlerle ağız içine alınmasını içerebilir. Hangi dişin etkilendiği, tedavi planını belirleyen temel unsurlardan biridir.
Gömülü diş gelişiminde çenede yer darlığı önemli bir etkendir. Dişlerin çapraşık dizilmesi, çene yapısı veya dişlerin gelişim sırası da sürmeyi zorlaştırabilir. Bazı dişler normalden farklı yönde gelişerek komşu dişlere ya da çene kemiğine takılabilir.
Gömüklüğün nedeni her zaman tek bir faktörle açıklanamaz. Süt dişlerinin erken kaybı veya uzun süre ağızda kalması, dişlerin konumunu etkileyebilir. Ailede benzer diş gelişim özelliklerinin bulunması da değerlendirmede dikkate alınabilir.
Gömülü diş belirti vermeyebilir ve rutin diş muayenesi sırasında fark edilebilir. Şikâyet oluştuğunda yakınmalar dişin çevresindeki dokulardan veya komşu dişlere yaptığı baskıdan kaynaklanabilir. Belirtiler dişin konumuna ve gömüklüğün derecesine göre değişir.
Gömülü dişle ilişkili olabilecek belirtiler şunlardır:
Belirtiler tek başına gömülü diş tanısı koydurmaz. Ağrı veya şişlik varsa muayene ile nedenin belirlenmesi gerekir.
Evet. Ağrı olmaması, gömülü dişin çevre dokular üzerinde etkisi bulunmadığını kesin olarak göstermez. Bazı dişler belirti vermeden komşu dişte çürük veya kök hasarı gelişmesine, diş eti çevresinde sorunlara ya da nadiren kist oluşumuna zemin hazırlayabilir.
Bu nedenle değerlendirme yalnızca ağrı varlığına göre yapılmaz. Diş hekimi muayenesi ve gerekli görülen görüntüleme, dişin çevre dokularla ilişkisini ortaya koymaya yardımcı olur. Herhangi bir sorun saptanmazsa takip planlanabilir.
Tanı, ağız içi muayene ile başlar. Diş hekimi diş etini, diş dizilimini, çene hareketlerini ve komşu dişleri inceler. Ağızda görünmeyen bir dişten şüphelenildiğinde görüntüleme yöntemleriyle dişin konumu ve gelişimi değerlendirilir.
Panoramik röntgen, dişlerin ve çenenin genel görünümünü sağlayabilir. Gerekli durumlarda dişin komşu köklerle veya sinir kanalıyla ilişkisini daha ayrıntılı incelemek için üç boyutlu görüntüleme istenebilir. Kullanılacak yöntem, muayene bulgularına ve tedavi planına göre belirlenir.
Hayır. Belirti vermeyen ve hastalık bulgusu oluşturmayan her gömülü dişin çekilmesi gerekmez. Diş hekimi, mevcut sorunları ve ileride oluşabilecek riskleri değerlendirerek takip ya da tedavi seçeneklerinden uygun olanı belirler. Özellikle gömülü yirmilik dişlerde karar, dişin hastalık oluşturup oluşturmadığına göre verilir.
Çürük, tekrarlayan enfeksiyon, komşu dişte hasar, kist gibi bir oluşum veya başka bir diş tedavisini engelleme söz konusuysa çekim gündeme gelebilir. Sorun saptanmayan dişler belirli aralıklarla kontrol edilebilir. Takip sıklığı kişiye ve dişin konumuna göre değişir.
Tedavi planı; dişin türü, konumu, hastanın yaşı, belirtiler ve komşu dokuların durumu göz önünde bulundurularak hazırlanır. Her gömülü diş için aynı işlem uygulanmaz. Seçenekler arasında düzenli izlem, ortodontik tedavi veya cerrahi çekim bulunabilir.
Tedavi seçenekleri genel olarak şöyle sıralanabilir:
Planlama sırasında işlem türü, anestezi seçeneği ve iyileşme süreci hakkında hastaya bilgi verilir. Eşlik eden sağlık sorunları veya kullanılan ilaçlar varsa tedavi öncesinde diş hekimiyle paylaşılmalıdır.
Evet. Gömülü köpek dişinin konumu ve çevresindeki alan uygunsa diş ağız içine yönlendirilebilir. Bunun için diş eti veya kemik üzerindeki dişi açığa çıkaran cerrahi bir işlem yapılabilir; ardından dişe küçük bir ortodontik aparat bağlanır. Ortodontist, dişi kontrollü kuvvetlerle diş dizisindeki yerine taşır.
Her köpek dişi bu tedaviye uygun olmayabilir. Dişin açısı, kökü, gelişim düzeyi ve komşu dişlerle ilişkisi değerlendirilir. Ortodontist ile ağız, diş ve çene cerrahı tedavi planını birlikte oluşturabilir.
Gömülü yirmilik dişin çekimi, muayene ve görüntüleme sonrasında planlanan cerrahi bir işlemdir. İşlem çoğunlukla lokal anesteziyle yapılır; dişin konumuna, işlem zorluğuna ve hastanın gereksinimlerine göre farklı anestezi seçenekleri değerlendirilebilir. Diş eti açılır, gerekiyorsa diş çevresindeki kemik kaldırılır veya diş daha küçük parçalara ayrılarak çıkarılır.
İşlem tamamlandığında bölge temizlenir ve gerekirse dikiş atılır. Cerrah, işlem sonrasında ağız bakımı, beslenme ve ilaç kullanımıyla ilgili kişiye özel talimatlar verir. Çekimin süresi ve iyileşme dönemi, dişin konumuna ve işlemin kapsamına göre değişir.
Ameliyatın ardından ilk günlerde ağrı, şişlik, hafif kanama veya ağzı açarken zorlanma görülebilir. Şikâyetlerin düzeyi, işlemin kapsamına ve kişinin iyileşme özelliklerine bağlıdır. Cerrahın verdiği bakım talimatlarına uymak, iyileşme sürecinin izlenmesine yardımcı olur.
Ağız bakımı, beslenme ve reçete edilen ilaçların kullanımı konusunda hekimin yönlendirmesi izlenmelidir. Şişlik giderek artarsa, kanama durmazsa, ateş gelişirse veya ağrı belirgin biçimde kötüleşirse diş hekimiyle görüşülmelidir. Kontrol randevuları da iyileşmenin değerlendirilmesini sağlar.
Her cerrahi işlemde olduğu gibi gömülü diş çekiminde de bazı riskler bulunur. İşlem sonrasında ağrı, şişlik, kanama veya enfeksiyon gelişebilir. Alt yirmilik dişlerde dişin sinir kanalına yakınlığı, dudak, çene ya da dil bölgesinde geçici uyuşukluk riskini etkileyebilir.
Risk düzeyi dişin konumu ve kök yapısına göre değişir. Diş hekimi, görüntüleme bulgularını inceleyerek olası riskleri ve uygulanabilecek yöntemleri açıklar. Ameliyat sonrasında beklenmeyen ya da giderek ağırlaşan bir belirti ortaya çıkarsa değerlendirme için kliniğe başvurulmalıdır.
Diş etinde tekrarlayan şişlik, ağrı, kızarıklık veya kötü tat varsa diş hekimi değerlendirmesi gerekir. Çiğneme sırasında rahatsızlık, ağız açmada güçlük ya da komşu dişte hassasiyet de muayene için neden olabilir. Belirti bulunmasa bile rutin diş kontrollerinde gömülü diş şüphesi değerlendirilmelidir.
Yüzde hızla artan şişlik, ateş, yutma veya nefes alma güçlüğü gibi belirtiler acil değerlendirme gerektirir. Bu şikâyetler enfeksiyonun yayıldığını gösterebilir. Diş hekimi, gerekli görülürse hastayı ilgili uzmanlık alanına yönlendirir.
6 dk
Bu metni yararlı buldunuz mu?
Ağız ve Diş Sağlığı
Medikal Teknolojiler
Teknolojik gelişmeler her alanda olduğu gibi diş tedavisi alanında da önemli fırsatlar sağlıyor. Ağız içinin üç boyutlu taranıp, görüntülerin bilgisayara aktarıldığını ve neredeyse sıfır hatayla yeni dişin aynı günde üretilerek yerine konabildiğini paylaşan Anadolu Sağlık Merkezi Ağız ve Diş Sağlığı Bölümü Klinik Koordinatörü Diş Hekimi Arzu Tekkeli, “Üç boyutlu ağız tarama; üç farklı cihazın dijital entegrasyonuyla eksik diş, diş düzeltme, kırık diş, dolgu ya da kaplama gibi sorunları bir günde hızlıca çözüyor. Böylece hastalar tedavi için uzun süreler boyunca kliniğe gidip gelmek zorunda kalmıyor. Sadece eksik dişler için değil, daha pek çok diş sorununda da aynı yöntemle hızlı ve uzun ömürlü sonuçlar alınabiliyor” açıklamasında bulundu. Dt. Arzu Tekkeli konuyla ilgili önemli bilgiler verdi…
Ağız ve Diş Sağlığı
Dt. Arzu Tekkeli
Ağız ve Diş Sağlığı
Dt. Damla Pek Öztürk
Ağız ve Diş Sağlığı
Dt. Elanur Çapraz
Ağız ve Diş Sağlığı
Dt. M. Arife Ayvazoğlu
Ağız ve Diş Sağlığı
Dt. Meltem Gökdemir
Öne Çıkan Kanser Yazıları
Kişisel Verilerin İşlenmesi: Kimlik, iletişim, sağlık ve pazarlama bilgilerimin, ASM Anadolu Sağlık Merkezi A.Ş. tarafından yürütülecek pazarlama faaliyetlerinin planlanması ve tıbbi ihtiyaçlarıma ve alışkanlıklarıma göre özelleştirilmesi ile bana özel kampanyalar oluşturulması amacıyla işlenmesini kabul ediyorum.
Ticari Elektronik İleti: ASM Anadolu Sağlık Merkezi A.Ş. tarafından kimlik ve iletişim bilgilerimin, tercih ettiğim iletişim kanalı üzerinden bana reklam, promosyon, kampanya ve benzeri ticari elektronik iletilerin gönderilmesi amacıyla işlenmesi ve bununla sınırlı olarak hizmet alınan tedarikçilerle paylaşılmasını kabul ediyorum.