Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Nedir? Bazal Hücreli Karsinom Tedavisi Nasıl Olur?

İçindekiler

Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Nedir? Bazal Hücreli Karsinom Tedavisi Nasıl Olur?
Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Nedir?
Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Çeşitleri Nelerdir?
Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Nedenleri Nelerdir?
Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Belirtileri Nelerdir?
Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Nasıl Teşhis Edilir?
Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Tedavisi Nasıl Olur?

Bazal Hücreli Karsinom (BHK), cilt kanserleri arasında en yaygın fakat aynı zamanda en yavaş ilerleyen türlerden biridir. Genellikle uzun süreli güneş ışığına maruz kalan bölgelerde ortaya çıkan bu hastalık, ciltte iyileşmeyen yaralar, inci görünümlü nodüller veya kabuklanmalar şeklinde belirti verebilir. BHK çoğunlukla yüz, kulak, boyun ve eller gibi güneşe açık bölgelerde gelişse de vücudun diğer kısımlarında da görülebilir. Erken fark edildiğinde tedavi edilebilir olması, düzenli cilt kontrollerinin ve güneşten korunmanın önemini artırmaktadır. Her ne kadar metastaz riski düşük olsa da tedavi edilmediğinde çevre dokulara zarar verebileceği için ciddiye alınması gereken bir durumdur.

Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Nedir?

Cildin en alt tabakasında yer alan bazal hücrelerden kaynaklanır. Çoğunlukla uzun süreli güneş maruziyeti sonucu ortaya çıkar. Güneşin ultraviyole (UV) ışınları DNA hasarına yol açar, bu da hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalmasına neden olur. BHK çoğunlukla yüz, burun, alın, kulaklar ve boyun gibi güneşe en çok maruz kalan bölgelerde görülür. Nadir durumlarda vücudun gövde ya da ekstremite bölgelerinde de gelişebilir.

Yavaş ilerlemesine rağmen tedavi edilmediğinde çevre dokulara zarar verebilir, kemik ve kıkırdak gibi derin yapılara yayılabilir. Ancak metastaz yapma ihtimali oldukça düşüktür. Erken tanı ve doğru tedavi ile bazal hücreli karsinomun büyük çoğunluğu tamamen tedavi edilebilir.

Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Çeşitleri Nelerdir?

Bazal hücreli karsinomun farklı tipleri, hem klinik görünümleri hem de biyolojik davranışları açısından önemlidir Bu nedenle doğru alt tipin tanımlanması, tedavi yönteminin seçilmesinde ve hastalığın seyrinin öngörülmesinde kritik rol oynar. Ayrıca bazı alt tipler daha agresif seyrederken bazıları yüzeysel kalabilir, bu da tedavi yaklaşımında kişiye özel planlamayı gerekli kılar.

BHK çeşitleri şöyle sıralanabilir:

Nodüler BHK: En sık görülen tiptir. Genellikle inci gibi parlak, cilalı görünümlü bir nodül şeklindedir. Zamanla ortasında kabuklanma ve ülserleşme gelişebilir.
Yüzeyel (Superfisiyel) BHK: Daha çok gövde bölgesinde, kırmızımsı, düz ve hafif pullu lezyonlar şeklinde görülür. Yavaş ilerler ve genellikle daha iyi seyirlidir.
Morpheaform (Sklerozan) BHK: Sert, sınırları belirsiz ve skar dokusuna benzeyen lezyonlar şeklinde ortaya çıkar. Çevre dokulara daha agresif yayılabilir.
Pigmente BHK: Koyu kahverengi veya siyah renkte olabilir, melanom ile karışabilir. Daha çok koyu tenli kişilerde rastlanır.
Mikronodüler BHK: Küçük nodüller şeklinde görülür, diğer tiplere göre daha agresif olabilir.

Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Nedenleri Nelerdir?

Bazal hücreli karsinomun ortaya çıkmasında en önemli etken güneşin ultraviyole ışınlarına uzun süre maruz kalmaktır. Uzun yıllar boyunca özellikle korunmasız şekilde güneşe maruz kalan kişilerde risk belirgin şekilde artar. Ayrıca solaryum kullanımı, açık tenli olmak ve bağışıklık sisteminin zayıf olması da BHK gelişimini kolaylaştırabilir. Çevresel toksinler, kimyasal maddelere maruz kalma ve bazı kalıtsal sendromlar da hastalığın görülme olasılığını artıran diğer faktörler arasında yer alır.

Bazal hücreli karsinom nedenleri şöyle özetlenebilir:

UV ışınları: Özellikle çocukluk ve gençlik döneminde yoğun güneş maruziyeti BHK riskini artırır.
Solaryum kullanımı: Yapay UV ışınları da cilt hücrelerinde DNA hasarına yol açar.
Açık ten rengi: Açık tenli, renkli gözlü ve sarı/kızıl saçlı bireylerde risk daha yüksektir.
Genetik yatkınlık: Ailesinde cilt kanseri öyküsü olan kişilerde daha sık görülür.
Bağışıklık sistemi zayıflığı: Organ nakli gibi nedenlerle bağışıklık sistemi baskılanan bireyler risk altındadır.
Radyasyon maruziyeti: Önceden radyoterapi alan bölgelerde BHK gelişme ihtimali artar.
Yaş faktörü: İleri yaşlarda görülme sıklığı belirgin şekilde artar.
Bazı kalıtsal sendromlar: Örneğin Gorlin-Goltz sendromu gibi nadir hastalıklar, BHK gelişimini kolaylaştırır.

Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Belirtileri Nelerdir?

BHK’nın belirtileri genellikle ciltte yavaş büyüyen ve başlangıçta önemsenmeyen küçük lezyonlarla başlar. Ancak zamanla görünüm değişir ve şüpheli hale gelir.

Bazal hücreli karsinom belirtiler şöyle görülebilir:

İnci gibi parlak, cilt renginde veya pembe nodüller
Ortası çökük, kenarları yükselmiş yaralar
Sürekli kabuklanan ve iyileşmeyen cilt lezyonları
Zamanla kanayan veya kabuklanan nodüller
Pigmente tipte koyu kahverengi ya da siyah lekeler
Skar benzeri sert ve sınırları belirsiz lezyonlar
Genellikle ağrısızdır ancak ilerleyen dönemlerde hassasiyet oluşturabilir

Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Nasıl Teşhis Edilir?

Bazal hücreli karsinomun teşhis süreci, hastalığın erken dönemde saptanarak etkili şekilde tedavi edilmesini sağlamak açısından kritik öneme sahiptir. İlk aşamada dermatolojik muayene yapılır ve ciltteki şüpheli lezyonlar dikkatlice değerlendirilir. Bu muayenede lezyonun rengi, şekli, yüzey özellikleri ve sınırları gözlemlenir. Şüpheli lezyonların daha detaylı incelenmesi için dermatoskopi adı verilen, cilt yüzeyini büyüterek görmeyi sağlayan özel bir cihaz kullanılır. Dermatoskopi sayesinde çıplak gözle fark edilemeyen damar yapıları, pigment dağılımı ve tümörün karakteristik özellikleri tespit edilebilir.

Kesin tanı koymak için biyopsi en temel yöntemdir. Biyopsi sırasında şüpheli lezyondan küçük bir doku örneği alınır ve histopatolojik incelemeye gönderilir. Patoloji raporu ile tümörün varlığı, tipi (nodüler, yüzeysel, morfeaform vb.), derinliği ve agresiflik derecesi net olarak belirlenir. Bu bilgiler, tedavi planının kişiselleştirilmesinde büyük önem taşır.

Bazı ileri vakalarda, özellikle tümörün göz çevresi, burun, kulak veya kafa derisi gibi kritik bölgelerde derin dokulara yayılımından şüpheleniliyorsa, manyetik rezonans görüntüleme (MRI) veya bilgisayarlı tomografi (BT) gibi radyolojik yöntemlere başvurulabilir. Bu görüntüleme teknikleri, tümörün yumuşak dokulara, kaslara veya kemiklere uzanıp uzanmadığını gösterebilir. Ayrıca nadir de olsa çok geniş ve tekrarlayan lezyonlarda metastaz riskini değerlendirmek için de ek tetkikler yapılabilir.

Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Tedavisi Nasıl Olur?

BHK tedavisinde amaç, tümörün tamamen ortadan kaldırılması ve tekrarlama riskinin en aza indirilmesidir. Tedavi seçimi tümörün boyutuna, yerine, tipine ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenir.

Başlıca tedavi yöntemleri şöyledir:

Cerrahi eksizyon: En sık kullanılan yöntemdir. Tümör ve çevresindeki sağlıklı dokudan bir miktar çıkarılarak alınır.
Mohs mikrocerrahisi: Özellikle yüz gibi kozmetik açıdan önemli bölgelerde tercih edilir. Tümör tabaka tabaka çıkarılır ve mikroskop altında incelenir.
Kriyoterapi (dondurma): Küçük ve yüzeysel tümörlerde kullanılabilir.
Küretaj ve elektrokoter: Lezyon kazınarak çıkarılır, ardından elektrik akımı ile kalan hücreler yok edilir.
Topikal tedaviler: Doktor tarafından reçete edilen kremler yüzeysel BHK’da kullanılabilir.
Radyoterapi: Cerrahiye uygun olmayan hastalarda veya ileri evrelerde uygulanabilir.
Hedefe yönelik tedaviler: İleri ve yaygın BHK vakalarında son yıllarda hedefe yönelik ilaçlar kullanılmaktadır.

Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi
Yayın Kurulu

İçerik Geçmişi

Yayınlama Tarihi 16.10.2025

Düzenleme Tarihi 16.10.2025

Bu içerik, Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Yayın Kurulu’nun katkılarıyla hazırlanmış olup yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır ve yayınlandığı tarihteki bilimsel veriler esas alınmıştır. Sağlık durumunuza ilişkin değerlendirme, tanı ve tedavi süreçleri için mutlaka hekiminize veya yetkili bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.

9 dk

Bu metni yararlı buldunuz mu?

Geri bildiriminiz için teşekkürler!