Göz Kaşıntısı Neden Olur? Göz Kaşıntısına Ne İyi Gelir?

Göz insanın dış dünyayla görsel bağlantısını sağlayan, ışığı algılayıp kırarak beyindeki duyu merkezine ileten organdır. Göz hem hassas bir organ olması sebebi ile hem de dış faktörlere açık olmasından dolayı çevresel koşullardan çok çabuk etkilenir. Genellikle dış faktörlerden etkilenmeye bağlı olarak oluşan göz kaşıntısı da sık görülen göz rahatsızlıklarından biridir. Göz kaşıntısı hava kirliliği, alerjik etkenler ve patojen mikroorganizmalara bağlı olarak açığa çıkabilir. Fakat yine de göz kaşıntısı daha farklı ve ciddi hastalıkların habercisi olabileceğinden hafife alınmalıdır. Göz kaşıntısı isminden de anlaşılacağı gibi ilk belirti olarak kaşıntı ile kendini gösterir. Bunun yanında gözde kızarma ve sulanma, berrak veya koyu akıntı, göz kapağında şişme, yanma hissi, batma hissi gibi belirtiler de oluşabilir.

Göz Kaşıntısı Neden Olur?

Göz kaşıntısına sebep olan en yaygın faktörler arasında enfeksiyon ve alerjiye bağlı olarak oluşan konjonktivit yer alır. Bunun dışında göz kaşıntısına sebep olan diğer faktörler arasında ise şunlar yer alır: 

• Alerji: Göz kaşıntısına en çok sebep olan faktörlerden biri alerjilerdir. Zaman zaman açığa çıkan mevsimsel alerji veya diğer çevresel alerjiler göz kaşıntısına sebep olabilir. Alerji oluşumu histamin salgılanması ile karakterize bir durumdur ve bu kimyasal gözdeki kılcal, hassas damarların genişlemesine sebep olarak kaşıntı ve kızarıklığı tetikler.  
• Kuru göz hastalığı: Gözün nem kaybına bağlı olarak oluşan kuru göz hastalığı kaşıntıya sebep olabilir. Gözün aşırı kurumasıyla kaşıntının yanında kızarıklık ve ağrı gibi semptomlar da oluşabilir 
• Göz enfeksiyonu ve iltihabı: Göz kapaklarında ve göz çevresinde meydana gelen enfeksiyonlar kaşıntı hissine sebep olabilir. 
• Blefarit: Blefarit göz kapaklarının kirpikle birleşim noktasında meydana gelen bir enfeksiyondur. Göz kapaklarında aşırı derecede bakteri kolonizasyonu kurulmasına bağlı olarak açığa çıkar. Kirpiklerin tabanındaki küçük yağ bezeleri tıkandığında meydana gelen bu hastalık kırmızılığa, kaşıntıya ve tahrişe sebep olabilir.  
• Alerjik faktörlerle ilişkili olmayan konjonktivit: Bu tip konjonktivit soğuk algınlığı, grip ve COVİD-19 gibi viral veya bakteriyel enfeksiyonların sonrasında gerçekleşir ve sıklıkla göz kaşıntısına sebep olur. 
• Kontakt lens kullanımı: Kontakt lenslerin uygun şekilde temizlenmeden kullanılması veya kullanım süresine bağlı olarak düzenli olarak yenisiyle değiştirilmemesi konjonktivanın tahriş olmasına neden olabilir. Kontakt lensin yanlış kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan ve papiller konjonktivit olarak adlandırılan bu durum gözde şişliğe, kaşıntıya ve kızarıklığa sebep olur. Kontakt lensler sadece doktor tavsiyesiyle kullanılmalı ve lensin göze uygun olduğundan, gözü tahriş etmeyeceğinden emin olunmalıdır. 
• Göz operasyonu sonrası iyileşme süreci: Katarakt ameliyatından veya gözle ilgili gerçekleştirilen diğer operasyonlardan sonra gözde kaşınma belirtisi meydana gelebilir. Bu hastalar kaşıntıyla beraber gözde yabancı cisim varlığı hissederler ve bu kaşıma dürtüsünü daha çok arttırır. Bu süreçte göz ovuşturmaktan kaçınmalı, kaşıntı semptomunun uzun süre devam etmesi durumunda ise doktora başvurulmalıdır. 
• Göz yorgunluğu: Uzun yolda araba kullanmak, uzun saatler kitap okumak veya ders çalışmak gibi gözü yoracak faaliyetlerde bulunmak gözde kaşıntıya sebep olabilir. Göz yorgunluğuna bağlı olarak gelişen kaşıntı genellikle gerginlikle beraber görülür. Gözü yoracak faaliyetlerde bulunmanın zorunlu olduğu durumlarda 20-20-20 kuralını uygulamak kaşıntı ve diğer semptomların oluşmasının önüne geçebilir. Bu yöntemde gözün her 20 dakikada bir, en az 20 saniye, 6 metre uzaktaki bir şeye bakması esastır. 
• Tahriş edici maddelere maruz kalma: Kirli havaya veya kimyasal madde dumanına, tozlu ortam havasına maruz kalmak gözlerde tahrişe yol açarak kaşıntıya sebep olabilir. Hava yoluyla tahriş edici maddelere maruz kalma dışında kozmetik ürünlerin ve losyonların göz çevresine temasıyla dolaylı yoldan maruziyet gerçekleşebilir. Bu şekilde gerçekleşen tahriş olma kontakt dermatit veya göz kapağı dermatiti ile sonuçlanabilir ve kaşıntı daha çok alevlenir. 
• Göze yabancı cisim kaçması: Göz kaşıntısının yaygın sebeplerinden biri de göze yabancı bir maddenin kaçmasıdır. Kum, kir ve diğer küçük parçacıklar çok kolay bir şekilde göz içine yerleşebilir. Bu durumda göz ovuşturulmamalı veya göze dokunulmamalıdır. Göze yabancı cisim kaçmasında yapılabilecek en sağlıklı hareket nesneyi doğal bir şekilde dışarı atmak için gözlerinizi kırpıştırmaktır. 
• İlaç kullanımı: Bazı ilaçlar yan etki olarak veya direkt etki olarak göz kuruluğuna sebep olabilir. Göz kuruluğu da kaşıntıya yol açan faktörlerden bir tanesidir. Antihistaminikler, dekonjestanlar, doğum kontrol hapları ve oral sivilce ilaçları kuruluğa bağlı göz kaşıntısını tetikleyebilir. 
• Dermatit ve rosacea: Halk arasında egzama olarak bilinen dermatit ve gül hastalığı olarak bilinen rosacea göz kapağında meydana geldiği zaman konjonktivite sebep olabilir. Konjonktivit de göz kuruluğu oluşumunu tetikleyebilir. Göz kapağında meydana gelen egzamaya bağlı oluşan deri döküntülerinin göz içine dolmasıyla da tahriş hissi ve kaşıntı açığa çıkabilir. 

Göz Kaşıntısına Ne İyi Gelir?

Göz kaşıntısına iyi gelecek ve kaşıntıyı hafifletebilecek bazı yöntemler mevcuttur. Bu yöntemler arasında şunlar yer alır: 

• Reçetesiz veya reçeteli olarak satılabilen suni gözyaşı damlaları kullanmak, 
• Doktor kontrolünde anti alerjik etkili göz damlaları kullanmak, 
• Doktor kontrolünde oral yoldan antihistaminik kullanmak, 
• Göz çevresinin temizliğine ve hijyenine dikkat etmek, 
• Gözleri yormamak, mümkün olduğunca dinlendirerek ve ara vererek çalışmak. 

Göz Kaşıntısı Evde Nasıl Geçirilir?

Göz kaşıntısı basit bir tıbbi rahatsızlık olarak görülse de bazı durumlarda ciddi bir hastalığın habercisi olarak açığa çıkabilir. Özellikle bazı semptomların varlığı halinde evde çözüm önerisi aranmamalı ve profesyonel yardım alınmalıdır. Bu semptomlar arasında şunlar yer alır: 

• Gözlerden koyu kıvamlı yeşil veya sarımtırak akıntı gelmesi 
• Gözlerde anormal bir şişme durumu, 
• Bulanık görme, göz derecesinde ani artış, 
• Gözlerde ışığa aşırı duyarlılık, 
• Dayanılmaz göz ağrısı. 

Bu semptomlar mevcut değilse ve hafif düzey bir kaşıntı gelişmişse evde yapılabilecekler şunlardır: 

• Polen ve kepek gibi sert, tahriş edici, enfeksiyon yapıcı maddelerin göz kapaklarında veya kirpiklerde birikmiş olma ihtimaline karşı göz çevresi yıkanabilir. Bu yıkama işlemi temiz ve ılık bir suyla yapılmalıdır. Durulama esnasında nazik davranılmalı, göz ovuşturulmamalıdır. 
• Soğuk kompres uygulamak hem ağrı için hem de kaşıntı için önerilen bir yöntemdir. Soğuk suya batırılmış temiz bir tülbent veya havlunun göz üzerinde bekletilmesi ile kaşıntı semptomları hafifleyebilir. Soğuk kompres uygulaması genellikle ilk uygulamada etkin sonuç vermediğinden birkaç defa tekrarlamak gerekebilir. 

Göz Kaşıntısı Nasıl Önlenir?

Göz kaşıntısı alınacak bazı tedbirlerle önlenebilir. Göz kaşıntısını önlemek için yapılabilecekler arasında şunlar yer alır: 

• Kontakt lens kullanımında hijyene dikkat etmek ve kullanım süresini geçirmemek hem enfeksiyon hem de kaşıntı oluşumunu önler. Lensler değiştirilmeden önce eller iyice yıkanmalı ve temizliği şüpheli bulunan lensler kesinlikle kullanılmamalıdır. 
• Gece yatmadan önce göz çevresini ve özellikle kirpik diplerini göz için özel olarak geliştirilmiş şampuanlarla yıkamak olası enfeksiyonları engelleyerek göz kuruluğunun tetiklenmesini de önler. 
• Gece yatmadan önce makyaj kalıntılarını silmek göz kaşıntısını önlemenin yollarından biridir. Böylece gözenekler ve kirpik dipleri tıkanmayarak enfeksiyonlara açık hale gelmez. Ayrıca makyaj malzemeleri kişisel olmalıdır ve başkalarıyla paylaşılmamalıdır. 

Gözünüzde meydana gelen kaşıntının sebebini saptayamıyorsanız ve giderek şiddetlenen bir kaşıntıya sahip iseniz sağlık profesyonellerinden yardım almak en iyi seçenektir. Uygulanacak tanı yöntemleriyle kaşıntıya sebep olan faktör tanımlanıp uygun tedavinin başlatılmasıyla bu sağlık probleminden kolaylıkla kurtulabilirsiniz.