Frengi (Sifiliz) Nedir?

Frengi, bilinen bir diğer adıyla sifiliz, bir çeşit bakterinin neden olduğu cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon hastalığıdır. Frengi genellikle cinsel organlarda, anüste veya ağızda ağrısız yaralar ile başlar. Erken dönemde tanı konulmaz ve tedaviye başlanmazsa enfeksiyon ilerleyen dönemlerde kalp, beyin gibi organlara zarar verebilir. Frengiye ilişkin merak edilenler yazının ilerleyen kısımlarında yer almaktadır.

Frengi (Sifiliz) Nedir?

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar denildiğinde ilk akla gelenlerden bir tanesi frengi hastalığıdır. Bilimsel çalışmalar her yıl dünya genelinde yaklaşık 5 milyon insanın frengi hastalığına yakalandığını göstermektedir (1). Frengi bakteriyel bir enfeksiyon hastalığıdır. Hastalığın kaynağı Treponema Pallidum adı verilen bir bakteridir (2). Frengi ile enfekte olan bir kişi yıllarca herhangi bir belirti göstermeden bu hastalık ile yaşayabilir. Ancak hastalığın tedavisinde erken tanı önemlidir. Erken dönemde tedaviye başlanmayan vakalarda bakteriyel enfeksiyon diğer organlara da yayılarak daha ciddi komplikasyonlara neden olabilir.

Frengi Nedenleri Nelerdir?

Sifiliz yani frenginin nedeni Treponema Pallidum bakterisi ile enfekte bir kişi ile cinsel temasta bulunmaktır. Bakteri insan vücuduna cinsel organlar, anüs veya ağız yoluyla girebilir. Bunların yanı sıra bazı durumlarda annesi frengi bakterisi ile enfekte olan bebeklere de doğum sırasında frengi bulaşma riski vardır.

Frengi Evreleri Nelerdir?

Uzmanlar frengiyi doğuştan ve sonradan edinilmiş olmak üzere 4 ayrı evrede değerlendirir. Frengi belirtileri de evrelere göre farklılık gösterir. Buna göre başlıca frengi evreleri şu şekilde sıralanabilir (3, 4):

  1. Birincil frengi (10-90 gün): Hastalığın tedavisi için en uygun olduğu düşünülen evre birincil frengi evresidir. Virüs vücuda girdikten sonra 3 ay içerisinde genital bölgede, anüste veya ağızda şankr adı verilen mercimek büyüklüğünde ağrısız, kırmızı bir şişlik oluşur. Bu şişlik çıktıktan sonra yaklaşık 8-10 gün içerisinde bakteri şankrın yakınındaki lenflere yerleşir ve lenf bezleri şişmeye başlar. Eğer bu aşamada tedaviye başlanmazsa hastalık ikinci evreye ilerler.
  2. İkincil frengi (1-3 ay): Bu evrede diğer lenf bezlerinde de şişlikler oluşur. Aynı zamanda ikinci evre deri döküntüsü ile karakterizedir. İkincil frengi evresinde yüksek ateş, iştahsızlık, kas ağrısı, istemsiz kilo kaybı, baş ağrısı gibi semptomlar ortaya çıkabilir. İkincil frengi evresinde enfeksiyon tedavisi edilmezse latent frengi veya gizli evre denilen evreye geçilir. İkincil frengi evresinde tedavi edilmeyen vakalarda yaklaşık 4-12 hafta içerisinde hastalık kendiliğinden gerilemeye başlar. Ancak bu durum hastanın iyileştiği anlamına gelmez. Herhangi bir belirti görülmeyen vakalarda da enfeksiyon vücutta yayılmaya devam edebilir.
  3. Üçüncü (geç) frengi (1-4 yıl): Frengi hastalarının yaklaşık %20’sinde semptomlar hafiftir ve kendiliğinden iyileşme görülebilir. Bununla birlikte erken dönemde tedavi edilmeyen hastaların yaklaşık ⅓’inde hastalık üçüncü evreye ilerler. Bu evrede bakterinin bulaşıcılığı diğer evrelere göre daha azdır. Ancak bu evrede kalp-damar sisteminde, sinir sisteminde, karaciğer ve beyin gibi organlarda tutulum görülebilir ve ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilir.
  4. Doğumsal (konjenital) frengi: Bazı durumlarda frengi ile enfekte olan hamile kadınlar enfeksiyonu henüz bebek anne karnındayken plasenta aracılığıyla veya doğum sırasında bebeklerine de bulaştırabilir.

Frengi Belirtileri Nelerdir?

Frengi belirtileri hastalığın evresine göre değişiklik gösterir. Hastalığın ilk aşamasında genital bölgede veya bakterinin vücuda girdiği bölgelerde bir veya birden fazla şankr olarak adlandırılan ağrısız, kırmızı şişlikler görülebilir. Hastalığın en bulaşıcı olduğu dönem genellikle hastalığın erken evreleridir. Ancak bu aşamada çıkan kabarıklıklar çoğunlukla ağrısız olduğundan hastaların büyük çoğunluğu kendisinde frengi olduğunu fark edemeyebilir.

İlk çıkan şankr iyileşirken veya iyileştikten birkaç hafta sonra ciltte kırmızı, kahverengi kaşıntısız döküntüler oluşabilir. Döküntünün yanı sıra bu aşamada görülen başlıca sifiliz belirtileri şu şekilde sıralanabilir (5):

  • Genital bölgede veya ağızda siğile benzeyen yaralar,
  • Saç kaybı,
  • Kas ağrıları,
  • Özellikle geceleri yüksek ateş,
  • Boğaz ağrısı,
  • Yorgunluk,
  • Açıklanamayan kilo kaybı,
  • Lenf bezlerinde şişlik.

İkincil evrede tedaviye başlanmayan hastaların yaklaşık %30-40’ında enfeksiyon geç evre olarak da adlandırılan üçüncü evreye ilerlemeyebilir. Bu evrede beyin, kalp, karaciğer, göz gibi organlarda tutulum görülebilir (5). Konjenital yani doğumsal frengi ise bebeklerde görülen başlıca belirtiler şu şekildedir:

  • Özellikle bebeğin el ve ayaklarında içi su dolu kabarcıklar,
  • Yüksek ateş,
  • Ciltte ve gözlerde sarılık,
  • Kansızlık,
  • Dalak ve karaciğerin büyümesi,
  • Kemiklerde anomali.

Yukarıda sayılanların yanı sıra frengi ile enfekte olan bebeklerde belirtiler doğumdan hemen sonra ortaya çıkmayabilir. Bu çocuklarda belirtiler 4 yaşında veya daha ileri yaşlarda görülebilir (4).

Frengi Neden Olur?

Treponema Pallidum isimli bakteri frenginin ana nedenidir. Hastalığın başlıca bulaşma yolu ise bakteri ile enfekte olan birisinin yarasıyla temas etmektir. Treponema Pallidum vücuda derideki küçük kesiklerden, sıyrıklardan da girebilir. Genellikle hastalık erken evrelerde daha bulaşıcıdır. Bununla birlikte ikincil evreden sonraki gizli frengi evresinde de hastalar nadiren de olsa enfeksiyonu partnerlerine bulaştırabilir.

Bazı durumlarda frengi dudaklar, dil, ağız, göğüsler veya cinsel organlarda bulunan bir yaranın öpülmesi veya dokunulması yoluyla da bulaşabilir. Ayrıca hamilelik ve doğum sırasında, nadiren de emzirme yoluyla bebeklere de geçebilir. Frengi enfekte bir kişinin dokunduğu nesneler aracılığıyla bulaşmaz. Bir diğer ifadeyle havuz, banyo, tuvalet, havlu gibi ortak kullanım alanlarından veya ortak kullanılan eşyalardan enfeksiyonun bulaşma riski yoktur.

Frenginin korunmasız cinsel ilişkide bulunan herkeste ortaya çıkma riski olmakla birlikte bazı faktörler frengiye yakalanma riskini artırabilir. Buna göre sifiliz için başlıca risk faktörleri aşağıdaki gibidir (5):

  • Korunmasız cinsel ilişki,
  • Birden fazla cinsel partnerle birlikte olmak,
  • HIV yani AIDS’e neden olan virüs ile enfekte olmak.

Frengi Tedavisi

Frengi şüphesi ile sağlık kuruluşlarına başvuran hastalar öncelikle alanında uzman bir doktor tarafından detaylı olarak muayene edilir. Bu aşamada hastadan alınan kan örneği Treponema Pallidum bakterisinin varlığını araştırmak için laboratuvar ortamında incelenir. Uzmanlar gerekli görürse hastanın yarasından bir parça doku örneği alabilir ve mikroskop altında inceleyebilir.

Uzmanlar hastada frengi varlığı olduğunu doğruladıktan sonra hastaya antibiyotik reçete edebilir. Frenginin antibiyotik ile tedavisi mümkündür. Uzmanlar antibiyotiğin dozu ve süresini frenginin evresi ve semptomlarına göre ayarlar. Antibiyotik tedavisinin sona ermesinin ardından frenginin tekrar kendiliğinden ortaya çıkma riski yoktur. Bununla birlikte enfekte bir kişi ile cinsel temasta bulunanlar hastalığa tedaviden sonra da tekrar yakalanabilir.

Frengi tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Hamilelik sırasında düşük, erken doğum gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Ciltte, kemiklerde, karaciğerde ve diğer organlarda oluşan şişlikler, nörolojik sorunlar, göz problemleri ve kalp-damar sorunları frenginin başlıca komplikasyonları arasındadır. Ek olarak frengi cinsel organlardaki yaralar nedeniyle HIV'e yakalanma riskini de artırabilir.

Frengi Nasıl Önlenir?

Günümüzde frengiden korunmanın kesin bir yolu yoktur. Bununla birlikte bazı önlemler almak frengiye yakalanma riskini en aza indirebilir. Buna göre alınabilecek bazı önlemler şu şekildedir (5):

  • Güvenli ilişki frengiyi önlemenin en etkili yoludur. İlişki sırasında kondom kullanımı frengi riskini aza indirebilir. Ayrıca tek partnerle birliktelik de frengiden korunmaya yardımcı olabilir.
  • Vajinal duş yapmak vajina florasının (doğal bakteri dengesinin) bozulmasına neden olarak bakteri ile enfekte olma riskini artırabilir. Bu nedenle uzmanlar vajinal duştan uzak durulmasını önerir.

Frengi uygun antibiyotik tedavisi ile tedavi edilebilen bir enfeksiyon hastalığıdır. Siz de frengi hakkında detaylı bilgi almak için uzman bir doktordan randevu almayı ihmal etmeyin.

Sağlık Merkezi
Anadolu Sağlık Merkezi

Üroloji

Üroloji

Bölüm Doktorları

Tıbbi Birimi İncele
Gebze Ataşehir

Üroloji

Prof. Dr. Cüneyt Adayener

Gebze Ataşehir

Üroloji

Prof. Dr. İlker Tinay

Gebze

Üroloji

Prof. Dr. Nazmi Yalçın İlker

Gebze

Üroloji

Op. Dr. Muhammed Sulukaya

Gebze Ataşehir

Üroloji

Prof. Dr. Cüneyt Adayener

Gebze Ataşehir

Üroloji

Prof. Dr. İlker Tinay

Gebze

Üroloji

Prof. Dr. Nazmi Yalçın İlker

Gebze

Üroloji

Op. Dr. Muhammed Sulukaya

Tümünü göster

Önerilen Sağlık Yazıları

Andropoz: Nedir, Belirtileri, Tanı Yöntemleri ve Tedavisi

Andropoz: Nedir, Belirtileri, Tanı Yöntemleri ve Tedavisi

Erken Boşalma: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Erken Boşalma: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Hidrosel ameliyatı ve iyileşme süreci

Hidrosel ameliyatı ve iyileşme süreci

İdrar Yolu Enfeksiyonu: Nedir, Neden Olur, Belirtileri ve Tedavisi Nedir?

İdrar Yolu Enfeksiyonu: Nedir, Neden Olur, Belirtileri ve Tedavisi Nedir?

Kegel Egzersizi Nedir

Kegel Egzersizi Nedir

Kronik prostatit nasıl teşhis ve tedavi edilir?

Kronik prostatit nasıl teşhis ve tedavi edilir?

Sistit nedir, tedavide ne yapılır?

Sistit nedir, tedavide ne yapılır?

Ürojinekoloji

Ürojinekoloji

HoLEP Nedir? HoLEP Ameliyatı ile Prostat Cerrahisi

HoLEP Nedir? HoLEP Ameliyatı ile Prostat Cerrahisi

İdrar Yolu Enfeksiyonuna Ne İyi Gelir? Belirtileri Nelerdir?

İdrar Yolu Enfeksiyonuna Ne İyi Gelir? Belirtileri Nelerdir?

Tümünü göster