Gaz Sıkışması: Neden Olur, Ne İyi Gelir?

Her insanın bağırsağında değişen miktarlarda gaz bulunur.

Her insanın bağırsağında değişen miktarlarda gaz bulunur. Bu gaz tüketilen besinlere göre değişiklik gösterir ve sağlıklı kişilerde düzenli olarak vücuttan atılır. Fakat bazı durumlarda gaz vücuttan atılamaz ve şişkinlik ile gaz sıkışmasına neden olur. Gaz sıkışması kişi için rahatsızlık verecek ağrı ve karın şişkinliği oluşturarak günlük yaşantıyı etkileyebilir. Gaz sıkışmasında gaz ne istemli ne de istemsiz biçimde çıkarılamaz.

Gaz Sıkışması Nedir?

Sindirim sisteminin normal işleyişi dürecinde gaz oluşumu normaldir. Fakat oluşan bu gaz vücuttan atılamadığında ağrıya neden olur. Gaz bağırsaklarda her zaman bulunan bir sindirim ürünüdür fakat miktarı zaman zaman değişiklik gösterir. Bağırsakta bulunan bu gaz yemeklerin sindirimi sonucu, yemek yerken tüketilen havadan ya da tükürük yutarken oluşabilir. Dik oturma pozisyonunda yutulan hava dışarı çıkma eğiliminde olsa da uzanma ya da eğik durma gibi durumlarda midede sıkışarak rahatsızlık verir. Midede bulunan bu yutulmuş hava sindirim sonucunda oluşan gaz ile birleşerek bağırsaklara ulaşır. Ulaşan bu gaz bağırsaklardan atılamadığında miktar olarak artarak sıkışma hissi yaratır.

Gaz Sıkışması Neden Olur?

Sindirim sürecinde bağırsağa ulaşan kısmen sindirilmiş gıdalar bağırsak bakterileri ile sindirimin son aşamasına maruz kaldığında açığa bir gaz çıkar. Bazı yiyeceklerin bu bakteriler tarafından sindirilmesi daha zordur ve oluşan gaz miktarı da bu nedenle artar. Üretilen bu gaz karbondioksit, hidrojen ve metan gazından oluşur. Genelde kısa süre içerisinde çözülen bu problem bazı durumlarda ciddi sancılara da neden olabilir.

Fazla Hava Yutmak

Aerofaji adı verilen bu durum yemek yerken ya da içecek içerken gerçekleşebilir. İnsanlar farkında olmadan gün içerisinde fazla miktarda hava yutarlar. Bu durum özellikle stresli kişilerde rastlanan bir durum olsa da sakız çiğnemek ve pipet kullanımı da nedenler arasındadır. Hava yutma sebepleri şunlardır:

  • Sakız çiğnemek
  • Gazlı içecek tüketimi
  • Sert şekerleri emerek tüketmek
  • Sigara kullanımı
  • Takma dişlerin gevşek olması
  • Çok hızlı yemek yemek
  • Pipet kullanımı

Beslenme Şekli

Bazı besinlerin tüketimi sindirimi daha zor olduğu için daha fazla gaz üretimine neden olur. Özellikle kişilerde laktoz intoleransı gibi gıda intoleransları mevcutsa gaz oluşumu daha fazladır. Çünkü vücut tarafından tolere edilemeyen besin öğeleri sindirilmek için daha fazla çabaya ihtiyaç duyar. Bu çaba sonucunda gaz oluşumunda da artış gözlenir. Normalden fazla gaza oluşumuna sebep olan besinler şunlardır:

  • Meyveler ve meyve suları (özellikle fruktoz intoleransı durumunda)
  • Gazlı içecekler
  • Kepekli tahıllar
  • Yeşil yapraklı sebzeler (roka, ıspanak vb.)
  • Süt ürünleri
  • Ekstra lifli besinler
  • Brokoli
  • Brüksel lahanası
  • Kuru Baklagiller
  • Soğan
  • Sarımsak
  • Lahana
  • Bezelye

Bazı İlaçlar

Bazı diyabet ilaçları, kabızlık tedavisi için kullanılan müshiller ya da bazı antiasitler normalden fazla gaz oluşumuna neden olabilir. Bu gaz vücuttan atılamadığında gaz sıkışmasına neden olur.

Çeşitli Hastalıklar

Bağırsakları etkileyen hastalıklar sonucunda vücutta gaz oluşumu artarak gaz sıkışmalarına neden olabilir. Bu hastalıklar şunlardır:

  • Çölyak: Buğday, arpa ve çavdar içeren besinlerin gluten içermesi nedeniyle bazı kişilerde tolerans sağlanamaz. Bu durumda ince bağırsak etkilenerek fazla miktarda gaz oluşumuna neden olur.
  • İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları: Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi hastalıklar kalın bağırsakta iltihaplanmaya neden olur. Bu iltihaplanma ishal ve karın ağrısı dışında gaz oluşumu ve gaz sıkışmasına da sebep olur.
  • Divertikülit: Kalın bağırsak duvarında oluşan enfekte keseler nedeniyle gaz oluşumu artarak gaz sıkışmasına sebep olabilir.
  • Kısa Bağırsak Sendromu: Bağırsak ameliyatı sonucunda meydana gelebilen kısa bağırsak sendromu gıda emiliminde olumsuzluklara neden olur. Bu durum sindirimi etkileyerek daha fazla gaz oluşumuna neden olabilir.
  • İnce Bağırsaklarda Fazla Bakteri Üremesi: İnce bağırsakta bulunan zararlı bakterilerin artması ile mikrobiyota bozularak sindirimi olumsuz etkiler. Bu durum gaz oluşumuna neden olabilir.
  • İrritabl kolon (Huzursuz Bağırsak) sendromu: Toplumun %15’inde görülen, sebebi bilinmeyen gaz sıkışması, kramp, ishal ve kabızlık atakları ile devam eden bir sindirim sistemi problemidir. Kesin sebebi ve tedavisi bilinmeyen irritabl kolon hastalığında belirtileri azaltmaya yönelik tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri önerilir.

Gaz Sıkışması Teşhisi Nasıl Konulur?

Gaz sıkışması teşhisi için çoğu zaman testlere ihtiyaç duyulmaz. Kişinin tıbbi geçmişi doktor tarafından incelenir. Aynı zamanda tükettiği besinler ve var olan hastalıklar teşhiste rol oynar. Kullanılan bazı ilaçların yan etkileri de gaz oluşumuna neden olabileceği için tıbbi geçmiş önemlidir. Fizik muayene sırasında kişinin bağırsakları steteskop yardımıyla dinlenebilir. Karında şişlik ve hassasiyet varlığı de fiziksel olarak kontrol edilir. Ameliyat gerektirebilecek bazı hastalıklar da gazı sıkışması şikayeti ile başlayabileceği için doktorunuz karın röntgeni, tomografi ya da ultrason isteyebilir. Eğer kişide gaz sıkışmasının nedeni bulunmazsa laktoz intoleransı testi, ileri görüntüleme tetkikleri, dışkı örneği ve endoskopi ile mide bağırsak incelemesi yapılabilir.

Gaz Sıkışması ile Birlikte Ortaya Çıkan Semptomlar Nelerdir?

Gaz sıkışmasının nedeni sindirim sorunları ya da fazla gaz oluşumu olduğu için gaz sıkışması ile birlikte ortaya çıkabilen semptomlar da sindirim sisteminde oluşur. Bu semptomlar şunlardır:

  • İshal
  • Dışkıda kan
  • İştahsızlık
  • Ateş
  • Karında şişlik hissi
  • Yutma güçlüğü
  • Kusmak
  • Sancı
  • Kabızlık

Gaz Sıkışması Tedavisi

Sıkışan gazın tedavisi için çeşitli yöntemler mevcuttur. Bu yöntemler gaz sıkışmasının derecesine göre değişiklik gösterir. Eğer kişide gaz sıkışması sürekli olarak gerçekleşiyorsa doktor tarafından ilaç reçete edilebilir ya da yeni bir beslenme planı benimsenebilir.

Diyet

Kişide gaz sıkışmasına neden olan durum sindirimi zor besinlerin yarattığı fazla gaz olabilir. Bu nedenle bu besinleri diyetten çıkarmak ya da azaltmak gaz oluşumunu azaltarak sıkışmanın da önüne geçer. Süt ve süt ürünleri, kepekli tahıllar, tatlandırıcılar ya da kuru baklagiller gaz oluşumunu artırabileceği için bir süre tüketmemekte yarar olabilir. Fakat besinlerin diyetten geçici süre çıkarılması için öncelikle kişide bir besin intoleransı olmadığından emin olunmalıdır. Kişide eğer bir besin intoleransı varsa o besinlerin diyetten tamamen çıkarılması gerekir. Aynı zamanda bağırsaklarda bakterilerin dengesi de gaz oluşumunda rol oynar. Zararlı bakteri sayısının daha fazla olmasına engel olmak için probiyotik besinler diyete eklenerek bağırsak mikrobiyotası dengelenebilir.

Besinleri diyetten çıkarmak dışında etkili diğer yöntem ise rahatlatıcı bitki çaylarının tüketilmesidir. Nane, rezene, papatya gibi bitki çayları kontrollü tüketildiklerinde antispazmodik etki göstererek gazın çıkışını kolaylaştırabilir ve gaz sıkışmasını düzeltebilir. Gaz çıkışını kolaylaştıran diğer doğal yöntemler ise anason, kimyon, kişniş ve zerdeçal gibi baharatlardır. akat bu bitki çayları ve baharatlar gaz sıkışmasını düzeltmek amacıyla kullanılmadan önce mutlaka bir doktora danışılmalıdır.

Egzersiz

Fiziksel egzersiz yapmak gazın bağırsaklarda hareketini sağlayarak çıkışına destek olabilir. Özellikle yoga pozisyonları rahatlamaya yardımcı olabilir. Fiziksel egzersiz ile birlikte yapılan karın masajı da gaz çıkışında etkili olabilen bir yöntemdir. Fakat bu fiziksel egzersizler yanlış uygulandığında gazın daha fazla sıkışmasına neden olabileceği için bir uzmana danışılması gerekir.

İlaç Kullanımı

Kişide oluşan gaz problemi ciddiyse ve yaşam tarzı değişiklikleri ile giderilemiyorsa doktor tarafından gaz giderici ilaçlar reçete edilebilir. Bu ilaçlar gaz kabarcıklarını gidererek ya da hareketini sağlayarak vücuttan atılmasına yardımcı olur. Bazı ilaçlar ise öğünlerden önce kullanılarak fazla gaz oluşumunun önüne geçer ve gaz sıkışması meydana gelmemiş olur.

Günlük hayatta sindirimin bir parçası olan gaz oluşumu vücuttan atılamadığında rahatsızlık verici semptomlar oluşturabilir. Eğer sizin de bir süredir geçmeyen gaz spazmlarınız oluyorsa en kısa sürede bir sağlık kurumuna başvurmanız yararlı olabilir.

Sağlık Merkezi
Anadolu Sağlık Merkezi

Gastroenteroloji

Gastroenteroloji

Bölüm Doktorları

Tıbbi Birimi İncele
Gebze Ataşehir

Gastroenteroloji

Prof. Dr. Ahmet Melih Özel

Gebze

Gastroenteroloji

Prof. Dr. Zülfikar Polat

Gebze Ataşehir

Gastroenteroloji

Doç. Dr. Hasan Murat Gürsoy

Gebze Ataşehir

Gastroenteroloji

Prof. Dr. Ahmet Melih Özel

Gebze

Gastroenteroloji

Prof. Dr. Zülfikar Polat

Gebze Ataşehir

Gastroenteroloji

Doç. Dr. Hasan Murat Gürsoy

Tümünü göster

Önerilen Sağlık Yazıları

Mikrobiyota Nedir?

Mikrobiyota Nedir?

Pankreas Kanseri ve Tedavisi

Pankreas Kanseri ve Tedavisi

Kabızlık Polikliniği

Kabızlık Polikliniği

Bağırsak Kurdu Nedir? Belirtiler ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Bağırsak Kurdu Nedir? Belirtiler ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Gastrit Nedir? Gastrit Belirtileri ve Tedavisi

Gastrit Nedir? Gastrit Belirtileri ve Tedavisi

İrritabl (Huzursuz) Bağırsak Sendromu: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

İrritabl (Huzursuz) Bağırsak Sendromu: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

İshal Nedir? İshale Ne İyi Gelir?

İshal Nedir? İshale Ne İyi Gelir?

Makattan Kan Neden Gelir?

Makattan Kan Neden Gelir?

Mide ağrısına ne iyi gelir?

Mide ağrısına ne iyi gelir?

Mide Bulantısı: Nedir, Neden Olur ve Tedavisi

Mide Bulantısı: Nedir, Neden Olur ve Tedavisi

Mide Kanaması: Nedir, Belirtileri, Neden Olur ve Nasıl Geçer?

Mide Kanaması: Nedir, Belirtileri, Neden Olur ve Nasıl Geçer?

Siroz: Nedir, Belirtileri, Nedenleri, Evreleri ve Tedavisi

Siroz: Nedir, Belirtileri, Nedenleri, Evreleri ve Tedavisi

Ülser Nedir? Belirtileri, Teşhis ve Tedavisi

Ülser Nedir? Belirtileri, Teşhis ve Tedavisi

Ülseratif Kolit: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Ülseratif Kolit: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

ERCP  Nedir?

ERCP Nedir?

Kolon (Bağırsak) Kanseri: Belirtileri ve Tedavisi

Kolon (Bağırsak) Kanseri: Belirtileri ve Tedavisi

Kalın Bağırsak Kanserlerin Nedenleri ve Tedavisi

Kalın Bağırsak Kanserlerin Nedenleri ve Tedavisi

Karaciğer Biyopsisi Yerine Fibroscan Yöntemi

Karaciğer Biyopsisi Yerine Fibroscan Yöntemi

Pankreas İltihaplanması (Pankreatit) Nedir, Tedavisi

Pankreas İltihaplanması (Pankreatit) Nedir, Tedavisi

Kabızlık Neden Olur? Kabızlığa Ne İyi Gelir?

Kabızlık Neden Olur? Kabızlığa Ne İyi Gelir?

Mide Üşütmesine Ne İyi Gelir? Mide Üşütmesi Nasıl Geçer?

Mide Üşütmesine Ne İyi Gelir? Mide Üşütmesi Nasıl Geçer?

Mide Yanması Neden Olur? Mide Yanmasına Ne İyi Gelir?

Mide Yanması Neden Olur? Mide Yanmasına Ne İyi Gelir?

Karın Şişkinliğine Ne İyi Gelir? Şişkinlik Nasıl Geçer?

Karın Şişkinliğine Ne İyi Gelir? Şişkinlik Nasıl Geçer?

Reflüye Ne İyi Gelir? Reflü Şikayetlerini Azaltacak Öneriler

Reflüye Ne İyi Gelir? Reflü Şikayetlerini Azaltacak Öneriler

Karaciğer Kisti Nedir? Karaciğer Kisti Nasıl Geçer?

Karaciğer Kisti Nedir? Karaciğer Kisti Nasıl Geçer?

Safra Yolu Kanseri Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Safra Yolu Kanseri Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Pankreas Duktal Adenokarsinomu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Pankreas Duktal Adenokarsinomu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Safra Kesesi Polipleri Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Safra Kesesi Polipleri Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Tümünü göster