Mide Yanması Neden Olur? Mide Yanmasına Ne İyi Gelir?

Mide yanması, yaygın olarak görülen ve genellikle ciddiye alınmayan bir semptomdur. Hemen herkes hayatının bir döneminde mide yanması sorunu yaşamıştır. Akşam yemeğini fazla kaçırmak ya da aşırı baharatlı veya yağlı bir öğün mide yanmasına neden olabilir. Ancak mide yanması ciddi bir hastalığa da işaret edebilir. Çoğunlukla yaşam tarzı değişiklikleri ve reçetesiz ilaçlarla mide yanması problemi rahatlıkla yönetilebilir.

Mide Yanması Neden Olur?

Mide asidinin, mide kapağını geçerek yemek borusundan yukarıya doğru hareket etmesi sonucu alt göğüs kısmında rahatsız edici bir yanma hissedilmesi mide yanması olarak tanımlanır. Mide ile yemek borusu alt yemek borusu sfinkteri denilen bir bağlantı noktası yardımıyla birbirine bağlanır. Besinler mideye girdikten sonra bu sfinkter tek taraflı olarak kapanır ve mide içeriğinin yemek borusuna kaçmasını engeller. Bazı durumlarda alt yemek borusu sfinkteri fonksiyonunu tam olarak yerine getirmeyebilir ve mide içeriği yemek borusuna kaçabilir. Mide içeriğinde besinlerin sindirimini sağlayan asitler ve enzimler bulunur. Mide zarı, bu enzimler ve asitlere karşı dayanıklı bir yapıya sahiptir. Besinleri mideye taşıyan yemek borusuna mide asidinin geçmesi yemek borusundaki zarın tahriş olmasına ve acı hissedilmesine yol açar. Mide yanması aslında reflü adı verilen bir mide rahatsızlığının belirtisidir.

Mide Yanması Belirtileri Nelerdir?

Mide yanmasının en yaygın belirtisi göğüs ve boğaz bölgesinde rahatsız edici yanma hissidir. Bu his birkaç dakika ya da birkaç saat sürebilir. Mide yanmasının diğer belirtileri şunlardır:

• Yemek yedikten sonra ya da geceleri yattığınızda göğüste yanma hissi,
• Eğildiğinizde ya da uzandığınızda ağrı hissinin artması,
• Boğazın arkasında asitli, acı, tuzlu bir tat,
• Yutmada zorlanma,
• Göğüs ya da boğazın ortasında besinlerin sıkıştığı hissi.

Mide yanması belirtileri bazen o kadar şiddetli olabilir ki kalp krizi semptomlarına benzetilebilir. Ancak kalp krizi genellikle göğüste sıkışma ve baskı hissi ile karakterizedir. Mide yanması genellikle asit reflünün belirtisidir ve aşağıdaki diğer asit reflü belirtileri ile birlikte seyredebilir:

• Geğirme,
• Mide bulantısı,
• Regürjitasyon (Yutulan besinin sindirime uğramadan bütün olarak geri çıkması),
• Mide şişkinliği,
• Hıçkırık,
• Kronik öksürük,
• Boğaz ağrısı,
• Larenjit (Yemek borusu iltihabı).

Mide Yanmasına Ne İyi Gelir?

Aşağıdaki bazı yaşam tarzı değişiklikleri mide yanmasının önlenmesine ve tedavisine yardımcı olabilir:

• Yeterli ve dengeli bir diyet programını takip etmek,
• Yatmadan en az 2-3 saat önce besin alımını kesmek,
• Başı daha yukarda tutacak şekilde uzanmak,
• Vücudu sıkan dar kıyafetler giymekten kaçınmak,
• Ağır kaldırmak gibi zorlayıcı hareketleri yapmamak,
• Kafein, aşırı yağlı ve baharatlı mideyi rahatsız edecek yiyecekleri tüketmemek,
• İdeal vücut ağırlığını korumak,
• Düzenli egzersiz yapmak,
• Sık sık azar azar beslenerek mide hacmini belirli bir seviyede tutmak.

Bu yaşam değişiklikleri mide yanmasını şiddetini azaltabilir ancak altta yatan başka bir neden söz konusuysa işe yaramayabilir. Mide yanması genellikle hamilelikte hormonlar ve karın hacminin büyüyerek mideye basınç yapması nedeniyle sık görülen bir durumdur. Gebelik döneminde doktora danışmadan ilaç kullanmamak hem bebeğin hem de anne adayının sağlığının korunması açısından önemlidir.

Mide Yanması Nasıl Teşhis Edilir?

Mide yanması, bir duygudur. Genellikle doktor, hastanın yaşadığı semptomları değerlendirerek mide yanması teşhisi koyar. Hafif mide yanması durumunda derinlemesine araştırmaya gerek duyulmadan reçetesiz ilaçlar ve yaşam tarzı değişiklikleri ile mide yanması ile baş edilebilir. Ancak kronik ve şiddetli mide yanması durumunda mide yanmasına neden olan sağlık durumunu belirlemek için gastrointestinal alanında uzman bir doktor aşağıdaki testlerin yapılmasını isteyebilir:

• Endoskopi: Yemek borusu ve midenin iç yüzeyini incelemek için bir tüpün içinde ucunda mini kamera olan sistem kullanılır. Yemek borusundan ince bağırsağın üst bölümüne kadar kamera ile inceleme yapılır.
• Özofagus pH Testi: Yemek borusuna mide asitlerinin geçip geçmediğini ya da zararlarını belirlemek içim yemek borusunun pH seviyesini tespit eden kablosuz bir kapsül yerleştirilir. Bu kapsüldeki bilgiler incelenerek yemek borusunun durumu incelenir.

Mide Yanması Risk Faktörleri Nelerdir?

Mide yanması sık görülen bir durumdur, Mideyi aşırı derecede doldurmak ya da ağır yağlı bir yemek yemek mide yanmasına neden olabilir. Obez kişiler, reflü ve/veya mide fıtığı hastalığına sahip olanlar, dar kıyafet giyenler, gebeler mide yanması için riskli gruplar arasındadır. Buna ek olarak aşağıdaki durumlarda mide yanması için risk oluşturabilir:

• Yaşlanma: Yaş ile birlikte alt yemek borusunda besinlerin yemek borusuna geçmesini önleyen alt sfinkter kası zayıflar. Midedeki besinler, enzimler ve asit yemek borusuna kolayca geçerek mide yanmasına neden olabilir.
• Kilo Almak: Kilo artışı, midedeki iç basıncın da artmasına yol açarak mide yanmasına yol açabilir. Buna ek olarak midenin sindirebileceğinden fazla yemek tüketmek de yanma nedeni olabilir.
• Bazı İlaçlar: Tansiyon ve doğum kontrol hapları gibi bazı ilaçlar mide asidinde artışa neden olarak mide yanmasına katkıda bulunabilir.

Mide Yanması Nasıl Tedavi Edilir?

Aras sıra yaşanan ve hafifi seyreden mide yanması durumu, yaşam tarzı değişiklikleri ve reçetesiz satılan mide asidini azaltan ilaçlar ile tedavi edilebilir. Ancak yemek borusu alt sfinkterinde bir problem varsa bu durum için yeterli bir tedavi değildir. Kronik mide yanması için doktorunuz yaşam tarzı değişikliklerine ek olarak aşağıdaki ilaçları önerebilir:

Antasitler

Mide asidini nötralize ederek mide içeriğinin yemek borusunu tahriş etmesini önlemeye yardımcı olan antiasitler, mide yanmasına eşlik eden gaz, şişkinlik gibi semptomları da hafifletebilir.

Aljinatlar

Deniz yosunundaki doğal şekerler olarak tanımlanan aljinatlar, mide içerisindeki asit ile yemek borusu arasında bariyer oluşturur ve yemek borusuna mide içeriğinin geçmesini önleyebilir.

Histamin Reseptör Antagonistleri (H2 Blokerleri)

H2 reseptörleri, mide asidi salınımını uyaran histaminleri bloke ederek mide içeriğinin asit seviyesini düşürür ve yemek borusunun korunmasına yardımcı olabilir.

Proton Pompa İnhibitörleri (PPI)

Mide asidinin yemek borusuna geçmesini önleyen güçlü asit blokerlerı olan PPI, özellikle şiddetli mide yanması ya da yemek borusunda hasar oluşması durumunda kullanılır. Reflü tedavisinde kullanılan etkili ilaçlardır.

Bunlara ek olarak mide yanması için aşağıdaki ilaçlar da önerilebilir:

• Mide yanması enfeksiyon kaynaklı ise antibiyotik ya da antiviral ilaçlar
• Mide yanması nedeniyle gelişen iltihaplanmayı tedavi etmek için topikal steroidler
• Düşük doz nöromodülatörler
• Mide yanması mide fıtığı kaynaklı ise fıtık ameliyatı.

Mide Yanması Sorunu Yaşayanlar Nasıl Beslenmeli?

Mide yanması sorunu yaşayanlar mide asidini arttıran gazlı içecekler, aşırı yağlı ve baharatlı yiyecekler, kızartmalar, çikolata, kahve, domates gibi besinlerden uzak durmalıdır. Yeterli ve dengeli bir beslenme programı düzenli fiziksel aktivite ile desteklenerek kilo kontrolü sağlanmalıdır. Diyetinize aşağıdaki besinleri ekleyerek mide yanması semptomlarının hafiflemesine yardımcı olabilirsiniz:

• Kavun ve Muz: Kavun ve muz diğer meyvelere oranla daha düşük asit içeriğine sahiptir.
• Yulaf Ezmesi: Yüksek lif içeriğine sahip olan yulaf, reflünün önlenmesine katkıda bulunarak mide yanması semptomlarını hafifletebilir.
• Ekmek: Kepekli, tam buğday, çavdar ekmeği gibi tam tahıllı ekmekler mide yanmasının önlenmesine yardımcı olabilir.
• Pirinç ve Kuskus: Özellikle lif içeriği yüksek siyah pirinç ve kepekli kuskus mide yanması tedavisini destekleyebilir.
• Yeşil Sebzeler: Brokoli, kuşkonmaz, taze fasulye, kereviz, karnabahar, patates, maydanoz gibi yeşil sebzeler düşük asit içeriğine sahiptir.
• Yağsız Kümes Hayvanı Etleri, Balık ve Kırmızı Et: Tavuk, hindi, sığır eti gibi et çeşitlerini fırında, ızgarada ya da haşlama şeklinde tüketmek mide yanmasına neden olmadan günlük protein ihtiyacının karşılanmasına destek olur.
• Yumurta Beyazı: Yumurta sarısı mide yanmasına neden olabilir, ancak iyi bir protein kaynağı olan yumurtanın beyaz kısmını tüketebilirsiniz.

Bunlara ek olarak mide yanması tedavisini desteklemek amacıyla rezene, zencefil, aloe vera gibi bitkileri tüketebilirsiniz. Mide yanmasının nedeni kişiden kişiye değişir. Her ne kadar bazı besinlerin mide yanması tedavisini desteklediği düşünülse de tedavinin kişiye özel olması ve besleme programının kişinin alışkanlıklarına göre düzenlenmesi önemlidir.

Mide Yanmasında Hangi Durumda Doktora Gidilmeli?

Mide yanması haftada ikiden fazla yaşanırsa bu yemek borusu ve midenin iç kısmında ülser gibi açık yara ya da farklı bir rahatsızlıktan kaynaklanabilir. Aşağıdaki mide yanması belirtileri yaşandığında mutlaka doktora gidilmesi önerilir:

• Yutmada güçlük ve yutkunma sırasında ağrı
• Dışkıda kan
• Nefes darlığı
• Baş dönmesi
• Göğüs ağrısı
• Sırttan omuza doğru yayılan ağrı

Mide Yanması Nasıl Önlenir?

• Mide yanmasını önlemek için aşağıdaki önerileri dikkate alabilirsiniz:
• Gazlı içecekler, kahve, aşırı yağlı besinler, aşırı baharatlı yiyecekler, çikolata gibi besinlerden uzak durulmalı,
• Yemek yedikten en az 3 saat sonra uzanılmalı,
• Yastığı biraz yükselterek yatmalı,
• Midede basınç yaratacak dar kıyafetler giymekten kaçınılmalı,
• Az az sık sık beslenilmeli,
• İdeal kilo korunmalı,
• Düzenli egzersiz yapılmalıdır.

Mide yanması sık yaşanan ve basit yaşam tarzı değişiklikleri ile önlenebilen hafif bir mide sorunudur. Ancak kronik mide yanması, ciddi bir hastalığın habercisi olabilir. Sık sık mide yanması sorunu yaşıyorsanız vakit geçirmeden en yakın sağlık kuruluşuna gitmeniz genel sağlık durumunun korunması açısından önemlidir.