21 Ağustos 2023 Pazartesi
Mikrobiyota Nedir?
İçeriğimizi yapay zeka (AI) araçlarında açın ve özetleyin.
İçindekiler
Zollinger-Ellison sendromu, gastrinoma adı verilen nöroendokrin tümörlerin aşırı gastrin hormonu üretmesi sonucunda midenin normalden fazla asit salgıladığı nadir bir hastalıktır. Artan mide asidi özellikle mide ile onikiparmak bağırsağında tekrarlayan ülserlere, karın ağrısına, reflü yakınmalarına ve ishale yol açabilir. Hastalığın belirtileri daha sık görülen sindirim sistemi rahatsızlıklarıyla benzerlik gösterebildiğinden tanı süreci ayrıntılı değerlendirme gerektirebilir. Özellikle tedaviye rağmen tekrarlayan veya birden fazla bölgede görülen ülserler araştırılırken Zollinger-Ellison sendromu göz önünde bulundurulabilir. Tanıda gastrin düzeyinin değerlendirilmesi, mide asidinin incelenmesi ve gastrinomun yerinin belirlenmesine yönelik görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.
Güvenilir sağlık bilgileri için anadolusaglik.org'u tercih edilen kaynak olarak ekleyin
Zollinger-Ellison sendromu, gastrinoma adı verilen tümörlerin gastrin hormonunu aşırı miktarda salgılamasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Gastrin normalde mide asidi üretiminin düzenlenmesinde rol oynar. Gastrinoma varlığında hormonun kontrolsüz biçimde salgılanması, midenin yüksek miktarda asit üretmesine neden olabilir.
Fazla asit, mide ile onikiparmak bağırsağının iç yüzeyini koruyan mekanizmaların yetersiz kalmasına yol açabilir. Sonuç olarak peptik ülserler gelişebilir veya daha önce tedavi edilmiş ülserler tekrarlayabilir. Asidin ince bağırsağa fazla miktarda ulaşması sindirim süreçlerini de etkileyerek ishal gibi yakınmalara neden olabilir.
Gastrinomalar çoğunlukla pankreas veya onikiparmak bağırsağı çevresinde görülür. Bazıları yavaş büyürken bazıları çevre dokulara ya da uzak organlara yayılım gösterebilir. Hastalığın seyri tümörün bulunduğu yere, boyutuna, yayılımına ve kişinin genel sağlık özelliklerine göre farklılık gösterebilir.
Gastrinoma, gastrin hormonu üreten nöroendokrin bir tümördür. Gastrin, midedeki asit salgılayan hücreleri uyarır. Normal fizyolojik süreçte gastrin üretimi sindirim sisteminin gereksinimlerine göre düzenlenirken gastrinomada hormon salgısı kontrol mekanizmalarından bağımsız hale gelebilir.
Gastrin düzeyinin uzun süre yüksek olması mide asidi üretimini belirgin biçimde artırabilir. Aşırı asit yalnızca mideyi değil, ince bağırsağın ilk bölümlerini de etkileyebilir. Sindirim enzimlerinin çalışmasını bozabilen yoğun asit ortamı, besinlerin sindirilmesini zorlaştırarak ishale katkıda bulunabilir.
Gastrinomalar tek bir tümör şeklinde görülebileceği gibi birden fazla odakta da ortaya çıkabilir. Özellikle genetik bir sendrom olan MEN1 ile ilişkili vakalarda çok sayıda küçük gastrinoma bulunabilir.
Zollinger-Ellison sendromunun temel nedeni, gastrin salgılayan bir veya daha fazla gastrinomanın gelişmesidir. Ancak gastrinomanın neden ortaya çıktığı her hastada kesin olarak belirlenemeyebilir. Vakaların bir bölümü herhangi bir bilinen kalıtsal hastalık olmadan gelişir.
Hastalığın oluşumunda öne çıkan durumlar şöyle sıralanabilir:
Hastalığın nedeni araştırılırken kişinin aile öyküsü önem taşır. Özellikle başka endokrin tümörlerin eşlik ettiği kişilerde genetik değerlendirme gündeme gelebilir.
MEN1, “Multipl Endokrin Neoplazi Tip 1” adı verilen kalıtsal bir hastalıktır. Başta paratiroid bezleri, hipofiz bezi ile pankreas ve onikiparmak bağırsağındaki nöroendokrin hücreler olmak üzere farklı bölgelerde tümör gelişme eğilimini artırabilir.
Zollinger-Ellison sendromlu kişilerin bir bölümünde MEN1 ile ilişki saptanabilir. MEN1 bulunan kişilerde gastrinomalar birden fazla olabilir. Ailede MEN1 öyküsünün bulunması veya kişide sendromla ilişkili başka endokrin bulguların görülmesi, genetik inceleme gereksinimini gündeme getirebilir.
MEN1 şüphesinde değerlendirme yalnızca gastrinomaya odaklanmaz. Diğer endokrin organların da incelenmesi gerekebilir. Genetik test gereksinimi kişinin tıbbi öyküsü, aile öyküsü ve klinik bulguları doğrultusunda belirlenir.
Zollinger-Ellison sendromu belirtileri çoğunlukla aşırı mide asidinin sindirim sistemi üzerindeki sonuçlarıyla ilişkilidir. Yakınmaların şiddeti kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bazı kişilerde ülser ön plandayken bazılarında ishal daha belirgin olabilir.
Yaygın görülebilen belirtiler arasında şunlar yer alır:
Belirtilerin tek başına görülmesi Zollinger-Ellison sendromu tanısı anlamına gelmez. Benzer yakınmalar çok daha sık rastlanan sindirim sistemi hastalıklarında da ortaya çıkabilir.
Tekrarlayan ülser ile kronik veya sık tekrarlayan ishalin birlikte görülmesi Zollinger-Ellison sendromunun araştırılmasını gerektirebilecek bulgulardan biri olabilir. Özellikle standart ülser tedavisine rağmen iyileşmeyen, kısa sürede yeniden gelişen veya alışılmadık bölgelerde ortaya çıkan ülserler dikkatle değerlendirilir.
Aşırı mide asidi ince bağırsağa ulaştığında sindirim enzimlerinin çalışma ortamını bozabilir. Yağların ve diğer besin öğelerinin sindirimi etkilenebilir. Bunun sonucunda sulu dışkılama veya uzun süren ishal görülebilir.
Yalnızca ülser veya ishal bulunması hastalığı doğrulamaz. Hekim belirtilerin özelliklerini, kullanılan ilaçları, geçmiş hastalıkları ve laboratuvar sonuçlarını birlikte değerlendirerek ileri inceleme gerekip gerekmediğine karar verir.
Zollinger-Ellison sendromu tanısı, klinik belirtiler ile laboratuvar ve görüntüleme sonuçlarının birlikte değerlendirilmesiyle konulur. İlk aşamada kişinin ülser öyküsü, yakınmalarının süresi, kullanılan ilaçlar ve ailede endokrin hastalık bulunup bulunmadığı sorgulanabilir.
Tanı sürecinde uygulanabilecek incelemeler şunlardır:
Laboratuvar sonuçlarının kullanılan ilaçlar ve diğer sağlık sorunlarıyla birlikte değerlendirilmesi önem taşır. Özellikle mide asidini baskılayan bazı ilaçlar gastrin seviyesini yükseltebildiği için testlerin planlanması hekim kontrolünde yapılmalıdır.
Gastrin testi, kandaki gastrin hormonunun düzeyini belirlemek amacıyla uygulanır. Zollinger-Ellison sendromunda açlık gastrin seviyesi belirgin biçimde yükselebilir. Bununla birlikte yüksek gastrin değeri tek başına tanı koydurmaz.
Mide asidini azaltan ilaçların kullanılması, atrofik gastrit gibi bazı mide hastalıkları ve farklı klinik nedenler gastrin seviyesinin yükselmesine yol açabilir. Bu nedenle gastrin sonucu mide asiditesiyle birlikte ele alınır.
Bazı kişilerde tanıyı netleştirmek amacıyla sekretin uyarı testi gibi ek incelemeler uygulanabilir. Testlerin nasıl yapılacağı ve kullanılan ilaçların test öncesinde düzenlenip düzenlenmeyeceği hekim tarafından belirlenmelidir. İlaçların kişinin kendi kararıyla bırakılması uygun değildir.
Laboratuvar bulguları Zollinger-Ellison sendromunu desteklediğinde sonraki amaçlardan biri gastrinomanın yerini belirlemektir. Gastrinomalar küçük olabildiği için tümörün görüntülenmesi her zaman kolay olmayabilir. Birden fazla görüntüleme yönteminin birlikte kullanılması gerekebilir.
Gastrinoma görüntüleme yöntemleri arasında şunlar bulunabilir:
Görüntüleme yalnızca tümörün yerini saptamak için kullanılmaz. Tümörün boyutu, çevre dokularla ilişkisi ve başka bölgelere yayılıp yayılmadığı hakkında da bilgi sağlayabilir. Elde edilen sonuçlar tedavinin planlanmasında önem taşır.
Zollinger-Ellison sendromu tedavisi iki temel hedef doğrultusunda planlanır: Aşırı mide asidi üretiminin kontrol altına alınması ve gastrinomanın tedavi edilmesi. Tedavi seçimi tümörün sayısına, bulunduğu bölgeye, yayılım durumuna, MEN1 varlığına ve kişinin genel sağlık özelliklerine göre değişebilir.
Mide asidinin kontrol edilmesinde proton pompası inhibitörleri olarak bilinen ilaçlardan yararlanılabilir. Asit salgısının azaltılması ülserlerin iyileşmesine, yeni ülser gelişme riskinin düşürülmesine ve bazı sindirim sistemi yakınmalarının hafiflemesine yardımcı olabilir.
Tümörün sınırlı olduğu uygun hastalarda cerrahi tedavi değerlendirilebilir. Hastalık başka bölgelere yayılmışsa veya ameliyat için uygun değilse tümörün özelliklerine göre farklı medikal, girişimsel ya da sistemik tedaviler gündeme gelebilir. Tedavi planı nöroendokrin tümörün özelliklerine göre kişiselleştirilir.
Gastrinoma cerrahisi, tümörün çıkarılabilir olduğu ve uzak bölgelere yayılımın bulunmadığı seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir. Cerrahinin uygunluğu tümörün sayısına, büyüklüğüne, yerleşimine ve çevredeki yapılarla ilişkisine göre belirlenir.
MEN1 ile ilişkili gastrinomalar sıklıkla birden fazla odakta gelişebildiğinden cerrahi karar daha ayrıntılı değerlendirme gerektirebilir. Sporadik olarak adlandırılan, MEN1 ile ilişkili olmayan tek gastrinomalarda cerrahi seçenek farklı biçimde ele alınabilir.
Ameliyat öncesinde ayrıntılı görüntüleme yapılması önemlidir. Cerrahi plan hastanın genel sağlık özellikleri ile tümörün biyolojik davranışı birlikte değerlendirilerek oluşturulur.
Tedavi edilmeyen Zollinger-Ellison sendromunda sürekli yüksek mide asidi üretimi sindirim sisteminde ciddi sorunlara yol açabilir. Tekrarlayan ülserler zaman içerisinde kanama, delinme veya sindirim kanalında daralma gibi komplikasyonlara neden olabilir.
Uzun süren ishal besinlerin yeterli emilememesine, sıvı kaybına ve kilo kaybına katkıda bulunabilir. Gastrinomanın kötü huylu özellik taşıdığı vakalarda tümörün büyümesi veya başta karaciğer olmak üzere başka bölgelere yayılması da söz konusu olabilir.
Erken tanı, mide asidinin etkili biçimde kontrol edilmesini ve tümörün özelliklerinin belirlenmesini sağlar. Hastalığın seyri gastrinomanın yayılımına, tedaviye verdiği yanıta ve eşlik eden sağlık sorunlarına bağlı olarak değişebilir.
7 dk
Bu metni yararlı buldunuz mu?
Gastroenteroloji
Gastroenteroloji
Medikal Teknolojiler
Fibroscan, karaciğer hastalıklarında biyopsi yerine ultrason dalgalarıyla ölçüm yapan, karaciğerin çok daha büyük bir alanını değerlendirilebilen bir cihazdır.
Gastroenteroloji
Bölüm Doktorları
Gastroenteroloji
Prof. Dr. Ahmet Melih Özel
Gastroenteroloji
Prof. Dr. Zülfikar Polat
Gastroenteroloji
Doç. Dr. Hasan Murat Gürsoy
Gastroenteroloji
Prof. Dr. Ahmet Melih Özel
Gastroenteroloji
Prof. Dr. Zülfikar Polat
Gastroenteroloji
Doç. Dr. Hasan Murat Gürsoy
Önerilen Sağlık Yazıları
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Mikrobiyota Nedir?
2220 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Kabızlık Polikliniği
2351 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Bağırsak Kurdu Nedir? Bağırsak Kurdu Neden Olur, Belirtileri ve Tedavisi
21127 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Gastrit Nedir? Gastrit Belirtileri ve Tedavisi
7288 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Gaz Sıkışması Nedir? Gaz Sıkışması Nasıl Geçer?
11159 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Huzursuz Bağırsak Sendromu Nedir? Belirtileri Nelerdir?
16120 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
İshale Ne İyi Gelir? İshali Ne Keser?
15291 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Makattan Kan Gelmesi Nedir? Makattan Kan Gelmesi Neden Olur?
5140 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Mide Kanseri Belirtileri Nelerdir? Mide Kanseri Tedavisi
7470 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Mide Bulantısı: Nedir, Neden Olur ve Tedavisi
5632 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Mide Kanaması Nedir? Mide Kanaması Belirtileri ve Tedavisi
9252 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Siroz Nedir? Siroz Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
8622 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Ülser Nedir? Belirtileri, Teşhis ve Tedavisi
10382 kez okundu
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Ülseratif Kolit Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
51794 kez okundu
20 Eylül 2023 Çarşamba
ERCP Nedir?
2933 kez okundu
9 Kasım 2023 Perşembe
Kolon (Bağırsak) Kanseri: Belirtileri, Teşhis & Tedavi Yöntemleri
4615 kez okundu
9 Kasım 2023 Perşembe
Karaciğer Biyopsisi Yerine Fibroscan Yöntemi
2502 kez okundu
29 Kasım 2023 Çarşamba
Pankreas iltihaplanması (Pankreatit) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
52222 kez okundu
17 Ocak 2024 Çarşamba
Kabızlık Neden Olur? Kabızlığa Ne İyi Gelir?
22592 kez okundu
17 Ocak 2024 Çarşamba
Mide Üşütmesine Ne İyi Gelir? Mide Üşütmesi Nasıl Geçer?
13713 kez okundu
17 Ocak 2024 Çarşamba
Mide Yanması Neden Olur? Mide Yanmasına Ne İyi Gelir?
4265 kez okundu
9 Şubat 2024 Cuma
Karın Şişkinliğine Ne İyi Gelir? Şişkinlik Nasıl Geçer?
12349 kez okundu
9 Şubat 2024 Cuma
Reflü Nedir? Reflüye Ne İyi Gelir?
27551 kez okundu
7 Haziran 2024 Cuma
Karaciğer Kisti Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
11641 kez okundu
7 Haziran 2024 Cuma
Safra Yolu Kanseri Nedir? Belirtileri Nelerdir?
2702 kez okundu
7 Haziran 2024 Cuma
Pankreas Duktal Adenokarsinomu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
2976 kez okundu
7 Haziran 2024 Cuma
Safra Kesesi Polipleri Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
15483 kez okundu
25 Temmuz 2024 Perşembe
Crohn Hastalığı Nedir? Crohn Hastalığında Neler Tüketilmemeli?
5279 kez okundu
25 Temmuz 2024 Perşembe
Karaciğer Yağlanması Nedir? Belirtileri Nelerdir?
3876 kez okundu
10 Eylül 2024 Salı
Kolon Kanserinde Robotik Cerrahi Avantajları Nelerdir?
1880 kez okundu
30 Eylül 2024 Pazartesi
Mide Bulantısına Ne İyi Gelir? Mide Bulantısı Neden Olur?
11056 kez okundu
6 Ocak 2025 Pazartesi
Kolorektal Kanser Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
6378 kez okundu
28 Ocak 2025 Salı
Karaciğer Büyümesi Nedir? Karaciğer Büyümesi Neden Olur?
12166 kez okundu
28 Ocak 2025 Salı
Karın Zarı Kanseri Nedir? Belirtileri Nelerdir?
2583 kez okundu
29 Ocak 2025 Çarşamba
Psikolojinin Bağırsak Sağlığına Etkileri Nelerdir?
1867 kez okundu
3 Mart 2025 Pazartesi
Makat (Anal) Kanseri Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
8622 kez okundu
3 Mart 2025 Pazartesi
Mide Fıtığı Nedir? Mide Fıtığı Belirtileri ve Tedavisi
4728 kez okundu
7 Mart 2025 Cuma
Helikobakter Pilori Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
14243 kez okundu
7 Mart 2025 Cuma
Kabakulak Nedir? Kabakulak Belirtileri Nelerdir?
7618 kez okundu
8 Nisan 2025 Salı
Dispepsi (Hazımsızlık) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
17166 kez okundu
8 Nisan 2025 Salı
Hemokromatozis Nedir? Hemokromatozis Belirtileri Nelerdir?
1881 kez okundu
9 Nisan 2025 Çarşamba
Anal fissür (Makat Çatlağı) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
19404 kez okundu
11 Nisan 2025 Cuma
Kanlı İshal (Dizanteri) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
34002 kez okundu
23 Temmuz 2025 Çarşamba
Wilson Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
2409 kez okundu
23 Eylül 2025 Salı
Bağırsak Düğümlenmesi Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
25676 kez okundu
8 Ekim 2025 Çarşamba
Dumping Sendorumu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
4802 kez okundu
8 Ekim 2025 Çarşamba
Gilbert Sendromu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
6092 kez okundu
25 Aralık 2025 Perşembe
Mide Ağrısına Ne İyi Gelir? Mide Ağrısı Neden Olur?
5318 kez okundu
9 Ocak 2026 Cuma
Pangastrit Nedir? Pangastrit Kanser midir?
3906 kez okundu
26 Ocak 2026 Pazartesi
SIBO Nedir? SIBO Belirtileri Nelerdir?
9909 kez okundu
26 Ocak 2026 Pazartesi
Divertikülit Nedir? Divertikülit Belirtileri Nelerdir?
1857 kez okundu
20 Şubat 2026 Cuma
Siyah Dışkı (Melena) Nedir? Siyah Dışkı Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
13430 kez okundu
27 Şubat 2026 Cuma
Tavuk Zehirlenmesi Nedir? Tavuk Zehirlenmesi Neden Olur, Belirtileri ve Tedavisi
2220 kez okundu
4 Mart 2026 Çarşamba
Kolonoskopi Nedir, Nasıl Yapılır? Hazırlık ve Riskler
5270 kez okundu
6 Mart 2026 Cuma
Mide Delinmesi Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi
2761 kez okundu
4 Haziran 2026 Perşembe
Karaciğer Nakli Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
1764 kez okundu
5 Haziran 2026 Cuma
Endoskopik Sleeve Gastroplasti Nedir? ESG Nasıl Uygulanır?
1590 kez okundu
5 Haziran 2026 Cuma
Mide Yıkanması Nasıl Olur? Mide Yıkama Neden Yapılır?
2203 kez okundu
5 Haziran 2026 Cuma
Motilite Nedir? Motilite Bozukluğu Testi Nasıl Yapılır?
2716 kez okundu
16 Kasım 2026 Pazartesi
Duodenit Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
445 kez okundu
16 Kasım 2026 Pazartesi
İntestinal Metaplazi Nedir? Nedenleri, Tanısı ve Takibi
343 kez okundu
Öne Çıkan Kanser Yazıları
Lütfen önce randevu almak istediğiniz lokasyonu ve ardından ilgili bölümü seçiniz.
Randevu almak istediğiniz hekimi seçiniz. Seçiminizin ardından uygun tarih ve saat dilimleri görüntülenecektir.
Önce bölüm seçin
Daha önce Anadolu Sağlık Merkezi'nde işlem yaptıysanız, T.C. kimlik numaranız ve doğum tarihinizle giriş yapabilirsiniz.
Sistemde kaydınız bulunamadı, randevu talebinizi tamamlamak için lütfen bilgilerinizi girin.
Kişisel Verilerin İşlenmesi: Kimlik, iletişim, sağlık ve pazarlama bilgilerimin, ASM Anadolu Sağlık Merkezi A.Ş. tarafından yürütülecek pazarlama faaliyetlerinin planlanması ve tıbbi ihtiyaçlarıma ve alışkanlıklarıma göre özelleştirilmesi ile bana özel kampanyalar oluşturulması amacıyla işlenmesini kabul ediyorum.
Ticari Elektronik İleti: ASM Anadolu Sağlık Merkezi A.Ş. tarafından kimlik ve iletişim bilgilerimin, tercih ettiğim iletişim kanalı üzerinden bana reklam, promosyon, kampanya ve benzeri ticari elektronik iletilerin gönderilmesi amacıyla işlenmesi ve bununla sınırlı olarak hizmet alınan tedarikçilerle paylaşılmasını kabul ediyorum.