24 Ağustos 2023 Perşembe
Hamilelikte Göz Problemleri Nelerdir? Nedenleri ve Belirtileri
İçindekiler
Akıllı mercek, gözün doğal merceğinin çıkarılarak yerine farklı mesafelerde daha net görüş sağlamayı amaçlayan yapay göz içi merceğin yerleştirilmesidir. Katarakt ameliyatlarında veya uygun hastalarda gözlük bağımlılığını azaltmak amacıyla kullanılabilir. Mercek seçimi kişinin yaşı, göz sağlığı, görme ihtiyacı, mesleği ve günlük yaşam alışkanlıkları değerlendirilerek yapılır. Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen göz içi merceklerin farklı optik tasarımları bulunur. Her mercek her kişi için uygun değildir. Retina, kornea, göz siniri ve göz yüzeyinin ayrıntılı değerlendirilmesi, ameliyat öncesindeki önemli basamaklar arasındadır. Ameliyatın ardından görmenin yeni optik sisteme uyum sağlaması da kişiden kişiye farklı sürelerde gerçekleşebilir.
Güvenilir sağlık bilgileri için anadolusaglik.org'u tercih edilen kaynak olarak ekleyin
Akıllı mercek, göz içine cerrahi yöntemle yerleştirilen yapay bir mercektir. Tıbbi olarak göz içi lens veya intraoküler lens olarak adlandırılır. Özellikle katarakt nedeniyle saydamlığını kaybeden doğal göz merceğinin çıkarılmasının ardından kullanılabilir.
Geleneksel tek odaklı mercekler belirli bir mesafede net görüş sağlamak üzere tasarlanırken akıllı mercek olarak adlandırılan gelişmiş lensler birden fazla görme mesafesini destekleyebilir. Yakın mesafede kitap okumak, orta mesafede bilgisayar kullanmak veya uzağı görmek gibi günlük ihtiyaçların gözlüksüz karşılanmasına katkı sağlayabilir. Elde edilecek görsel sonuç seçilen lens tipine ve kişinin göz özelliklerine bağlıdır.
Akıllı mercek ifadesi tek bir tıbbi lens türünün adı değildir. Günlük kullanımda multifokal, trifokal veya genişletilmiş odak derinliğine sahip göz içi lensleri tanımlamak amacıyla kullanılan genel bir ifadedir.
Mercekler gözün doğal odaklama yeteneğini tamamen geri kazandırmaz. Optik tasarımları sayesinde ışığı farklı odaklara yönlendirerek çeşitli mesafelerde fonksiyonel görüş oluşturmayı hedefler. Hangi lensin tercih edileceği ayrıntılı göz muayenesinin ardından belirlenir.
Gözün doğal merceği, dışarıdan gelen ışığın retina üzerinde odaklanmasına yardımcı olur. Doğal mercek saydamlığını kaybettiğinde veya işlevi yaşla birlikte değiştiğinde görme kalitesi etkilenebilir. Göz içi mercek doğal merceğin yerine yerleştirilerek ışığın retina üzerinde uygun şekilde odaklanmasını sağlar.
Çok odaklı modeller ışığı birden fazla odak noktasına dağıtabilir. EDOF mercekler ise odak aralığını genişletmeyi amaçlar. Beynin yeni görsel düzene uyum sağlaması zaman alabilir.
Göz içi lensler odaklama biçimlerine göre farklı gruplara ayrılır. Mercek seçilirken yalnızca gözlük kullanma isteği değil, gözün anatomik özellikleri de değerlendirilir.
Yaygın kullanılan mercek seçenekleri şunlardır:
Trifokal mercek yakın, orta ve uzak olmak üzere üç temel görme mesafesine odaklanacak şekilde tasarlanır. Multifokal mercekler birden fazla odak noktası oluşturur. EDOF merceklerde ise genişletilmiş odak derinliği hedeflenir.
Temel farklılıklar şöyle özetlenebilir:
Akıllı mercek ameliyatı, özellikle kataraktı bulunan ve ameliyat sonrasında farklı mesafelerde gözlük ihtiyacının azalmasını isteyen kişilerde değerlendirilebilir. Katarakt bulunmayan bazı kişilerde ise refraktif lens değişimi kapsamında gündeme gelebilir.
Uygunluk kararı yalnızca yaş veya gözlük numarasına bakılarak verilmez. Kornea yapısı, retina sağlığı, göz siniri, göz yüzeyi, göz içi basıncı ve kişinin görsel beklentileri birlikte değerlendirilir.
Her hasta çok odaklı göz içi lensler için uygun aday değildir. Bazı göz hastalıkları beklenen görme kalitesini azaltabilir veya ameliyat sonrasındaki görsel şikâyetleri artırabilir.
Uygunluğu etkileyebilecek başlıca faktörler arasında şunlar yer alabilir:
Ameliyat öncesi değerlendirme, kullanılacak merceğin gücünü ve türünü belirlemek açısından önem taşır. Gözün ön bölümünden retinaya kadar ayrıntılı inceleme yapılabilir.
Hastanın gereksinimlerine göre değerlendirmede şu yöntemlerden yararlanılabilir:
Akıllı mercek ameliyatı, doğal göz merceğinin çıkarılması ve seçilen yapay merceğin göz içine yerleştirilmesi esasına dayanır. Katarakt cerrahisinde bulanıklaşan doğal mercek çıkarılır. Refraktif lens değişiminde ise benzer cerrahi prensipler farklı bir amaçla uygulanabilir.
Cerrahi sırasında gözde küçük bir kesi oluşturulur. Doğal mercek genellikle fakoemülsifikasyon yöntemiyle parçalanarak çıkarılır. Ardından hesaplanan numaraya sahip katlanabilir göz içi lens, mercek kapsülü içine yerleştirilir. İşlemin ayrıntıları hastanın göz özelliklerine göre değişebilir.
Ameliyattan sonraki ilk günlerde bulanık görme, ışığa karşı hassasiyet veya gözde hafif rahatsızlık hissi görülebilir. Görme genellikle zaman içerisinde netleşir. Beynin farklı odaklardan gelen görüntülere alışması ise daha uzun sürebilir.
İyileşme döneminde hekimin önerdiği göz damlalarının belirtilen şekilde kullanılması önemlidir. Gözü darbelerden korumak, kontrolleri aksatmamak ve göz hijyenine dikkat etmek gerekir. Şiddetli ağrı, ani görme kaybı veya belirgin görme değişikliği gelişirse gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.
Gelişmiş göz içi merceklerin temel amacı farklı mesafelerde fonksiyonel görüş sağlayarak gözlüğe duyulan ihtiyacı azaltmaktır. Elde edilecek sonuç kişiye ve seçilen merceğe göre farklılık gösterebilir.
Olası avantajlar arasında şunlar bulunur:
Her göz ameliyatında olduğu gibi göz içi mercek cerrahisinin da bazı riskleri vardır. Enfeksiyon, göz içi iltihaplanma, göz içi basıncında değişiklik veya retina ile ilgili komplikasyonlar nadiren görülebilir. Risk düzeyi kişinin göz sağlığına göre değişebilir.
Çok odaklı lenslere özgü olarak ışıkların çevresinde halkalar, kamaşma, kontrast hassasiyetinde azalma veya belirli mesafelerde beklenen netliğin sağlanamaması yaşanabilir. Ameliyat öncesinde olası faydalar ile sınırlılıkların birlikte değerlendirilmesi önem taşır.
Bazı kişiler ameliyat sonrasında özellikle geceleri ışık kaynaklarının çevresinde halka görme, kamaşma veya ışık saçılması yaşayabilir. Bu tür görsel belirtiler çok odaklı lenslerin ışığı farklı odaklara dağıtmasıyla ilişkili olabilir.
Şikâyetlerin yoğunluğu kullanılan merceğin optik tasarımına ve kişisel görsel adaptasyona bağlıdır. Beyin zamanla yeni görüntü biçimine uyum sağlayabilir. Kalıcı veya günlük yaşamı belirgin şekilde etkileyen yakınmalarda göz muayenesi gerekir.
Katarakt ameliyatında saydamlığını kaybeden doğal göz merceği çıkarılarak yerine yapay göz içi lens yerleştirilir. Akıllı mercek seçenekleri de katarakt ameliyatında kullanılabilecek göz içi lens türleri arasındadır.
Katarakt cerrahisinin temel amacı bulanıklaşan doğal merceğin çıkarılmasıdır. Kullanılacak yapay lensin monofokal, trifokal, multifokal, EDOF veya uygun hastalarda torik özellikte olması ise ameliyat sonrası görme hedefleri dikkate alınarak belirlenir.
Akıllı merceklerin önemli hedeflerinden biri gözlük bağımlılığını azaltmaktır. Bununla birlikte ameliyat sonrasında hiçbir koşulda gözlük gerekmeyeceği garanti edilemez. Bazı kişiler çok küçük yazıları okumak, uzun süre yakın çalışma yapmak veya belirli görsel görevler için gözlüğe ihtiyaç duyabilir.
Sonuç; mercek tipi, gözün iyileşme süreci, kalan kırma kusuru ve kişisel görme gereksinimleriyle ilişkilidir. Ameliyat öncesinde kişinin günlük yaşamındaki uzak, orta ve yakın görüş ihtiyaçlarının hekimle ayrıntılı olarak değerlendirilmesi mercek seçimine yardımcı olur.
7 dk
Bu metni yararlı buldunuz mu?
Göz Hastalıkları
Op. Dr. Arslan Bozdağ
Göz Hastalıkları
Op. Dr. Burcu Usta Uslu
Göz Hastalıkları
Op. Dr. Fatih Meydanoğlu
Göz Hastalıkları
Op. Dr. Yusuf Avni Yılmaz
Öne Çıkan Kanser Yazıları
Kişisel Verilerin İşlenmesi: Kimlik, iletişim, sağlık ve pazarlama bilgilerimin, ASM Anadolu Sağlık Merkezi A.Ş. tarafından yürütülecek pazarlama faaliyetlerinin planlanması ve tıbbi ihtiyaçlarıma ve alışkanlıklarıma göre özelleştirilmesi ile bana özel kampanyalar oluşturulması amacıyla işlenmesini kabul ediyorum.
Ticari Elektronik İleti: ASM Anadolu Sağlık Merkezi A.Ş. tarafından kimlik ve iletişim bilgilerimin, tercih ettiğim iletişim kanalı üzerinden bana reklam, promosyon, kampanya ve benzeri ticari elektronik iletilerin gönderilmesi amacıyla işlenmesi ve bununla sınırlı olarak hizmet alınan tedarikçilerle paylaşılmasını kabul ediyorum.