Damar Sertliği (Ateroskleroz) Nedir? Damar Sertliği Belirtileri Nelerdir?

Damar sertliği, kalp ve damar hastalıklarının temelini oluşturan ve çoğu zaman sinsi ilerleyen ciddi bir sağlık sorunudur. Tıbbi adıyla ateroskleroz olarak bilinen bu durum, damar duvarlarında yağ, kolesterol ve kalsiyum birikmesi sonucu damarların esnekliğini kaybetmesiyle ortaya çıkar. Uzun süre belirti vermeden ilerleyebilir ve fark edilmediğinde kalp krizi, felç gibi hayati risklere yol açabilir.

Ateroskleroz (Damar Sertliği) Nedir?

Ateroskleroz, atardamarların iç yüzeyinde plak adı verilen yağlı birikimlerin oluşmasıyla karakterize kronik bir damar hastalığıdır. Bu plaklar zamanla damar duvarını kalınlaştırır, sertleştirir ve damar çapını daraltır. Sonuç olarak kan akımı azalır ve dokular yeterince oksijenlenemez. Ateroskleroz en sık kalp, beyin, bacak ve böbrek damarlarını etkiler.

Ateroskleroz (Damar Sertliği) Nedenleri Nelerdir?

Ateroskleroz gelişiminde birçok risk faktörü birlikte rol oynar. Bu faktörler damar duvarında hasara yol açarak plak oluşumunu başlatır ve hızlandırır.

Aterosklerozun başlıca nedenleri şöyle sıralanabilir:

• Yüksek kolesterol ve trigliserid düzeyleri
• Yüksek tansiyon
• Diyabet
• Obezite
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Sağlıksız beslenme
• Genetik yatkınlık

Ateroskleroz (Damar Sertliği) Belirtileri Nelerdir?

Damar sertliği uzun süre belirti vermeden ilerleyebilir. Belirtiler genellikle damar daralması ileri düzeye ulaştığında ortaya çıkar ve etkilenen damara göre değişiklik gösterir. Erken dönemde fark edilmesi zor olduğu için düzenli kontroller önemlidir.

Damar sertliğinde görülebilecek belirtiler şu şekildedir:

• Göğüs ağrısı (anjina)
• Nefes darlığı
• Yürürken bacak ağrısı ve kramplar
• Kol veya bacaklarda uyuşma
• Baş dönmesi
• Görme bozuklukları
• Ani güçsüzlük

Ateroskleroz (Damar Sertliği) Kimlerde Görülür?

Ateroskleroz her yaşta görülebilmekle birlikte bazı gruplarda daha sık ortaya çıkar. Özellikle yaşam tarzı ve kronik hastalıklar riski artırır.

Risk altındaki kişiler şöyle sıralanabilie:

• 50 yaş üzerindekiler
• Diyabet hastaları
• Yüksek tansiyon veya kolesterolü olanlar
• Ailesinde kalp-damar hastalığı öyküsü bulunanlar

Damar Sertliği Neden Olur?

Damar sertliği, damar iç yüzeyinde oluşan mikroskobik hasarların zamanla plak birikimine dönüşmesiyle gelişir. Bu hasarların en önemli tetikleyicileri yüksek kolesterol ve yüksek kan şekeridir. Vücut bu hasarı onarmaya çalışırken yağ ve kalsiyum birikimi artar. Süreç ilerledikçe damarlar sertleşir ve daralır.

Damar Sertliği Neye Yol Açar?

Tedavi edilmeyen damar sertliği ciddi ve hayatı tehdit eden sonuçlara yol açabilir. Daralan veya tamamen tıkanan damarlar, ilgili organın fonksiyonlarını bozabilir.

Damar sertliğinin yol açabileceği durumlar şöyledir::

• Kalp krizi
• İnme (felç)
• Periferik damar hastalığı
• Böbrek yetmezliği
• Ani kalp ölümü

Ateroskleroz (Damar Sertliği) Tanısı Nasıl Konur?

Damar sertliği tanısı, hasta öyküsü, fizik muayene ve çeşitli görüntüleme yöntemleriyle konur. Kan testleriyle kolesterol ve şeker düzeyleri değerlendirilir. Gerekli durumlarda EKG, efor testi, damar ultrasonu, BT anjiyografi veya klasik anjiyografi uygulanabilir. Tanı süreci kişiye özel olarak planlanır.

Damar Sertliği Nasıl Geçer?

Damar sertliği tamamen ortadan kaldırılabilen bir hastalık değildir; ancak ilerlemesi durdurulabilir ve belirtiler kontrol altına alınabilir. Erken tanı ve yaşam tarzı değişiklikleri bu noktada gereklidir. Tedavi süreci uzun soluklu olup düzenli takip gerektirir.

Damar Sertliğine Ne İyi Gelir?

Damar sertliğini kontrol altına almak için yaşam tarzı değişiklikleri temel yaklaşımı oluşturur. Sağlıklı alışkanlıklar damar sağlığını doğrudan olumlu etkiler.

Fayda sağlayabilecek uygulamalar şöyledir:

• Düzenli egzersiz
• Tuz ve yağ tüketiminin azaltılması
• Kilo kontrolü
• Stres yönetimi

Ateroskleroz (Damar Sertliği) Tedavisi Nasıldır?

Tedavi, hastalığın şiddetine ve etkilenen damarlara göre planlanır. Yaşam tarzı değişikliklerine ek olarak kolesterol düşürücü, tansiyon düzenleyici ve kan sulandırıcı ilaçlar kullanılabilir. İleri vakalarda balon anjiyoplasti, stent veya bypass cerrahisi gerekebilir. Tedavinin amacı komplikasyonları önlemek ve yaşam kalitesini artırmaktır.

Damar Sertliği Olanlar Ne Yememeli?

Damar sertliği olan kişilerin, damar sağlığını olumsuz etkileyen besinlerden kaçınması gerekir. Beslenme, tedavinin en önemli parçalarından biridir.

Kaçınılması önerilen besinler şu şekildedir:

• Trans yağ içeren gıdalar
• Aşırı doymuş yağlar
• İşlenmiş et ürünleri
• Şekerli ve paketli gıdalar
• Aşırı tuz içeren besinler

Ateroskleroz (Damar Sertliği) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Damar sertliği tamamen iyileşir mi?

Damar sertliği tamamen ortadan kaldırılabilen bir hastalık değildir çünkü damar duvarında oluşan plaklar geri döndürülemez yapısal değişikliklerdir. Ancak erken tanı ile hastalığın ilerlemesi durdurulabilir ve mevcut plakların büyümesi engellenebilir. Yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun ilaç tedavisiyle damar sağlığı uzun süre korunabilir.

Damar sertliği genç yaşta görülür mü?

Evet. Damar sertliği yalnızca ileri yaş hastalığı değildir ve genç yaşlarda da başlayabilir. Özellikle genetik yatkınlık, obezite ve sağlıksız beslenme bu süreci hızlandırabilir.

Damar sertliği ölümcül müdür?

Damar sertliği doğrudan ölümcül olmasa da yol açtığı komplikasyonlar risk taşır. Kalp krizi, inme ve ani kalp durması gibi ciddi tabloların temel nedenlerinden biridir. Tedavi edilmediğinde yaşam süresini ve kalitesini ciddi şekilde düşürebilir.

Damar sertliği belirtileri her zaman hissedilir mi?

Hayır. Damar sertliği uzun yıllar boyunca hiçbir belirti vermeden ilerleyebilir. Belirtiler genellikle damar daralması ileri seviyeye ulaştığında ortaya çıkar.