Çikolata Kisti (Endometriozis) Nedir, Belirtileri, Tedavisi

Çikolata kisti, kadın sağlığı üzerinde önemli bir etkiye sahip olan bir jinekolojik sorundur. Çikolata kisti, tıbbi terimi ile Endometriozis, endometrium adı verilen rahim iç tabakasının rahim dışındaki bölgelerde büyümesi ile ortaya çıkan bir durumdur. Genetik yatkınlık, hormonal dengesizlikler, menstrüel akışın rahim dışına doğru geriye kaçması ve bağışıklık sistemi sorunları çikolata kisti oluşumunda rol oynayabilir. Bu faktörlerin bir araya gelmesi endometrial (rahim duvarı) dokuda iltihaplanma, kanamalar ve sonucunda çikolata kistleri oluşturabilir. Çikolata kisti adını içerdikleri kahverengi renkli sıvı benzeri maddeden alır ve bu kistler genellikle yumurtalıklarda bulunur. Çikolata kisti, ağrılı adet dönemleri, pelvik ağrı, ilişki sırasında ağrı ve fertilite(doğurganlık) sorunları gibi bir dizi semptomla neden olur. Bu durum, kadınların yaşam kalitesini büyük oranda etkileyebilir ve uzun süreli tedavi ihtiyacı doğurtabilir.

Çikolata Kisti Nedir?

Çikolata kisti rahatsızlığında rahim duvarına benzer dokular rahim dışında büyürler. Çoğunlukla pelvis bölgedeki yumurtalıkları, fallop tüplerini ve pelvisi kaplayan dokuyu etkiler ve nadiren vücudun başka yerlerinde iltihaplanma ve yara dokusunun oluşmasına yol açabilir. Yumurtalıkları etkilediğinde endometrioma adı verilen kistler oluşabilir. Rahatsızlığın oluştuğu bölge tahriş olup skar dokusuna neden olabilir. Yapışıklıklar adı verilen fibröz doku bantları görülebilir. Bu fibröz doku bantları pelvik doku ve organların birbirine yapışmasında rol alabilir. Pelviste ve vücudun diğer kısımlarında skar dokusunun oluşmasıyla sonuçlanabilecek kronik bir inflamatuar reaksiyona neden olabilir. Pelviste şiddetli ağrıya neden olabilir ve hamile kalmayı zorlaştırabilir. 

Çikolata Kisti Neden Olur?

Çikolata kisti, ilk adet döneminin başlangıcından menopoza kadar görülebilen dünya çapında birçok kadını etkileyen karmaşık bir hastalıktır. Gelişimine birçok farklı faktör neden olabilir. Çikolata kistine neden olan yaygın faktörler şunlardır: 

  • Genetik Yatkınlık: Ailesinde çikolata kisti öyküsü bulunan kadınlar, genetik faktörlere bağlı olarak bu duruma daha yatkın olabilirler. 
  • Hormonal Faktörler: Özellikle östrojen hormonunun fazla üretildiği durumlar, çikolata kistinin gelişimini destekleyebilir. Hormonal dengesizlikler, bu durumu tetikleyebilir. 
  • Retrograd Menstrüasyon: Menstrüel akışın rahim dışına doğru geriye kaçması, endometrial dokunun rahim dışında yerleşmesine neden olabilir. 
  • Bağışıklık Sistemi Sorunları: Bağışıklık sistemi düzensizlikleri, vücudun endometrial dokuya karşı normalden farklı bir tepki göstermesine yol açabilir. Bağışıklık sistemi sorunlarında, vücudun normalde endometrial hücrelere tolerans göstermesi gereken durumlarda, bu hücrelere karşı aşırı reaksiyon vermesine neden olabilir. Bu durum çikolata kisti oluşumunu etkileyebilir. 

Çikolata Kisti Belirtileri Nelerdir?

Çikolata kisti bazı kişilerde herhangi bir semptom vermeyebilir. Yaygı belirtisi pelvis bölgesindeki ağrıdır. Özellikle adet dönemlerinde sıklıkla pelviste şiddetli ağrıya neden olur. Cinsel ilişki sırasında veya tuvalet kullanımında da ağrı görülebilir. Yaygın karşılaşılan çikolata kisti belirtileri şunlardır: 

  • Pelvik Ağrı: Adet dönemlerinde şiddetli pelvik ağrı, çikolata kistinin en yaygın belirtilerindendir. Ağrı, adet öncesinde başlar ve adet dönemi boyunca artabilir. 
  • İlişki Sırasında Ağrı: Cinsel ilişki sırasında ağrı veya rahatsızlık hissi, çikolata kist belirtileri arasında yer alabilir. 
  • Adet Düzensizlikleri: Çikolata kisti kadınlarda adet dönemlerinde düzensizlikler, aşırı kanama veya aşırı sancıya neden olabilir. 
  • Karın ve Sırt Ağrısı: Kronik karın ağrısı, sırt ağrısı veya kalça bölgesinde ağrı görülebilir 
  • İdrar ve Bağırsak Problemleri: İdrar yapma sırasında ağrı, sık idrara çıkma, bağırsak hareketleri sırasında ağrı veya ishal olabilir. 
  • Yorgunluk: Sürekli yorgunluk hissi, enerji kaybı genel etkilerinden biridir. 
  • Doğurganlık: Çikolata Kisti, hamilelik kalmak isteyen kadınlarda sorunlara neden olabilir. 

Çikolata Kisti Nasıl Teşhis Edilir?

Çikolata Kisti teşhisi, hastalığın tedavisinin etkili ve doğru bir şekilde uygulanması için çok önemlidir. Teşhis genelde detaylı bir fizik muayene, hasta öyküsü dinleme ve bazı görüntüleme ve laboratuvar testleri kullanılarak yapılır. Çikolata kisti teşhisinde kullanılan yaygın yöntemler şunlardır: 

  • Jinekolojik Muayene: Doktor tarafından kadının pelvik bölgesini incelenerek çikolata kisti belirtileri değerlendirir. Pelvik muayene sırasında kistlerin büyüklüğü ve konumu hakkında ön bilgiler elde edilir. 
  • Ultrasonografi: Ultrasonografi, yumurtalıklarda ve pelvik bölgede kistlerin görüntülenmesine yardımcı olan yaygın bir tanı yöntemidir. Transvajinal ultrasonografi, iç organlara daha yakın bir görüntü elde etmek için kullanılabilir. 
  • Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG): MRG, daha detaylı görüntüler elde etmek ve çikolata kistinin çevresindeki dokuları incelemek için kullanılabilir. Özellikle büyük veya karmaşık kistlerin değerlendirilmesinde etkilidir. 
  • Laparoskopi: Laparoskopi, cerrahi bir prosedürdür ve doğrudan karın boşluğuna erişim sağlar. Bu yöntem, çikolata kistinin tespiti, büyüklüğünün belirlenmesine yardımcı olur. 
  • Biyopsi: Patolojik inceleme için laparoskopi sırasında doku örneği alınabilir. Alınan bu örnek, çikolata kistinin benign (iyi huylu) veya malign (kötü huylu) olup olmadığını belirlemede yardımcı olabilir. 

Çikolata Kisti Tedavisi

Çikolata kisti, hastanın genel sağlık durumuna, belirtilerine ve altında yatan nedenlere bağlı olarak değişebilir. Tedavide amaç altta yatan rahatsızlığın giderilmesi ve semptomların kontrol altına alınmasıdır. En yaygın kullanılan tedavi yöntemleri şu şekilde sıralanabilir: 

  • İlaç Tedavisi: Doktor tarafından ağrı ve iltihap kontrolü amacıyla nonsteroidal antiinflamatuar ilaçlar (NSAID'ler) reçete edilebilir. Hormonal tedaviler, adet döngüsünü düzenlemek ve endometriozis belirtilerini azaltmak için kullanılabilir. 
  • Cerrahi Müdahale: Laparoskopi, çikolata kisti tedavisinde yaygın olarak kullanılan cerrahi bir yöntemdir. Bu yöntem, kistleri çıkarmak, yapışıklıkları düzeltmek ve kistli dokuları temizlemek için kullanılabilir. 
  • Hormonal Tedaviler: Hormonal Tedavilerde doğum kontrol hapları, hormon içeren spiral veya hormonal enjeksiyonlar kullanılır. Bu tedaviler, endometrial hücrelerin büyümesini kontrol etmeyi amaçlar ve çikolata kistinin belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilir. 
  • Kısırlık Tedavisi: Çocuk sahibi olma planları olan kadınlar için özel bir çikolata kisti tedavisi gerekebilir. Bu tedavi, yumurtlama indüksiyonu, yapışıklıkları düzeltme veya tüp bebek gibi yöntemleri içerebilir. 
  • Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Sağlıklı bir yaşam tarzının sürdürülmesi, beslenme alışkanlıklarının gözden geçirilmesi ve stresten kaçınılması, çikolata kisti tedavisi sürecinde destekleyici olabilir. 

Çikolata Kisti Hakkında Sık Sorulan Sorular

Çikolata kistleri, endometrial dokunun yumurtalıklarda birikmesi ve kist oluşturması sonucu ortaya çıkan bir rahatsızlık olup ağrıya yol açabilen ciddiye alınması gereken bir tıbbi durumdur. Takip ve tedavisi çok dikkatli ve özenli bir şekilde yapılmadığında semptomlar şiddetlenebilir bu da hastaların günlük aktivitelerini olumsuz yönde etkileyebilir. 

Çikolata Kisti Tekrarlar mı? 

Çikolata kisti tedavi edilse bile bazen kendini tekrarlayabilir. Çikolata kistinin tekrarlama eğilimi, tedavi yöntemine, hastanın yaşına, genel sağlık durumuna ve tedaviye olan yanıtına bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle, düzenli doktor kontrolleri ve tedavi sürecine bağlı olarak belirtileri kontrol altına almak önemlidir. 

Çikolata Kisti Ameliyatı Zorunlu mudur? 

Çikolata kisti için ameliyat kararı, hastanın semptomlarına ve kistin boyutuna bağlıdır. Semptomları şiddetli olan ve kistin büyüklüğü hamilelik durumunu önemli ölçüde etkileyen hastalarda cerrahi müdahale gerekli olabilir. 

Endometriozis Evreleri Nelerdir? 

Endometriozis, evreleri genellikle rahmin dışındaki doku büyümesini ve yayılmasını değerlendirmek için kullanılan bir sınıflandırma ile yapılır. Hafif evrelerde lezyonlar genellikle küçük ve yüzeydedir. Çoğu zaman pelvik bölgede minimal sayıda lezyon içerir ve yaygınlıkları sınırlıdır. Orta derecede, lezyonlar daha büyük ve daha yaygın hale gelir. Yumurtalıklar ve fallop tüpleri gibi pelvik organlar arasında yayılabilir. Bu evrede pelvik yapılarda yapışıklıklar da daha belirgindir. Şiddetli evrede, lezyonlar daha da büyüyebilir ve pelvik organlarda ciddi yapısal değişikliklere neden olabilir. Yapışıklıklar, çikolata kisti ve diğer pelvik problemler görülebilir. 

Çikolata kisti genellikle belirti göstermeyen veya hafif semptomlarla başlayabilen bir hastalıktır. Erken teşhis ve tedavi, hastalığın kontrol altına alınabilmesine ve semptomların hafifletilebilmesine katkıda bulunur. Bu nedenle çikolata kisti rahatsızlığı belirtileri bulunan kişilerin Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğinden randevu alarak tedaviye başlamaları önemlidir. 

 

Sağlık Merkezi
Anadolu Sağlık Merkezi

Tüp Bebek Merkezi

Tüp Bebek Merkezi

Bölüm Doktorları

Tıbbi Birimi İncele
Gebze Ataşehir

Tüp Bebek Merkezi

Prof. Dr. Cüneyt Adayener

Gebze Ataşehir

Tüp Bebek Merkezi

Prof. Dr. Tayfun Kutlu

Gebze Ataşehir

Tüp Bebek Merkezi

Op. Dr. Ebru Öztürk Öksüz

Tüp Bebek Merkezi

Embriyolog Dr. Gözde Kaya

Gebze Ataşehir

Tüp Bebek Merkezi

Prof. Dr. Cüneyt Adayener

Gebze Ataşehir

Tüp Bebek Merkezi

Prof. Dr. Tayfun Kutlu

Gebze Ataşehir

Tüp Bebek Merkezi

Op. Dr. Ebru Öztürk Öksüz

Tüp Bebek Merkezi

Embriyolog Dr. Gözde Kaya

Tümünü göster

Önerilen Sağlık Yazıları

Yumurta Rezervi ve Kalitesini Artırmak için 11 Soru

Yumurta Rezervi ve Kalitesini Artırmak için 11 Soru

Kısırlık (İnfertilite) Nedir? 10 Adımda Tüp Bebek Tedavisi

Kısırlık (İnfertilite) Nedir? 10 Adımda Tüp Bebek Tedavisi

Polikistik Over Sendromu Nedir? Hamilelik Tedavisi

Polikistik Over Sendromu Nedir? Hamilelik Tedavisi

Tüp Bebek Nedir? Tüp Bebek Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tüp Bebek Nedir? Tüp Bebek Tedavisi Nasıl Yapılır?

Çip Bebek Nedir? Çip Bebek Nasıl Yapılır?

Çip Bebek Nedir? Çip Bebek Nasıl Yapılır?

Embriyo Yapıştırıcı (Embryo Glue) Nedir? Kimlerde Kullanılır?

Embriyo Yapıştırıcı (Embryo Glue) Nedir? Kimlerde Kullanılır?

Kısırlık Nedir, Prensipler, Tanı ve Tedavisi

Kısırlık Nedir, Prensipler, Tanı ve Tedavisi

Polikistik Over Sendromu (PCOS) Nedir, Belirtileri, Tedavisi

Polikistik Over Sendromu (PCOS) Nedir, Belirtileri, Tedavisi

Tüp Bebek (IVF) Yönteminde PRP Uygulaması

Tüp Bebek (IVF) Yönteminde PRP Uygulaması

Tüp Bebek Uygulamasında Glutatyon Tedavisi

Tüp Bebek Uygulamasında Glutatyon Tedavisi

Tüplerde Tıkanıklık Nedenleri, Belirtileri, Tanı ve Tedavisi

Tüplerde Tıkanıklık Nedenleri, Belirtileri, Tanı ve Tedavisi

Yumurta Dondurma İşlemi Nedir, Kimlere Yapılabilir

Yumurta Dondurma İşlemi Nedir, Kimlere Yapılabilir

Yumurta Rezervi ve Kalitesi Nasıl Arttırılır?

Yumurta Rezervi ve Kalitesi Nasıl Arttırılır?

Yumurta Rezerv Düşüklüğü (AMH) Nedir?, Nedenleri ve Tedavisi

Yumurta Rezerv Düşüklüğü (AMH) Nedir?, Nedenleri ve Tedavisi

Tümünü göster