20 Eylül 2023 Çarşamba
10 soruda Menopoz ve Menopoz Tedavisi
Sistosel Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
İçindekiler
- Sistosel Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
- Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Nedir?
- Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Neden Olur?
- Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Dereceleri Nelerdir?
- Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Belirtileri Nelerdir?
- Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Nasıl Teşhis Edilir?
- Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Tedavisi Nasıl Yapılır?
- İdrar Torbası Sarkmasını Önlemek için İpuçları
- Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Ameliyatı
- Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Hakkında Sık Sorulan Sorular
Pelvik taban kasları ve bağ dokuları, mesane başta olmak üzere birçok organın doğru pozisyonda kalmasını sağlar. Zamanla zayıflayan destek dokuları nedeniyle bazı organlarda aşağı doğru yer değiştirme görülebilir. Kadınlarda sık karşılaşılan pelvik taban problemlerinden biri olan sistosel, yaşam kalitesini etkileyebilen önemli bir sağlık sorunudur. Günlük aktiviteler sırasında baskı hissi, idrar yapma sorunları ya da vajinal bölgede dolgunluk hissi gibi yakınmalarla ortaya çıkabilen sistosel, farklı derecelerde gelişebilir. Erken dönemde fark edilmesi halinde uygun tedavi seçenekleriyle şikayetlerin kontrol altına alınması mümkündür.
Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Nedir?
Mesanenin normalde bulunduğu yerden aşağı doğru kayarak vajina ön duvarına doğru çıkıntı yapmasına sistosel adı verilir. Halk arasında idrar kesesi sarkması olarak da bilinen bu durum, pelvik tabanı destekleyen kas ve bağların zayıflaması sonucunda gelişir.
Kadın anatomisinde mesane ile vajina arasında destek görevi gören dokular bulunur. Bu dokuların zaman içinde güç kaybetmesi halinde mesane aşağı doğru yer değiştirebilir. Hafif vakalarda belirti görülmeyebilir. Daha ileri seviyelerde günlük yaşamı etkileyen yakınmalar ortaya çıkabilir.
Sistosel özellikle doğum yapmış kadınlarda, ileri yaş grubunda ve pelvik taban kaslarında zayıflık bulunan kişilerde daha sık görülür. Erken tanı sayesinde ilerlemenin önüne geçmek mümkündür.
Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Neden Olur?
Pelvik taban bölgesindeki destek dokuların zarar görmesi veya zayıflaması sistoselin temel nedenidir. Yaşam boyunca maruz kalınan çeşitli faktörler mesanenin aşağı doğru sarkmasına zemin hazırlayabilir.
En sık görülen nedenler şunlardır:
- Normal doğumlar
- İleri yaş
- Menopoz sonrası östrojen azalması
- Aşırı kilo
- Kronik kabızlık
- Sık ağır kaldırma
- Pelvik bölge ameliyatları
- Bağ dokusu zayıflığı
Doğum sırasında pelvik kaslarda meydana gelen gerilmeler, ilerleyen yıllarda daha belirgin hale gelebilir. Menopoz sonrasında hormon seviyelerindeki değişimler de destek dokuların dayanıklılığını azaltabilir. Birden fazla risk faktörünün bulunması idrar torbası sarkması gelişme ihtimalini artırabilir. Bu nedenle risk grubundaki kişilerin düzenli kontrollerini ihmal etmemesi önem taşır.
Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Dereceleri Nelerdir?
Sistosel, sarkmanın şiddetine göre farklı derecelerde sınıflandırılır. Derecelendirme, tedavi planının belirlenmesinde önemli rol oynar.
Genel olarak kullanılan sınıflama şu şekildedir:
- 1. derece sistosel: Mesane hafif şekilde aşağı inmiştir.
- 2. derece sistosel: Mesane vajina girişine kadar yaklaşmıştır.
- 3. derece sistosel: Mesane vajina girişinden dışarı doğru çıkıntı yapar.
- 4. derece sistosel: Mesanenin önemli kısmı vajina dışına sarkmıştır.
Hafif dereceli vakalarda belirgin şikayet olmayabilir. İleri derecelerde ise baskı hissi, idrar kaçırma ve mesaneyi tam boşaltamama gibi belirtiler daha sık görülür. Sarkmanın derecesi, muayene sırasında yapılan değerlendirmelerle belirlenir. Tedavi yaklaşımı da büyük ölçüde bu sınıflandırmaya göre şekillenir.
Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler sarkmanın seviyesine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Bazı kişiler uzun süre hiçbir yakınma yaşamazken bazı hastalarda günlük yaşamı etkileyen şikayetler ortaya çıkabilir.
Yaygın görülen belirtiler şunlardır:
- Vajinada dolgunluk hissi
- Pelvik bölgede baskı hissi
- İdrar kaçırma
- Sık idrara çıkma
- İdrar yaparken zorlanma
- Mesaneyi tam boşaltamama hissi
- İlişki sırasında rahatsızlık hissi
- Uzun süre ayakta kalınca artan baskı hissi
Şikayetler günün ilerleyen saatlerinde daha belirgin hale gelebilir. Özellikle ağır fiziksel aktivite sonrasında baskı hissinde artış görülebilir. Vajinal bölgede ele gelen bir çıkıntı hissedilmesi ileri dereceli sistosel için dikkat çekici belirtilerden biridir.
Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı süreci ayrıntılı hasta öyküsü ve fizik muayene ile başlar. Hastanın yaşadığı belirtiler değerlendirilir, ardından pelvik muayene yapılır. Tanıyı desteklemek amacıyla çeşitli yöntemlerden yararlanılabilir:
- Pelvik muayene
- İdrar tahlili
- Mesane fonksiyon testleri
- Ürodinamik incelemeler
- Ultrasonografi
- Manyetik rezonans görüntüleme (MR)
Muayene sırasında hastadan öksürmesi veya ıkınması istenebilir. Böylece sarkmanın derecesi daha net değerlendirilebilir. İdrar yapma sorunlarının eşlik ettiği durumlarda mesane fonksiyonlarını inceleyen testler tanı sürecine katkı sağlayabilir.
Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi planı hastanın yaşı, şikayetlerinin şiddeti ve sarkmanın derecesine göre belirlenir. Hafif vakalarda cerrahi olmayan yöntemler tercih edilebilir.
Uygulanabilecek tedavi seçenekleri arasında şunlar yer alır:
- Pelvik taban egzersizleri
- Kegel egzersizleri
- Pesser kullanımı
- Yaşam tarzı değişiklikleri
- Hormon tedavileri
- Cerrahi tedavi
Pelvik taban kaslarını güçlendirmeyi amaçlayan egzersizler erken evrelerde oldukça faydalı olabilir. Pesser adı verilen özel destek aparatları da bazı hastalarda başarılı sonuçlar sağlayabilir. İleri dereceli vakalarda veya günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyen durumlarda cerrahi seçenekler gündeme gelebilir.
İdrar Torbası Sarkmasını Önlemek için İpuçları
Pelvik taban sağlığını korumaya yönelik alışkanlıklar, sistosel gelişme riskini azaltabilir. Özellikle risk grubundaki kadınlar için koruyucu önlemler önem taşır.
Günlük yaşamda uygulanabilecek öneriler şunlardır:
- Sağlıklı kilo aralığını korumak
- Düzenli pelvik taban egzersizleri yapmak
- Kabızlığı önlemek
- Ağır yük kaldırmaktan kaçınmak
- Lif açısından zengin beslenmek
- Yeterli su tüketmek
- Doğum sonrası pelvik taban rehabilitasyonunu ihmal etmemek
Kasların güçlü kalması, mesane ve diğer pelvik organların desteklenmesine yardımcı olur. Düzenli egzersiz alışkanlığı uzun vadede koruyucu etki sağlayabilir.
Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Ameliyatı
Cerrahi tedavi, ileri dereceli sistosel vakalarında veya diğer yöntemlerin yeterli olmadığı durumlarda uygulanabilir. Ameliyatın amacı mesaneyi yeniden anatomik olarak doğru konumuna yerleştirmektir. Operasyon sırasında zayıflamış vajinal duvar desteklenir ve pelvik taban güçlendirilir. Bazı durumlarda kişinin kendi dokuları kullanılırken bazı vakalarda özel destek materyallerinden yararlanılabilir.
Ameliyat sonrası iyileşme süreci kişinin genel sağlık durumuna ve uygulanan yönteme göre değişiklik gösterebilir. Hekim önerilerine uyulması iyileşme sürecinin daha sağlıklı ilerlemesine katkı sağlar.
Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Hakkında Sık Sorulan Sorular
Sistosel kendiliğinden düzelir mi?
Sistosel genellikle kendiliğinden düzelmez. Hafif vakalarda şikayetler uzun süre sabit kalabilir. Pelvik taban egzersizleri ilerlemeyi yavaşlatabilir ancak mevcut sarkmayı tamamen ortadan kaldırmayabilir. Uygun tedavi planı için hekim değerlendirmesi gerekir.
Sistosel hangi yaşlarda daha sık görülür?
Her yaşta görülebilmesine rağmen ileri yaşlarda daha sık ortaya çıkar. Menopoz sonrası dönemde bağ dokularındaki güç kaybı riskin artmasına neden olabilir. Doğum öyküsü bulunan kadınlarda görülme sıklığı daha yüksektir.
Sistosel idrar kaçırmaya neden olur mu?
Evet, bazı hastalarda idrar kaçırma görülebilir. Mesanenin normal pozisyonundan ayrılması, idrar kontrol mekanizmasını etkileyebilir. Özellikle öksürme, gülme veya fiziksel aktivite sırasında kaçırma şikayetleri ortaya çıkabilir.
Sistosel ameliyatından sonra tekrar sarkma olur mu?
Başarılı ameliyat sonrası uzun yıllar sorunsuz bir dönem yaşanabilir. Yine de yaşlanma, ağır kaldırma veya pelvik taban zayıflığı gibi faktörler nedeniyle zaman içinde yeniden sarkma gelişebilir. Düzenli egzersiz yapılması riski azaltmaya yardımcı olabilir.
İçerik Geçmişi
Yayınlama Tarihi
12.06.2026
Düzenleme Tarihi
12.06.2026
Bu içerik, Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Yayın Kurulu’nun katkılarıyla hazırlanmış olup yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır ve yayınlandığı tarihteki bilimsel veriler esas alınmıştır. Sağlık durumunuza ilişkin değerlendirme, tanı ve tedavi süreçleri için mutlaka hekiminize veya yetkili bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
1 dk
Bu metni yararlı buldunuz mu?
Bunları da oku
Doktorlar
