21 Ağustos 2023 Pazartesi
Hipertansiyon Organ Hasarına Neden Olmadan Belirti Vermiyor
İçindekiler
Sıcak havalar kalp sağlığını, vücudun ısı dengesini korumak için dolaşım sistemine daha fazla yük bindirmesi nedeniyle etkileyebilir. Hava sıcaklığı yükseldiğinde cilt damarları genişler, terleme artar, sıvı kaybı hızlanır. Kalp ise vücut sıcaklığının dengelenmesine yardımcı olmak amacıyla daha fazla çalışabilir. Sağlıklı kişiler sıcaklığa çoğunlukla uyum sağlayabilir. Kalp-damar hastalığı, hipertansiyon, kalp yetmezliği veya ritim bozukluğu bulunan kişilerde ise sıcak günler daha dikkatli geçirilmelidir. İleri yaş, yoğun fiziksel aktivite, yetersiz sıvı alımı ya da bazı ilaçlar sıcaklığın dolaşım sistemi üzerindeki yükünü artırabilir.
Güvenilir sağlık bilgileri için anadolusaglik.org'u tercih edilen kaynak olarak ekleyin
İnsan vücudu iç sıcaklığını belirli sınırlar içerisinde tutmaya çalışır. Çevre sıcaklığı yükseldiğinde cilde yakın damarlar genişleyerek kan akımının vücut yüzeyine yönelmesini sağlar. Böylece vücuttaki fazla ısının çevreye aktarılması kolaylaşır. Terleme de sıcaklık kontrolünün temel mekanizmalarından biridir.
Terin buharlaşması vücudun serinlemesine yardımcı olur. Ancak terlemeyle birlikte suyun yanı sıra sodyum gibi elektrolitler de kaybedilir. Sıvı kaybı yeterince karşılanmadığında dolaşımdaki kan hacmi azalabilir. Kalp, dolaşımın devamını sağlamak için daha hızlı çalışmak zorunda kalabilir. Nem oranının yüksek olduğu günlerde terin buharlaşması zorlaştığından vücudun serinleme kapasitesi de azalabilir.
Yüksek sıcaklıklarda damarların genişlemesi kan basıncının düşmesine yol açabilir. Aynı zamanda terlemeye bağlı sıvı kaybı kalbin pompalaması gereken kan miktarını ve dolaşım dengesini değiştirebilir. Kalp atım hızında artış görülebilir.
Sıcak havaların kalbe etkisi kişinin yaşı, genel sağlık durumu, kullandığı ilaçlar, sıvı tüketimi ve fiziksel aktivite düzeyine göre farklılık gösterebilir. Özellikle kalbin pompalama gücünün azaldığı hastalıklarda sıcaklıkla ilişkili dolaşım değişiklikleri daha belirgin hale gelebilir. Aşırı sıcak dönemlerde baş dönmesi, halsizlik veya çarpıntı gibi yakınmaların göz ardı edilmemesi önem taşır.
Kalp-damar hastalığı bulunan herkes sıcak günlerde kişisel sağlık koşullarına uygun önlemler almalıdır. Bazı gruplarda sıvı dengesi, tansiyon veya kalbin çalışma yükündeki değişiklikler daha önemli hale gelebilir.
Sıcak havalardan daha fazla etkilenebilecek kişiler arasında şunlar yer alabilir:
Risk düzeyi yalnızca hastalığın adına göre belirlenmez. Hastalığın şiddeti, kişinin genel sağlık durumu ve uygulanan tedavi de değerlendirmede önemlidir.
Sıcaklığın dolaşım sistemini zorlaması farklı yakınmalara neden olabilir. Belirtilerin şiddeti kişiden kişiye değişebilir. Özellikle kalp hastalığı bulunan kişiler yeni başlayan veya belirgin biçimde artan şikayetleri önemsemelidir.
Sıcak havalarda görülebilecek belirtiler arasında şunlar bulunur:
Belirtilerin dinlenmeyle geçmemesi, şiddetlenmesi ya da göğüs ağrısı ve ciddi nefes darlığıyla birlikte görülmesi tıbbi değerlendirme gerektirir.
Sıcak ortamda cilt damarlarının genişlemesi kan basıncının düşmesine neden olabilir. Terlemeyle kaybedilen sıvının yerine konulmaması dolaşımdaki kan hacmini azaltarak tansiyon düşüşünü daha belirgin hale getirebilir. Ayağa kalkarken baş dönmesi veya göz kararması yaşanabilir.
Sıcak havalarda tansiyon kişiden kişiye farklı seyredebilir. Özellikle tansiyon düşürücü veya sıvı atılımını artıran ilaç kullanan kişilerde ölçümlerde değişiklik görülebilir. Evde tansiyon takibi önerilmiş kişiler ölçümlerini hekimlerinin belirttiği şekilde sürdürebilir. Tekrarlayan belirgin düşüklük ya da alışılmış değerlerden farklı ölçümler görüldüğünde tedavide kendi kendine değişiklik yapmak yerine hekime danışılmalıdır.
Yoğun terleme yalnızca su kaybına neden olmaz. Sodyum, potasyum gibi kalbin elektriksel aktivitesinde rol oynayan elektrolitlerin dengesi de değişebilir. Belirgin sıvı veya elektrolit kaybı bazı kişilerde kalp ritmini etkileyebilir.
Elektrolit kaybı ve kalp ritmi arasındaki ilişki özellikle ritim bozukluğu öyküsü bulunan kişiler açısından önemlidir. Çarpıntı, kalp atımlarında düzensizlik hissi, belirgin güçsüzlük veya baş dönmesi ortaya çıkabilir. Elektrolit içeren ürünlerin gelişigüzel tüketilmesi ise doğru değildir. Böbrek veya kalp hastalığı bulunan kişilerde bazı minerallerin fazla alınması da sağlık açısından sorun yaratabileceğinden kişisel gereksinimler hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Kalp hastalarında sıvı tüketimi için herkese uygulanabilecek tek bir miktar bulunmaz. Gereksinim kişinin kilosuna, günlük aktivitesine, hava sıcaklığına, böbrek fonksiyonlarına, kullanılan ilaçlara ve kalp hastalığının türüne göre değişebilir.
Özellikle kalp yetmezliği bulunan bazı hastalarda günlük sıvı miktarının sınırlandırılması gerekebilir. Bu nedenle sıcak havalarda daha fazla su içme kararı kişisel tedavi planından bağımsız verilmemelidir. Hekim tarafından sıvı kısıtlaması önerilmemiş kişiler gün boyunca düzenli aralıklarla sıvı alabilir. Yoğun susama, ağız kuruluğu, idrar miktarında azalma, koyu renkli idrar veya baş dönmesi sıvı kaybına eşlik edebilecek işaretler arasındadır.
Bazı kalp ve tansiyon ilaçları kan basıncını veya vücudun sıvı dengesini etkileyebilir. Özellikle idrar söktürücü olarak bilinen diüretikler sıvı kaybını artırabilir. Tansiyon düşürücü tedavilerle sıcaklığın damar genişletici etkisi bir araya geldiğinde bazı kişilerde tansiyon daha düşük ölçülebilir.
Kalp ilaçları sıcak havalarda hekim önerisi olmadan bırakılmamalı, dozları azaltılmamalı veya artırılmamalıdır. Tekrarlayan baş dönmesi, baygınlık hissi, belirgin tansiyon düşüklüğü ya da olağan dışı halsizlik yaşayan kişiler hekimlerine başvurmalıdır. Gerekli görülürse ilaç dozu, sıvı alımı veya takip planı uzman değerlendirmesi sonrasında yeniden düzenlenebilir.
Fiziksel aktivite kalp-damar sağlığının korunmasında önemli bir yere sahiptir. Ancak yüksek sıcaklıkta yapılan egzersiz vücudun hem kaslara kan göndermesini hem de sıcaklığı kontrol etmesini gerektirir. Bu nedenle kalbin çalışma yükü artabilir.
Sıcak havalarda egzersiz planlanırken şu önlemler dikkate alınabilir:
Yaz aylarında beslenmenin temel amacı yeterli besin öğelerini sağlarken vücudun sıvı dengesini desteklemektir. Çok ağır öğünler yerine sindirimi daha kolay, dengeli öğünler tercih edilebilir. Sebze, meyve, tam tahıllar ve uygun protein kaynakları günlük beslenmenin parçası olabilir.
Kalp sağlığı için yaz beslenmesi planlanırken özellikle tuz tüketimine dikkat edilmelidir. Kalp yetmezliği veya hipertansiyonu bulunan kişiler hekimlerinin tuz ve sıvı konusundaki önerilerine uymalıdır. Günlük beslenmede şu tercihlere yer verilebilir:
Kişinin başka kronik hastalıkları bulunuyorsa beslenme planının bireysel gereksinimlere göre hazırlanması önemlidir.
Sıcak havalarda ortaya çıkan her halsizlik kalple ilişkili olmayabilir. Ancak bazı belirtiler kalp krizi, ciddi ritim bozukluğu, dolaşım sorunu veya sıcak çarpması gibi acil değerlendirme gerektiren tablolarla ilişkili olabilir.
Aşağıdaki belirtiler ortaya çıktığında gecikmeden acil sağlık yardımı alınmalıdır:
Kalp hastalığı bulunan kişilerde daha önce yaşanmayan veya mevcut yakınmalardan belirgin şekilde farklı seyreden belirtiler de önemsenmelidir.
7 dk
Bu metni yararlı buldunuz mu?
Kardiyoloji
Medikal Teknolojiler
Özellikle bazı kalp hastalıklarının tespit edilmesinde sık kullanılan hızlı ve ağrısız bir testtir.
Kardiyoloji
Prof. Dr. Ertan Ökmen
Kardiyoloji
Uzm. Dr. Ceyhan Türkkan
Kardiyoloji
Uzm. Dr. Ersin Özen
Kardiyoloji
Uzm. Dr. Gürsel Ateş
Öne Çıkan Kanser Yazıları
Kişisel Verilerin İşlenmesi: Kimlik, iletişim, sağlık ve pazarlama bilgilerimin, ASM Anadolu Sağlık Merkezi A.Ş. tarafından yürütülecek pazarlama faaliyetlerinin planlanması ve tıbbi ihtiyaçlarıma ve alışkanlıklarıma göre özelleştirilmesi ile bana özel kampanyalar oluşturulması amacıyla işlenmesini kabul ediyorum.
Ticari Elektronik İleti: ASM Anadolu Sağlık Merkezi A.Ş. tarafından kimlik ve iletişim bilgilerimin, tercih ettiğim iletişim kanalı üzerinden bana reklam, promosyon, kampanya ve benzeri ticari elektronik iletilerin gönderilmesi amacıyla işlenmesi ve bununla sınırlı olarak hizmet alınan tedarikçilerle paylaşılmasını kabul ediyorum.