Kemik iliği kanseri, kemiklerin iç kısmında yer alan ve kan hücrelerinin üretiminden sorumlu olan kemik iliğinde anormal hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Bu hücreler normal kan hücrelerinin yerini aldıkça, vücudun enfeksiyonlara karşı direnci azalır, kansızlık gelişir ve kemikler zayıflar. Hastalık yavaş ilerleyebileceği gibi, agresif şekilde seyreden türleri de bulunur. Erken tanı, tedavinin başarısında hayati önem taşır.
Kemik iliği kanseri, kemiklerin içindeki süngerimsi yapıda bulunan ve kan hücrelerinin üretiminden sorumlu olan kemik iliğinde anormal hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkan bir kanser türüdür. Bu durum sağlıklı kan hücrelerinin üretimini engelleyerek bağışıklık sistemi zayıflığına, kansızlığa ve kanama bozukluklarına yol açabilir. En yaygın türleri arasında multipl miyelom ve bazı lösemi çeşitleri bulunur.
Kemik iliği kanseri tek tip bir hastalık değildir; aksine, farklı hücre gruplarını etkileyen çeşitli alt türlerden oluşur. Her bir tür, kemik iliğinde yer alan kan hücresi üretim süreçlerini farklı biçimlerde bozar ve bu da hastalığın seyrini, belirtilerini ve tedavi yaklaşımını belirler. Bazı türler yavaş ilerleyip uzun süre belirti vermeyebilirken, bazıları agresif şekilde seyrederek hızlı müdahale gerektirir. Aşağıda, kemik iliği kanserinin en sık görülen türleri ayrıntılı biçimde açıklanmıştır.
Kemik iliği kanserinin evreleri, hastalığın yayılım derecesine ve kemik iliğindeki anormal hücre yoğunluğuna göre belirlenir. Kemik iliği kanseri evreleri şöyle olur:
Kemik iliği kanseri genellikle başlangıçta fark edilmez. Çünkü belirtiler yavaş gelişir, çoğu zaman başka sağlık sorunlarıyla karıştırılabilir. Hastalık ilerledikçe, kemik iliğinde sağlıklı hücrelerin yerini anormal hücrelerin alması vücudun genel dengesini bozar. Bu durum hem bağışıklık sistemini zayıflatır hem de kan hücrelerinin üretimini etkileyerek çeşitli fiziksel şikayetlere yol açar. İleri evrelerde belirtiler daha belirgin hale gelir, yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebilir.
Kemik iliği kanseri belirtileri şöyledir:
Kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, bazı genetik ve çevresel faktörler hastalığın gelişiminde etkili olabilir:
Hastalığın kesin olarak saptanabilmesi için birden fazla laboratuvar ve görüntüleme testine ihtiyaç duyulur. Bu süreçte doktorlar, hem kan hücrelerinin yapısını hem de kemik iliğinin üretim kapasitesini değerlendirir. Ayrıca kanserin hangi hücreleri etkilediğini anlamak için ileri düzey genetik ve biyopsi testleri de yapılabilir. Tanıda kullanılan yöntemler şöyledir:
Kemik iliği kanserinin kesin nedeni her zaman bilinmese de, bazı faktörler hastalığın gelişme riskini belirgin şekilde artırabilir. Bu faktörler genetik yatkınlıktan çevresel etkenlere, yaşam tarzı alışkanlıklarından geçirilen enfeksiyonlara kadar uzanır. Özellikle bağışıklık sistemi zayıf olan veya uzun süre radyasyona ya da kimyasal maddelere maruz kalan kişilerde risk daha yüksektir.
Aşağıdaki kişiler hastalığa karşı daha yatkın olabilir:
Kemik iliği kanseri tedavisi kişiye özel olarak planlanır. Çünkü her hastada kanserin ilerleme hızı, etkilediği hücre tipi ve vücudun genel dayanıklılığı farklıdır. Tedavi süreci, kanserli hücrelerin büyümesini durdurmayı, sağlıklı hücre üretimini yeniden başlatmayı ve yaşam kalitesini artırmayı hedefler. Tedavi planı, hastalığın türüne, evresine ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenir:
Bazı türleri (özellikle erken evrede tespit edilenler) uygun tedaviyle uzun süreli remisyona girebilir. Ancak tam iyileşme oranı, hastalığın evresine, türüne ve kişinin genel sağlık durumuna bağlıdır. Düzenli takip ve tedaviye uyum, yaşam süresini önemli ölçüde artırabilir.
Genellikle 60 yaş üzeri kişilerde, erkeklerde ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerde daha sık ortaya çıkar. Ayrıca ailesinde kan hastalığı öyküsü bulunan kişilerde risk artar.
Bazı vakalarda genetik yatkınlık söz konusu olabilir. Ancak çoğu durumda çevresel faktörler ve rastlantısal gen mutasyonları da hastalığın gelişiminde rol oynar.
Hayır. Bu hastalık kişiden kişiye geçmez; bulaşıcı bir virüs ya da bakteri kaynaklı değildir.
Kansızlık, kemik ağrısı, sık enfeksiyonlar ve yorgunluk gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Kesin tanı için kan testleri ve kemik iliği biyopsisi yapılır.
Evet. Özellikle sırt, kalça ve kaburgalarda belirgin kemik ağrısı görülebilir. Bu ağrılar genellikle hastalığın ilerlemesine bağlı olarak şiddetlenir.
Son güncellenme tarihi: 25 Aralık 2025
Yayınlanma tarihi: 12 Eylül 2023
Kemik İliği Nakli Merkezi
Prof. Dr. Zafer Gülbaş
23 Ağustos 2023 Çarşamba
Hemofili Nedir? Hemofili Belirtileri ve Tedavisi
23 Ağustos 2023 Çarşamba
MCV Nedir? MCV Düşüklüğü ve Yüksekliği
Öne Çıkan Kanser Yazıları
Bunları da oku
Doktorlar
Kişisel Verilerin İşlenmesi: Kimlik, iletişim, sağlık ve pazarlama bilgilerimin, Özel Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi ve Özel Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi tarafından yürütülecek pazarlama faaliyetlerinin planlanması ve tıbbi ihtiyaçlarıma ve alışkanlıklarıma göre özelleştirilmesi ile bana özel kampanyalar oluşturulması amacıyla işlenmesini kabul ediyorum.
Ticari Elektronik İleti: Özel Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi ve Özel Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi tarafından kimlik ve iletişim bilgilerimin tercih ettiğim iletişim kanalı üzerinden bana reklam, promosyon, kampanya ve benzeri ticari elektronik iletilerin gönderilmesi amacıyla işlenmesi ve bununla sınırlı olarak hizmet alınan tedarikçilerle paylaşılmasını kabul ediyorum.
