SIBO, sindirim sistemiyle ilgili pek çok farklı şikayetin nedeni olan ancak çoğu zaman gözden kaçabilen önemli bir bağırsak sorunudur. Karın şişkinliği, gaz, ishal ya da kabızlık gibi belirtilerle kendini gösterdiği için sıkça başka sindirim hastalıklarıyla karıştırılabilir. Bu durum, doğru tanının gecikmesine ve şikayetlerin uzun süre devam etmesine neden olabilir.
SIBO, normalde kalın bağırsakta yoğun olarak bulunması gereken bakterilerin ince bağırsakta sayıca artması durumudur. İnce bağırsak, besinlerin sindirimi ve emiliminden sorumlu olduğu için burada oluşan bakteri dengesizliği sindirim sürecini doğrudan etkiler. Aşırı bakteri çoğalması, besinlerin tam sindirilememesine, gaz oluşumunun artmasına ve besin emilim bozukluklarına yol açabilir. Bu durum hem sindirim sistemi şikayetlerine hem de uzun vadede vitamin ve mineral eksikliklerine neden olabilir.
SIBO belirtileri kişiden kişiye değişebilir ve çoğu zaman yavaş gelişir. Bu nedenle hastalar, şikayetlerini uzun süre “hassas bağırsak” ya da “gaz problemi” olarak değerlendirebilir. Oysa belirtilerin süregelen ve beslenmeyle yakından ilişkili olması SIBO açısından önemli ipuçları sunar. İnce bağırsakta çoğalan bakteriler, alınan besinleri erken fermente ederek hem sindirim hem de emilim sorunlarına yol açar.
SIBO’da sık görülen belirtiler şunlardır:
SIBO’nun ortaya çıkmasında genellikle ince bağırsağın kendi kendini temizleme mekanizmasının bozulması rol oynar. Normal şartlarda sindirim sistemi, zararlı bakteri birikimini önleyen hareketlere ve asidik ortama sahiptir. Bu mekanizmaların zayıflaması, bakterilerin ince bağırsakta tutunmasına ve çoğalmasına zemin hazırlar. Bazı hastalıklar ve yaşam tarzı faktörleri bu süreci hızlandırabilir.
SIBO tanısında en sık kullanılan yöntem nefes testidir. Bu testte hastaya belirli bir şeker çözeltisi içirilir ve belirli aralıklarla nefes örnekleri alınır. İnce bağırsakta aşırı bakteri varsa, bu bakteriler şekeri fermente ederek hidrojen veya metan gazı üretir. Nefeste ölçülen bu gazların artışı SIBO lehine değerlendirilir. Test öncesinde doğru hazırlık yapılması, sonuçların güvenilirliği açısından önemlidir.
SIBO şüphesi olan kişilerin başvurması gereken bölüm gastroenterolojidir. Gastroenteroloji uzmanı, hastanın şikayetlerini ayrıntılı şekilde değerlendirir ve gerekli testleri planlar. Gerekli durumlarda ek tetkiklerle nedenler de araştırılabilir.
SIBO tedavisi, yalnızca bakterileri azaltmaya değil aynı zamanda sorunun kaynağını ortadan kaldırmaya odaklanır. Tedavide çoğunlukla bağırsakta emilen özel antibiyotikler kullanılır. Bunun yanı sıra bağırsak hareketlerini düzenleyici yaklaşımlar ve beslenme planlaması tedavinin önemli bir parçasıdır. Bazı hastalarda tedavi sonrası belirtiler hızla azalırken, bazı kişilerde uzun süreli takip gerekebilir.
SIBO ve IBS, karın şişkinliği, gaz, ishal ya da kabızlık gibi benzer sindirim sistemi şikayetleriyle ortaya çıktığı için sıklıkla birbiriyle karıştırılabilir. Ancak bu iki durumun temelinde yatan mekanizmalar farklıdır. IBS, bağırsakta yapısal ya da biyolojik bir bozukluk saptanmadan görülen, daha çok bağırsak hareketlerinin ve sinirsel iletimin düzensizliğiyle ilişkilendirilen fonksiyonel bir hastalıktır. SIBO ise ince bağırsakta normalden fazla bakteri bulunmasıyla gelişen, ölçülebilir ve testlerle doğrulanabilen organik bir sorundur.
SIBO’da bakterilerin erken fermantasyonu nedeniyle besin emilimi bozulabilir ve bu durum demir, B12 vitamini ve yağda çözünen vitaminlerde eksikliklere yol açabilir. IBS’de ise vitamin eksiklikleri doğrudan hastalığın bir sonucu olarak görülmez. Ayrıca SIBO, uygun antibiyotik tedavisi ve nedenlerin tedavisiyle tamamen ortadan kaldırılabilir. IBS genellikle ataklarla seyrer. Uzun vadeli beslenme ile yaşam tarzı düzenlemeleri gerektiren bir durumdur. Bu nedenle benzer belirtilere rağmen tanı ve tedavi yaklaşımları belirgin şekilde farklılık gösterir.
SIBO diyetinin temel amacı, ince bağırsakta aşırı çoğalan bakterilerin beslenmesini azaltmaktır. Bu nedenle fermente olabilen karbonhidratların sınırlandırıldığı beslenme planları tercih edilir. Diyet, tedavinin tek başına yerine geçmez ancak tedavinin etkinliğini artırır. Kişiye özel planlanması, belirtilerin kontrol altına alınmasında büyük fark yaratır.
SIBO’da bazı besinler bakteriler tarafından hızla fermente edilir ve şikayetlerin artmasına neden olabilir. Bu nedenle yalnızca “sağlıklı” olduğu düşünülen besinler değil, bağırsak üzerindeki etkileri de dikkate alınmalıdır. Özellikle şişkinlik ve gazı tetikleyen gıdaların fark edilmesi ve sınırlandırılması önemlidir.
SIBO olanların genellikle kaçınması önerilen besinler şunlardır:
SIBO, uygun tedavi ve beslenme düzeniyle kontrol altına alınabilir. Tedavi sonrasında belirtiler büyük ölçüde azalabilir. Ancak nedeni tedavi edilmezse hastalık tekrar edebilir.
SIBO genellikle emilim bozukluklarına yol açtığı için kilo kaybı ile ilişkilidir. Ancak şişkinlik ve ödem hissi bazı kişilerde kilo artışı algısı yaratabilir. Etki kişiden kişiye değişir.
SIBO çoğu zaman kendiliğinden düzelmez. Tedavi edilmediğinde belirtiler devam edebilir ve yaşam kalitesini düşürebilir. Bu nedenle uzman değerlendirmesi önemlidir.
Son güncellenme tarihi: 26 Ocak 2026
Yayınlanma tarihi: 26 Ocak 2026
Gastroenteroloji
Prof. Dr. Ahmet Melih Özel
Gastroenteroloji
Prof. Dr. Zülfikar Polat
Gastroenteroloji
Doç. Dr. Hasan Murat Gürsoy
Gastroenteroloji
Prof. Dr. Ahmet Melih Özel
Gastroenteroloji
Prof. Dr. Zülfikar Polat
Gastroenteroloji
Doç. Dr. Hasan Murat Gürsoy
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Mikrobiyota Nedir?
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Kabızlık Polikliniği
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Kıl Kurdu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Dökülür?
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Gastrit Nedir? Gastrit Belirtileri ve Tedavisi
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Gaz Sıkışması Nedir? Gaz Sıkışması Nasıl Geçer?
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Huzursuz Bağırsak Sendromu Nedir? Belirtileri Nelerdir?
21 Ağustos 2023 Pazartesi
İshale Ne İyi Gelir? İshali Ne Keser?
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Makattan Kan Neden Gelir?
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Mide Kanseri Belirtileri Nelerdir? Mide Kanseri Tedavisi
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Mide Bulantısı: Nedir, Neden Olur ve Tedavisi
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Mide Kanaması Nedir? Mide Kanaması Belirtileri ve Tedavisi
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Siroz Nedir? Siroz Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Ülser Nedir? Belirtileri, Teşhis ve Tedavisi
21 Ağustos 2023 Pazartesi
Ülseratif Kolit Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
20 Eylül 2023 Çarşamba
ERCP Nedir?
9 Kasım 2023 Perşembe
Kolon (Bağırsak) Kanseri: Belirtileri, Teşhis & Tedavi Yöntemleri
9 Kasım 2023 Perşembe
Karaciğer Biyopsisi Yerine Fibroscan Yöntemi
29 Kasım 2023 Çarşamba
Pankreas iltihaplanması (Pankreatit) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
17 Ocak 2024 Çarşamba
Kabızlık Neden Olur? Kabızlığa Ne İyi Gelir?
17 Ocak 2024 Çarşamba
Mide Üşütmesine Ne İyi Gelir? Mide Üşütmesi Nasıl Geçer?
17 Ocak 2024 Çarşamba
Mide Yanması Neden Olur? Mide Yanmasına Ne İyi Gelir?
9 Şubat 2024 Cuma
Karın Şişkinliğine Ne İyi Gelir? Şişkinlik Nasıl Geçer?
9 Şubat 2024 Cuma
Reflüye Ne İyi Gelir? Reflü Şikayetlerini Azaltacak Öneriler
7 Haziran 2024 Cuma
Karaciğer Kisti Nedir? Karaciğer Kisti Nasıl Geçer?
7 Haziran 2024 Cuma
Safra Yolu Kanseri Nedir? Belirtileri Nelerdir?
7 Haziran 2024 Cuma
Pankreas Duktal Adenokarsinomu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
7 Haziran 2024 Cuma
Safra Kesesi Polipleri Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
25 Temmuz 2024 Perşembe
Crohn Hastalığı Nedir? Crohn Hastalığında Neler Tüketilmemeli?
25 Temmuz 2024 Perşembe
Karaciğer Yağlanması Nedir? Belirtileri Nelerdir?
10 Eylül 2024 Salı
Kolon Kanserinde Robotik Cerrahi Avantajları Nelerdir?
30 Eylül 2024 Pazartesi
Mide Bulantısı Neden Olur? Mide Bulantısı Nasıl Geçer?
6 Ocak 2025 Pazartesi
Kolorektal Kanser Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
28 Ocak 2025 Salı
Karaciğer Büyümesi Nedir? Karaciğer Büyümesi Neden Olur?
28 Ocak 2025 Salı
Karın Zarı Kanseri Nedir? Belirtileri Nelerdir?
29 Ocak 2025 Çarşamba
Psikolojinin Bağırsak Sağlığına Etkileri Nelerdir?
3 Mart 2025 Pazartesi
Makat (Anal) Kanseri Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
3 Mart 2025 Pazartesi
Mide Fıtığı Nedir? Mide Fıtığı Belirtileri ve Tedavisi
7 Mart 2025 Cuma
Helikobakter Pilori Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
7 Mart 2025 Cuma
Kabakulak Nedir? Kabakulak Belirtileri Nelerdir?
8 Nisan 2025 Salı
Dispepsi (Hazımsızlık) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
8 Nisan 2025 Salı
Hemokromatozis Nedir? Hemokromatozis Belirtileri Nelerdir?
9 Nisan 2025 Çarşamba
Anal fissür (Makat Çatlağı) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
11 Nisan 2025 Cuma
Kanlı İshal (Dizanteri) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
23 Temmuz 2025 Çarşamba
Wilson Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
23 Eylül 2025 Salı
Bağırsak Düğümlenmesi Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
8 Ekim 2025 Çarşamba
Dumping Sendorumu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
8 Ekim 2025 Çarşamba
Gilbert Sendromu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
25 Aralık 2025 Perşembe
Mide Ağrısı Neden Olur? Mide Ağrısı Nasıl Geçer?
9 Ocak 2026 Cuma
Pangastrit Nedir? Pangastrit Kanser midir?
26 Ocak 2026 Pazartesi
Divertikülit Nedir? Divertikülit Belirtileri Nelerdir?
Öne Çıkan Kanser Yazıları
Bunları da oku
Doktorlar
Kişisel Verilerin İşlenmesi: Kimlik, iletişim, sağlık ve pazarlama bilgilerimin, Özel Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi ve Özel Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi tarafından yürütülecek pazarlama faaliyetlerinin planlanması ve tıbbi ihtiyaçlarıma ve alışkanlıklarıma göre özelleştirilmesi ile bana özel kampanyalar oluşturulması amacıyla işlenmesini kabul ediyorum.
Ticari Elektronik İleti: Özel Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi ve Özel Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi tarafından kimlik ve iletişim bilgilerimin tercih ettiğim iletişim kanalı üzerinden bana reklam, promosyon, kampanya ve benzeri ticari elektronik iletilerin gönderilmesi amacıyla işlenmesi ve bununla sınırlı olarak hizmet alınan tedarikçilerle paylaşılmasını kabul ediyorum.
