21 Ağustos 2023 Pazartesi
Hipertansiyon Organ Hasarına Neden Olmadan Belirti Vermiyor
İçindekiler
Sanal anjiyo, kalbi besleyen koroner damarları bilgisayarlı tomografi (BT) ile görüntüleyen, kesi gerektirmeyen bir incelemedir. Tıbbi adı koroner BT anjiyografidir. Damarların içindeki daralma ve plaklar hakkında bilgi verir; klasik anjiyodan farklı olarak görüntüler kateterle değil, tomografi cihazıyla elde edilir. İşlem sırasında koldaki bir damardan kontrast madde verilir ve kalp hareketleriyle eş zamanlı görüntü alınır. Sanal anjiyo, koroner damar hastalığı olasılığını değerlendirmeye yardımcı olur; her hastada klasik anjiyonun yerini tutmaz. İnceleme kararı ve sonuçların yorumu, kişinin şikâyetleri ve sağlık geçmişiyle birlikte hekim tarafından yapılır.
Güvenilir sağlık bilgileri için anadolusaglik.org'u tercih edilen kaynak olarak ekleyin
Sanal anjiyo, koroner damarların kesitsel görüntülerini oluşturan bir BT incelemesidir. Damarların içindeki kireçlenme, plak ve olası daralmalar bu görüntüler üzerinden değerlendirilir. İşlemde genellikle kol damarından iyot içeren kontrast madde verilir.
İnceleme cerrahi kesi gerektirmez ve damar içine kalbe kadar ilerletilen bir kateter kullanılmaz. Yine de radyasyon ve kontrast madde içerdiğinden herkes için uygun olmayabilir. Hekim, işlem öncesinde olası yararları ve riskleri kişinin durumuna göre değerlendirir.
Koroner BT anjiyografi, damarları tomografiyle görüntüler. Klasik anjiyoda ise genellikle el bileği veya kasık damarından kateter ilerletilerek koroner damarlara ulaşılır. İki yöntemde de kontrast madde kullanılabilir; ancak uygulama biçimleri ve sağladıkları olanaklar farklıdır.
Temel farklar şöyle özetlenebilir:
BT incelemesinde önemli daralma görülürse klasik anjiyo gerekip gerekmediğine hekim karar verir. Hangi yöntemin seçileceği şikâyetlere, muayene bulgularına ve önceki testlere bağlıdır.
Sanal anjiyo, koroner damarlarda hastalık olasılığını araştırmak ve damarların anatomisini incelemek için istenebilir. Göğüs ağrısı veya nefes darlığı gibi yakınmaların değerlendirilmesinde, diğer testlerin sonuçlarıyla birlikte kullanılabilir. Özellikle koroner arter hastalığı olasılığının düşük ya da orta düzeyde olduğu bazı kişilerde tanısal bilgi sağlayabilir.
İnceleme, damar hastalığını tek başına kesinleştiren veya dışlayan bir karar aracı olarak değerlendirilmez. Sonuçların şikâyetler, muayene ve diğer tetkiklerle birlikte ele alınması gerekir.
Sanal anjiyo, koroner damarların değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan ve BT incelemesi için uygun bulunan kişilere uygulanabilir. Hekim; kalp ritmini, böbrek fonksiyonlarını, kontrast maddeye karşı bilinen reaksiyonları ve gebelik olasılığını değerlendirir.
Göğüs ağrısı bulunan bazı kişilerde ya da başka testlerin sonuçları net olmadığında inceleme gündeme gelebilir. Uygunluk kararı kişiye özel verilir; aynı tetkik benzer şikâyeti olan herkese önerilmez.
Bazı sağlık durumları incelemenin güvenliğini veya görüntü kalitesini etkileyebilir. Örneğin böbrek fonksiyonları belirgin bozuk olanlarda kontrast madde riski değerlendirilir. İyotlu kontrast maddeye karşı ciddi reaksiyon öyküsü olan kişilerde de alternatifler veya önlemler ele alınır.
Sanal anjiyonun ertelenmesi ya da farklı bir yöntem seçilmesi şu durumlarda gündeme gelebilir:
Bu liste tüm olasılıkları kapsamaz. İlaçlar, hastalıklar ve önceki kontrast madde deneyimleri işlem öncesinde sağlık ekibine bildirilmelidir.
Hazırlık talimatları merkeze ve kişinin sağlık durumuna göre değişebilir. İşlem öncesinde kullanılan ilaçlar, bilinen alerjiler, böbrek hastalıkları ve önceki görüntüleme tetkikleri hakkında bilgi verilmelidir. Hekim gerekli görürse böbrek fonksiyonlarını değerlendiren kan testleri isteyebilir.
İşlemden önce genellikle şu noktalar dikkate alınır:
Kişi, kendisine verilen hazırlık yönergelerini izlemelidir. İlaçlarda kendi kararıyla değişiklik yapılmamalıdır.
İşlem günü kişi tomografi masasına uzanır. Kalp ritmini izlemek için göğse elektrotlar yerleştirilir, kola damar yolu açılır. Görüntüleme sırasında kısa süre nefes tutması istenebilir.
Kontrast madde damar yolundan verildikten sonra tomografi cihazı kalbin ve koroner damarların görüntülerini alır. Ekip, çekim boyunca kişiyi takip eder. Görüntüler daha sonra radyoloji uzmanı tarafından değerlendirilir.
Kontrast madde, kan damarlarının tomografi görüntülerinde daha belirgin seçilmesine yardımcı olur. Böylece koroner damarların seyri ve içindeki olası daralmalar daha iyi incelenebilir. Kullanılan madde çoğunlukla iyot içerir ve kol damarındaki damar yolundan verilir.
Kontrast madde sonrasında kısa süreli sıcaklık hissi veya ağızda metalik tat görülebilir. Böbrek hastalığı veya geçmişte kontrast madde reaksiyonu bulunan kişiler işlem öncesinde bunu mutlaka bildirmelidir.
Kalp atımları görüntüleri etkileyebilir. Kalp hızı uygun düzeyde olduğunda damarların hareket bulanıklığı azalır ve görüntülerin değerlendirilmesi kolaylaşır. Hekim gerekli görürse işlem öncesinde kalp hızını düşüren bir ilaç kullanabilir.
İlaç kararı kalp ritmi, tansiyon ve diğer sağlık bilgileri dikkate alınarak verilir. Kişi, kendisine reçete edilmemiş bir ilacı işlem öncesinde kullanmamalıdır.
Görüntü alma işlemi çoğu zaman kısa sürer; hazırlık, damar yolu açılması ve işlem sonrası kontrolle birlikte merkezde geçirilen süre uzayabilir. Süre, kalp hızını düzenlemek için ilaç gerekip gerekmediğine ve görüntülerin yeterliliğine bağlıdır.
Kişi, randevu sırasında merkezin bildirdiği süreyi ve işlem sonrası talimatları esas almalıdır. Sonuçların raporlanma zamanı da kurumun çalışma düzenine göre değişebilir.
Sanal anjiyo raporunda koroner damarların görünümü, plakların varlığı ve damar çapındaki olası daralmalar değerlendirilir. Damar duvarındaki kireçlenme de görüntülerde saptanabilir. Bulguların klinik açıdan anlamı, kişinin yakınmaları ve diğer test sonuçlarıyla birlikte ele alınır.
Rapor tek başına tedavi kararı vermez. Hekim gerekli görürse ek test, takip veya başka bir değerlendirme önerebilir.
Sanal anjiyo, koroner damarlardaki daralma ve plakları göstermeye yardımcı olur; ancak her bulgu kesin tıkanıklık anlamına gelmez. Kireçlenme, hareket artefaktı veya görüntü kalitesinin yetersizliği değerlendirmeyi zorlaştırabilir. Bulgular bu nedenle şikâyetler ve diğer tetkiklerle birlikte yorumlanır.
Önemli bir daralma şüphesi varsa klasik anjiyo gibi ek incelemeler gerekebilir. Klasik anjiyo sırasında uygun hastalarda tedavi de uygulanabilir. Sanal anjiyoda saptanan daralma ve plaklar, damar tıkanıklığı açısından değerlendirilirken görüntüleme bulgularının kişinin şikâyetleri ve diğer tetkikleriyle birlikte yorumlanması gerekir.
Sanal anjiyo iyonlaştırıcı radyasyon içerir. Kullanılan radyasyon dozu cihaz ve çekim protokolüne göre değişir; incelemenin gerekli olup olmadığı hekim tarafından değerlendirilir. Kontrast madde bazı kişilerde alerjik reaksiyona, nadiren ciddi aşırı duyarlılık tablosuna yol açabilir.
Böbrek fonksiyonları bozuk kişilerde kontrast maddeyle ilişkili risk artabileceğinden işlem öncesinde değerlendirme yapılır. Kalp hızını düzenlemek için ilaç kullanılırsa ilaca bağlı yan etkiler görülebilir. Kişinin bilinen hastalıklarını ve önceki reaksiyonlarını ekibe bildirmesi risk değerlendirmesine yardımcı olur.
İşlem sonrasında kişi kısa süre gözlem altında tutulabilir. Damar yolu çıkarıldıktan sonra günlük yaşama dönüş zamanı, kullanılan ilaçlara ve kişinin genel durumuna göre belirlenir. Merkezin sıvı tüketimi veya ilaç kullanımıyla ilgili verdiği talimatlar izlenmelidir.
Kontrast madde sonrasında nefes darlığı, yaygın döküntü, yüzde şişme veya baygınlık hissi gelişirse acil tıbbi yardım alınmalıdır. Böbrek hastalığı bulunan kişiler işlem sonrası önerileri kendi hekiminden öğrenmelidir.
6 dk
Bu metni yararlı buldunuz mu?
Kardiyoloji
Medikal Teknolojiler
Özellikle bazı kalp hastalıklarının tespit edilmesinde sık kullanılan hızlı ve ağrısız bir testtir.
Kardiyoloji
Prof. Dr. Ertan Ökmen
Kardiyoloji
Uzm. Dr. Ceyhan Türkkan
Kardiyoloji
Uzm. Dr. Ersin Özen
Kardiyoloji
Uzm. Dr. Gürsel Ateş
Radyoloji
Doç. Dr. Ahmet Murat Dökdök
Radyoloji
Doç. Dr. Özgür Sarıca
Radyoloji
Uzm. Dr. Adnan Aras
Radyoloji
Uzm. Dr. Fatma Zeynep Güngören
Radyoloji
Uzm. Dr. Kutlay Karaman
Radyoloji
Uzm. Dr. Oktay Karadeniz
Radyoloji
Uzm. Dr. Süleyman Tutar
Öne Çıkan Kanser Yazıları
Kişisel Verilerin İşlenmesi: Kimlik, iletişim, sağlık ve pazarlama bilgilerimin, ASM Anadolu Sağlık Merkezi A.Ş. tarafından yürütülecek pazarlama faaliyetlerinin planlanması ve tıbbi ihtiyaçlarıma ve alışkanlıklarıma göre özelleştirilmesi ile bana özel kampanyalar oluşturulması amacıyla işlenmesini kabul ediyorum.
Ticari Elektronik İleti: ASM Anadolu Sağlık Merkezi A.Ş. tarafından kimlik ve iletişim bilgilerimin, tercih ettiğim iletişim kanalı üzerinden bana reklam, promosyon, kampanya ve benzeri ticari elektronik iletilerin gönderilmesi amacıyla işlenmesi ve bununla sınırlı olarak hizmet alınan tedarikçilerle paylaşılmasını kabul ediyorum.