Pankreas Duktal Adenokarsinomu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Pankreas kanseri, pankreastaki hücrelerin büyümesi ile başlayan bir kanser türüdür. Pankreas midenin alt kısmının arkasında yer alır. Yiyecekleri sindirmeye yardımcı olan enzimleri ve kan şekerini yönetmeye yardımcı olan hormonları üretir. Pankreas kanserinin en sık görülen türü pankreas duktal adenokarsinomudur. Bu pankreas kanseri türü, sindirim enzimlerini pankreastan dışarı taşıyan kanalları kaplayan hücrelerde başlar. Pankreas kanseri nadiren tedavi şansının en yüksek olduğu erken evrelerinde bulunur. Bunun nedeni genellikle diğer organlara yayılana kadar semptomlara neden olmamasıdır. Sağlık ekibi tedavi planını oluştururken pankreas kanserinin boyutunu göz önünde bulundurur. Tedavi seçenekleri arasında ameliyat, kemoterapi, radyasyon terapisi veya bunların bir karışımı yer alabilir.

Pankreas Duktal Adenokarsinomu Nedir?

Pankreasta bulunan farklı hücre türleri, iki farklı pankreas kanser türü meydana getirir. Bunlar ekzokrin tümörler ve nöroendokrin kanserlerdir. Ekzokrin tümörler enzimlerin yapıldığı ekzokrin hücrelerde başlar. Bu enzimler gıdanın parçalanmasına (sindirilmesine) yardımcı olur. Pankreas kanserlerinin 100'den 95'i (%95) ekzokrin tümörlerdir. Pankreas kanserinin en yaygın türü olan pankreatik duktal adenokarsinom (PDAC), ekzokrin bir tümördür. Pankreatik duktal adenokarsinom pankreastaki ekzokrin hücreler kontrolden çıkmaya başladığında oluşur. 

Pankreas duktal adenokarsinomunun ilk aşamasında kanser büyümesi gözlemlenir. Bu büyüme safra yolunu tıkayarak safra sıvısının vücuttan atılamamasına ve karaciğere kadar büyümesine yol açar. Bu durum vücutta depolanan safta sıvısı sebebiyle hastada bazı semptomlara yol açabilir.

Pankreas duktal adenokarsinomu yaşayan hastalarda özellikle tümörün pankreas baş kısmında bulunarak yolu kapatması sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Bu sebeple pankreas içerisinde üretilen sindirim bezleri bağırsağa ulaşmayabilir ve pek çok sağlık sorunu açığa çıkar. Sinsi bir hastalık olan pankreas duktal adenokarsinomun erken teşhis edilemeyebilir. Diğer kanser türlerine göre teşhisi oldukça ileri evrede gerçekleşir.

Pankreas Duktal Adenokarsinomu Belirtileri Nelerdir?

Pankreas kanseri sıklıkla hastalık ilerleyene kadar semptomlara neden olmaz. Meydana geldiğinde ise Pankreas duktal adenokarsinom belirtileri ve semptomları şunları içerebilir:

• Gözlerin beyazlarının veya cildin sararması (sarılık)
• Ciltte kaşıntı
• İdrar renginin koyulaşması veya normalden daha soluk renkli dışkı
• İştah kaybı veya çabalamadan kilo verme
• Yorgun hissetmek veya enerjinin olmaması
• Yüksek sıcaklık veya titreme hissi

Diğer belirtiler sindirim üzerinden gözlemlenebilir:

• Hasta olmak
• İshal veya kabızlık veya dışkıdaki diğer değişiklikler
• Karnın üst kısmında ve sırtta ağrı
• Yemek yerken veya uzanırken daha kötü hissedip, öne eğilince daha iyi hissetmek
• Şişkinlik gibi hazımsızlık belirtileri
• Yeni diyabet tanısı veya kontrolü zorlaşan diyabet
• Kol veya bacakta kan pıhtısının neden olabileceği ağrı ve şişlik

İrritabl bağırsak sendromu gibi başka bir rahatsızlık varsa, buna benzer semptomlar düzenli olarak yaşanabilir. Semptomlar değişirse, kötüleşirse veya normal gelmiyorsa bir pratisyen hekim tarafından kontrol edilmek son derece önemlidir.

Pankreas Duktal Adenokarsinomu Nasıl Teşhis Edilir?

Pankreas duktal adenokarsinomu teşhis etmek için bazı farklı yöntemler kullanılmaktadır. Pankreas duktal adenokarsinomu teşhisi için kullanılan yöntemler şu şekilde aktarılabilir:

• Görüntüleme testleri: Görüntüleme testleri vücudun içini gösteren fotoğraflar çeker. Pankreas kanserini teşhis etmek için kullanılan görüntüleme testleri arasında ultrason, CT taramaları, MRI taramaları ve bazen de PET taramaları olarak da adlandırılan pozitron emisyon tomografi taramaları bulunur.
• Endoskopik ultrason: EUS olarak da adlandırılan endoskopik ultrason, sindirim sistemi ve yakındaki organ ve dokuların resimlerini çekmeye yönelik bir testtir. Endoskopik ultrason için endoskop adı verilen kameralı uzun, ince bir tüp kullanır. Endoskop boğazdan mideye doğru geçer. Endoskoptaki bir ultrason cihazı, yakındaki dokuların görüntülerini oluşturmak için ses dalgalarını kullanır.
• Test için bir doku örneğinin çıkarılması (Biyopsi): Biyopsi, laboratuvarda test edilmek üzere küçük bir doku örneğinin alınmasına yönelik bir prosedürdür. EUS sırasında çoğu zaman bir sağlık çalışanı numuneyi alır. EUS sırasında pankreastan bir miktar doku almak için endoskoptan özel aletler geçirilir. Daha az sıklıkla, deriden pankreasa bir iğne batırılarak pankreastan bir doku örneği alınır. Buna ince iğne aspirasyonu denir.
  Örnek, kanser olup olmadığını görmek için test için laboratuvara gider. Diğer özel testler kanser hücrelerinde hangi DNA değişikliklerinin mevcut olduğunu gösterebilir. Sonuçlar sağlık ekibinin tedavi planını oluşturmasına yardımcı olur.
• Kan testleri: Kan testleri, pankreas kanseri hücrelerinin ürettiği, tümör belirteçleri adı verilen proteinleri gösterebilir. Pankreas kanserinde kullanılan bir tümör belirteç testine CA19-9 adı verilir. Doktorlar, kanserin nasıl tepki verdiğini anlamak için tedavi sırasında ve sonrasında bu testi sıklıkla tekrarlar. Bazı pankreas kanserleri fazladan CA19-9 üretmez, dolayısıyla bu test herkes için yararlı değildir.
• Genetik test: Genetik test, kanser riskini artıran kalıtsal DNA değişikliklerini aramak için kan veya tükürük örneğini kullanır. Genetik test sonuçları tedavinize rehberlik edebilir. Sonuçlar aynı zamanda aile üyelerinin pankreas kanseri riskinin yüksek olup olmadığını da gösterebilir.

Pankreas kanseri tanısı doğrulandıktan sonra sağlık ekibi kanserin boyutunu bulmak için çalışır. Buna kanserin evresi denir. Sağlık ekibi, prognozu anlamak ve bir tedavi planı oluşturmak için kanserin evresini kullanır. Pankreas kanserinin aşamaları 0'dan 4'e kadar olan sayıları kullanır. En düşük aşamalarda kanser yalnızca pankreastadır. Kanser büyüdükçe evrede artar. 4. evrede kanser vücudun diğer bölgelerine yayılmıştır.

Pankreas Duktal Adenokarsinomu Tedavisi

Pankreas kanseri tedavisi, kanserin evresine ve konumuna bağlıdır. Çoğu insan için pankreas kanseri tedavisinin ilk hedefi mümkün olduğunda kanserden kurtulmaktır. Bu mümkün olmadığında, yaşam kalitesinin iyileştirilmesine ve kanserin büyümesinin veya daha fazla zarara yol açmasının önlenmeye çalışılır. Pankreas duktal adenokarsinomu tedavisi için kullanılan yöntemler şu şekildedir:

Ameliyat

Ameliyat pankreas kanserini tedavi edebilir, ancak bu herkes için bir seçenek değildir. Diğer organlara yayılmamış kanseri tedavi etmek için kullanılabilir. Kanser büyürse veya yakındaki kan damarlarına yayılırsa ameliyat mümkün olmayabilir. Bu durumlarda tedavi kemoterapi gibi diğer seçeneklerle başlayabilir. Bazen bu diğer tedavilerden sonra ameliyat yapılabilir.Pankreas kanserini tedavi etmek için kullanılan operasyonlar şunları içerir:

• Pankreas başındaki kanserler için cerrahi
• Pankreas gövdesi ve kuyruğundaki kanserlerin cerrahisi
• Pankreasın tamamının alınması
• Yakındaki kan damarlarını etkileyen kanserler için cerrahi

Kemoterapi

Kemoterapide kanser hücrelerini öldürmek için güçlü ilaçlar kullanılır. Tedavi bir kemoterapi ilacını veya bunların bir karışımını içerebilir. Kemoterapi ilaçlarının çoğu damar yoluyla verilir, ancak bazıları hap şeklinde alınır.İlk tedavinin cerrahi olamayacağı durumlarda ilk başvurulacak tedavi kemoterapi olabilir. Kemoterapi genellikle ameliyattan sonra kalan kanser hücrelerini öldürmek için kullanılır. Kanser ilerleyip vücudun diğer bölgelerine yayıldığında kemoterapi onu kontrol etmeye yardımcı olabilir. Kemoterapi ağrı gibi semptomların hafifletilmesine yardımcı olabilir.

Radyasyon tedavisi

Radyasyon terapisi, kanser hücrelerini öldürmek için güçlü enerji ışınları kullanır. Enerji X ışınlarından, protonlardan veya diğer kaynaklardan gelebilir. Ameliyat bir seçenek olmadığında, radyasyon terapisi ve kemoterapi ilk tedavi olabilir. Bu tedavi kombinasyonu kanseri küçültebilir ve ameliyatı mümkün kılabilir.Kanser vücudun diğer bölgelerine yayıldığında radyasyon tedavisi ağrı gibi semptomların hafifletilmesine yardımcı olabilir.

İmmünoterapi

İmmünoterapi, vücudun bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini öldürmesine yardımcı olan ilaçla yapılan bir tedavidir. Bağışıklık sistemi, vücutta olmaması gereken mikroplara ve diğer hücrelere saldırarak hastalıklarla savaşır. Kanser hücreleri bağışıklık sisteminden saklanarak hayatta kalır. İmmünoterapi, bağışıklık sistemi hücrelerinin kanser hücrelerini bulmasına ve öldürmesine yardımcı olur. Pankreas kanserinde kanserin bu tedavilere yanıt verme olasılığını artıracak spesifik DNA değişiklikleri varsa immünoterapi bir seçenek olabilir.