Hepatit B Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Önemli bir karaciğer hastalığı olan Hepatit B, dünya çapında yaygın olarak görülen iltihabi bir hastalıktır. Hastalığın etkeni, Hepatit B virüsüdür (HBV). Bulaşıcı olan Hepatit B hastalığı yalnızca insanlarda hastalığa yol açar. Virüs, vücuda girdiğinde sadece karaciğer hücrelerine yerleşir. Hepatit B virüsü, içinde bulundurduğu proteinleri sağlıklı hücrelere bırakarak bağışıklık sisteminin bu protein moleküllerine saldırmasını sağlar. Sonuç olarak karaciğer hücreleri hasar görür ve yangı başlar.

Karaciğer enzimlerinin yükselmesine yol açan Hepatit B, kan yoluyla, vücut sıvılarıyla ve mukoza temasıyla bulaşır. Farklı bir deyişle hastalığın bulaşması, sterilize edilmemiş iğnelerin batması ve korunmasız cinsel ilişki yoluyla olur. Ağız mukozasında virüs bulunmadığı için Hepatit B öpüşmekle bulaşmasa da ağız kenarında, dudaklarda herpes yani uçuk varlığında öpüşmek sakıncalıdır. Hepatit B dövme yaptırılan yerlerden de buluşabilir. İşlem sırasında tek kullanımlık steril iğneler kullanılsa da iğnenin batırıldığı boya şişesinin ortak kullanımı, Hepatit B virüsünün sağlıklı kişiye bulaşmasına yol açabilir. Ayrıca kuaförlerde kullanılan, jilet, ustura, manikür ve pedikür aletleri de uygun şekilde steril edilmediğinde Hepatit B virüsünün bulaşmasına neden olabilir. Gebelik sırasında anne adayından bebeğe de virüs bulaşabilir. Tüm dünyada görülen hastalık, Güney Avrupa ve Uzak doğu ülkelerinde daha yaygındır. Türkiye ise orta derece riskli kuşakta bulunur. Aşı ile önlenebilen rahatsızlığın 6 aydan uzun sürmesi durumunda hastalık, kronik Hepatit B olarak adlandırılır. Karaciğerde yara dokusuna yol açan kronik Hepatit B, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri ve siroza yol açabilir.

 

 

Hepatit B Nedir?

Hepatit B virüsünün neden olduğu hastalık, karaciğer iltihabı olarak da tanımlanabilir. Hastalık kişiden kişiye kan yoluyla, vücut sıvılarının temasıyla ve cinsel yolla bulaşır. Anne adayının karnındaki bebeğe de bulaşabilen hastalık, tedavi edilmediğinde siroz ve karaciğer kanseri gibi yaşamı tehdit eden hastalıklara yol açabilir. Hepatit B virüsü, bazı kişilere bulaştıktan sonra hastalığa yol açmaksızın vücutta yaşamını sürdürebilir. Bazı kişilerde ise hastalık iyileşmesine rağmen virüs vücuttan atılamaz. Bu kişilerde virüs herhangi bir semptoma yol açmasa da kişinin taşıyıcılığı ve dolayısıyla enfeksiyonu bulaştırma riski devem eder. Hepatit B virüsü taşıyıcısı olan kişilerin büyük çoğunluğu, virüse bağlı bir sağlık sorun yaşamadan ömür boyu yaşayabilirken bu kişilerin %10'unda hepatit B hastalığı gelişebilir. Bu yüzden hepatit B taşıyıcı olan kişilerin düzenli aralıklarla takip edilmesi önerilir. Hepatit B, akut ve kronik olarak ikiye ayrılır. Akut Hepatit B enfeksiyonunda kişi, virüse maruz kaldıktan sonraki 6 ay içinde iyileşir. Kronik hepatit B ise virüs sağlıklı kişiye bulaştıktan sonra 6 ay içinde yok edilemeyen vakalar için kullanılan bir tanımdır. Akut Hepatit B enfeksiyonunun yetişkinler arasında kronikleşme sıklığı %1 ila %5 civarındayken bu oran yenidoğanlarda %90 seviyesine kadar yükselir. Farklı bir deyişle hastalığın kronikleşme ihtimali yaş ilerledikçe düşer. Ancak çok nadir de olsa fulminan Hepatit B tablosu ortaya çıkabilir. Fulminan Hepatit B ani başlar ve hızla karaciğer yetmezliğine yol açarak hayati tehlike oluşturabilir.

Hepatit B Belirtileri Nelerdir?

Virüs kişiye bulaştıktan sonra kuluçka süresi 6 hafta ila 6 ay arasındadır. Bu süre boyunca kişi bulaştırıcıdır. Cinsel temas ve vücut sıvılarıyla bulaşan Hepatit B hastalığı, karaciğer hasarına neden olur. Karaciğerin hasarlanması gerçekleşene kadar belirti vermeden ilerleyebilen hastalık, çoğunlukla siroz ya da kansere dönüştüğünde tanı alır. Semptomatik ilerleyen vakalarda ortaya çıkan hepatit B belirtileri ise şu şekilde sıralanabilir:

  • Hâlsizlik ve yorgunluk,
  • Ateş,
  • İştah kaybı,
  • Kilo kaybı,
  • Bulantı ve kusma,
  • Kanlı kusma,
  • Gözlerde ve ciltte sararma,
  • Karında ödeme bağlı olarak şişkinlik,
  • Bacaklarda ödem,
  • Karın ağrısı,
  • Bağ ağrısı,
  • Eklem ağrıları,
  • İshal,
  • Dışkı renginin açılması,
  • İdrar renginin koyulaşması,
  • Cildin kolayca morarması.

Hepatit B Nedenleri Nelerdir?

Hepatit B virüsünün neden olduğu hastalık, karaciğer hasarlanmasına yol açarak, kişide karaciğer yetmezliği, siroz ve karaciğer kanseri gibi yaşamı tehdit eden farklı hastalıklara yol açabilir. Bu gibi durumlarda tedavi için çoğunlukla karaciğer nakli gerektirir. Hepatit B nedenleri, virüsün bulaşmasıyla direkt ilgilidir. Hepatit B nedenleri ya da bulaşma yolları şu şekilde sıralanabilir:

  • Kan ve kan ürünlerinin nakli,
  • Virüsü taşıyan kişiyle tıraş bıçağı, tırnak makası ve diş fırçası gibi nesnelerin ortak kullanımı,
  • Enfekte kişinin açık yaralarına ya da kanına temas etmek,
  • Korunmasız cinsel ilişkiye girmek,
  • İğne ve şırınga gibi enjeksiyon malzemelerinin paylaşımı,
  • İğne batması,
  • Kesici ve delici aletler yoluyla kana maruz kalmak,
  • Sterilize edilmemiş cerrahi aletlerin tekrar kullanılması,
  • Uygun koşullar sağlanmadan dövme yaptırmak,
  • Manikür ve pedikür gibi işlemler sırasında ortak aletlerin kullanılması,
  • Doğum sırasında anneden çocuğa.

Sıklıkla sorulan "Hepatit B nasıl bulaşır?" sorusu da bu şekilde yanıtlanabilir. Hepatit B virüsü su, gıda maddeleri, solunum ya da damlacık yoluyla bulaşmaz.

Kimler Aşı Olmalı?

Hepatit B aşıyla önlenebilir bir hastalıktır. Bebeklik dönemi aşı takviminde yer alan Hepatit B aşısı 3 doz şeklinde uygulanır. Aşının ilk dozu doğumu takip eden 72 saat içinde yapılır. 2. doz, ilk ayın sonunda ve 3. doz ise 6. ayın sonunda uygulanır. Doğumun ardından aşı yapılmasıysa 1. dozun ardından en az 4 hafta sonra 2. doz ve 2. dozun ardından en az 8 hafta sonra aşılama yapılabilir. Hepatit B hastası olan kişilerin gerçekleştiği doğumun ardından ise bebeğe yapılan aşının 1. dozu ilk 12 saat içinde yapılmalıdır. 3. dozun uygulanmasının ardından 4 ila 8 hafta sonra bebeğe, anti-HBs ve HBsAg testleri yapılmalıdır. Tüm yaş gruplarında uygulanabilen hepatit B aşısının 0-19 yaş aralığındaki kişilerde koruyuculuk oranı %95 iken, yetişkinlerde %90 seviyesindedir. 60 yaş üzeri kişilerde ise aşının koruyuculuğu yaklaşık olarak %75 seviyesine geriler. Aşının koruyuculuğu zamanla düşebilir. Aşının sık görülen yan etkileri enjeksiyon bölgesinde ağrı ve hafif şiddette ateştir. Nadiren baş ağrısı, hâlsizlik ve huzursuzluk görülebilir.

HBV'den Kaçınmak için Ne Yapmalı?

Hepatit B virüsünden kaçınmak için alınabilecek en etkili önlem aşılanmaktır. Bunun yanı sıra korunmasız cinsel ilişkiye girilmemeli ve bir kere dahi olsa başkasına ait diş fırçası, ruj ve tırnak makası gibi nesneler ortak kullanılmamalıdır.

Hepatit B Taşıyıcının Alabileceği Önlemler Nelerdir?

Hepatit B virüsü, Hepatit C'den 10 kat ve AIDS'e yol açan HIV'den ise 100 kat daha bulaşıcıdır. Bu yüzden Hepatit B hastalarının ve taşıyıcıların şu önlemleri alması önerilir:

  • Birlikte yaşadığınız kişilerin bir an önce aşılanmasını sağlayın.
  • Korunmasız cinsel ilişkiye kesinlikle girmeyin.
  • Aile bireyleriyle ya da arkadaşlarınızla jilet, ruj, diş fırçası ve tırnak makası gibi aletleri paylaşmayın, onların kişisel hijyen malzemelerini kullanmayın.
  • Gebeyseniz bu durumu mutlaka hekime bildirin.
  • Karaciğer hasarına yol açan alkol kullanımından kesinlikle kaçının.
  • Diş operasyonları ya da cerrahi girişim öncesinde hekiminizi bilgilendirin.

Hepatit B Hastalığının Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Hepatit B hastalığının tanısı kan testiyle koyulur. Akut Hepatit B vakalarında çoğunlukla tedaviye ihtiyaç duyulmasa da semptomların yol açtığı yakınmaları azaltmak için destekleyici nitelikte bazı ilaçlar reçete edilebilir. Kronik hepatit B vakalarında ise tedavi için pek çok farklı ilaç seçeneği bulunur. Tedavinin amacı hastalığın, karaciğer yetmezliği, siroz ve karaciğer kanserine dönüşme ihtimalini ortadan kaldırmaktır. Uygulanan tedavi sayesinde kişi hepatit B kontrol altına alınabilse de Hepatit B virüsünün ortadan kaldırılması pek mümkün değildir. Hepatit B tedavisi, çoğunlukla oral yolla alınan ilaçlarla yapılır. Ancak ilerlemiş vakalarda karaciğer nakli yapılması gerekebilir.


 

Sağlık Merkezi
Anadolu Sağlık Merkezi

Enfeksiyon Hastalıkları

Enfeksiyon Hastalıkları

Bölüm Doktorları

Tıbbi Birimi İncele
Gebze

Enfeksiyon Hastalıkları

Doç. Dr. Elif Hakko Sakaoğlu

Gebze

Enfeksiyon Hastalıkları

Doç. Dr. Elif Hakko Sakaoğlu

Tümünü göster

Önerilen Sağlık Yazıları

Domuz gribi mi oldunuz? Panik yapmayın, hızlı hareket edin.

Domuz gribi mi oldunuz? Panik yapmayın, hızlı hareket edin.

Domuz gribi (H1N1 İnfluenza A) Belirtileri ve Tedavisinde İlk 48 Saatin Önemi

Domuz gribi (H1N1 İnfluenza A) Belirtileri ve Tedavisinde İlk 48 Saatin Önemi

Grip ve COVID-19 arasındaki fark ne?

Grip ve COVID-19 arasındaki fark ne?

Coronavirus (Koronavirus) Belirtileri Nelerdir?

Coronavirus (Koronavirus) Belirtileri Nelerdir?

HIV (AIDS): Nedir, Belirtileri, Tanı ve Tedavisi

HIV (AIDS): Nedir, Belirtileri, Tanı ve Tedavisi

HPV (İnsan Papilloma Virüsü) Nedir, Belirtileri Nelerdir ve HPV Aşısı Neden Önemlidir?

HPV (İnsan Papilloma Virüsü) Nedir, Belirtileri Nelerdir ve HPV Aşısı Neden Önemlidir?

Kolera : Nedir, Belirtileri, Bulaşıcılığı ve Tedavisi

Kolera : Nedir, Belirtileri, Bulaşıcılığı ve Tedavisi

Kuduz Hastalığı: Belirtileri, Nedenleri, Aşısı ve Tedavisi

Kuduz Hastalığı: Belirtileri, Nedenleri, Aşısı ve Tedavisi

Maymun Çiçeği Virüsü Hakkında Her Şey

Maymun Çiçeği Virüsü Hakkında Her Şey

Strep A Enfeksiyonu Nedir?

Strep A Enfeksiyonu Nedir?

Tetanoz: Nedir, Belirtileri, Tedavisi ve Tetanoz Aşısı

Tetanoz: Nedir, Belirtileri, Tedavisi ve Tetanoz Aşısı

Deniz ve Havuzda Bulaşabilecek Hastalıklardan Nasıl Korunmalı?

Deniz ve Havuzda Bulaşabilecek Hastalıklardan Nasıl Korunmalı?

Eris Varyantı Nedir, Belirtileri, Bulaşıcılığı ve Tedavisi

Eris Varyantı Nedir, Belirtileri, Bulaşıcılığı ve Tedavisi

Salmonella Nedir?

Salmonella Nedir?

X Hastalığı (X Virüsü) Nedir?

X Hastalığı (X Virüsü) Nedir?

Beşinci Hastalık (Parvovirüs B19) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Beşinci Hastalık (Parvovirüs B19) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Brusella Nedir? Brusella Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Brusella Nedir? Brusella Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Tümünü göster