Lyme Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Lyme hastalığı, genellikle kene ısırması yoluyla bulaşır. Borrelia burgdorferi adlı bakterinin neden olduğu enfeksiyona verilen isimdir. Hastalık öncelikle cilt, eklemler, kalp ve sinir sistemini etkileyebilir. Belirtiler ilk evrede hafif seyredebileceği için çoğu zaman gözden kaçabilir. Ancak tedavi edilmediğinde kronikleşerek ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Lyme Hastalığı Nedir?

Lyme hastalığı, keneler aracılığıyla insanlara geçen bakteriyel bir enfeksiyondur. Hastalığa neden olan Borrelia bakterisi, özellikle geyik keneleri veya sert keneler tarafından taşınır. Kene deriye tutunduğunda ve uzun süre yapışık kaldığında bakteri kan dolaşımına geçerek vücuda yayılır. Kısa süreli temas çoğu zaman bulaşmayı sağlamaz. Genellikle 36-48 saatten uzun tutunmalarda enfeksiyon riski artar. Lyme hastalığı yavaş ama ilerleyici seyreden bir hastalık olduğundan erken evrede fark edilmesi önemlidir. Hastalık tedavi edilmezse erken lokalize, erken yayılmış ve geç dönem olmak üzere üç evre halinde yayılabilir. Her dönemde belirtiler farklı organ sistemlerinde görülür.

Lyme Hastalığı Neden Olur?

Hastalığın nedeni, bakteri taşıyan bir kenenin insana tutunarak kan yoluyla Borrelia burgdorferi bakterisini aktarmasıdır. Keneler çoğunlukla çalı, otluk ve nemli ormanlık bölgelerde yaşar. İnsanlar doğada yürüyüş, kamp yapma, tarım işleri veya hayvancılık faaliyetleri sırasında kenelerle temas edebilir. Evcil hayvanlar da keneleri ev ortamına taşıyabileceği için günlük yaşamda da görülebilir. Kenenin fark edilmeden uzun süre cilt üzerinde kalması bakterinin bulaşmasını kolaylaştırır. Bu nedenle özellikle yaz aylarında doğadan dönüş sonrası vücut kontrolü önemlidir.

Lyme Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Lyme hastalığı genellikle doğada vakit geçiren, ormanlık alanlarda yaşayan veya kamp aktivitelerine katılan kişilerde daha sık görülür. İlk belirtisi ısırılan bölgede gelişen halka şeklinde kızarıklık olabileceği gibi bazı hastalarda bu belirti hiç görülmeden grip benzeri şikayetlerle başlayabilir. Erken tanı ve antibiyotik tedavisi hastalığın ilerlemesini önlemede önemlidir. Tedavi ile çoğu kişi tamamen iyileşebilir. Ancak teşhis gecikirse sinir sistemi, eklemler ve kalp gibi hayati bölgelerde kalıcı hasar oluşabilir.

Lyme hastalığı farklı evrelerde farklı belirtiler gösterebilir. Belirtiler kene ısırdıktan günler, haftalar veya aylar sonra ortaya çıkabilir.

Lyme hastalığı belirtileri şöyledir:

  • Kene ısırığı bölgesinde büyüyen, halka şeklinde kızarıklık (Eritema migrans)
  • Ateş, halsizlik, kas ve eklem ağrıları
  • Baş ağrısı, boyun tutulması
  • Çarpıntı veya kalp ritim bozuklukları
  • Yüz felci, konuşma bozuklukları
  • Uyuşma, karıncalanma gibi sinirsel belirtiler
  • Tekrarlayan eklem şişlikleri

Lyme Hastalığı Daha Çok Kimlerde Görülür?

Lyme hastalığı, kenelerle temas riskinin yüksek olduğu kişilerde daha sık görülür. Özellikle doğayla iç içe olunan dönemlerde risk artar.

Lyme hastalığının daha sık görüldüğü gruplar:

  • Ormanlık alanlarda yürüyüş yapanlar
  • Kampçılar ve avcılar
  • Tarım işçileri
  • Veterinerler ve hayvancılıkla uğraşanlar
  • Bahçede uzun süre vakit geçiren kişiler
  • Çocuklar
  • Evcil hayvan sahipleri

Kene aktivitesinin arttığı ilkbahar ve yaz aylarında korunma önlemlerine dikkat edilmesi önemlidir.

Lyme Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı için öncelikle klinik belirtiler değerlendirilir ve hastanın kene temas öyküsü sorgulanır. Eritema migrans adı verilen tipik deri döküntüsü görüldüğünde çoğu zaman ek teste gerek kalmadan tanı koyulabilir. Ancak belirtilerin net olmadığı vakalarda kan testleri yapılır. Lyme antikor testleri (ELISA ve Western Blot) bakteriye karşı oluşan bağışıklık cevabını ölçerek teşhiste yardımcı olur. Sinir sistemi tutulumu şüphesinde beyin omurilik sıvısı analizi yapılabilir. Kalp tutulumu varsa EKG, eklem yakınmaları varsa görüntüleme yöntemleri tercih edilebilir. Erken tanı, tedavinin etkinliği açısından çok değerli olduğundan şüpheli bulgularda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurmak önerilir.

Lyme Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi genellikle antibiyotiklerle yapılır ve erken dönemde başlandığında oldukça başarılı sonuç verir. Doksisiklin, amoksisilin veya sefalosporin grubu antibiyotikler tedavi protokollerinde yer alır. Tedavi süresi hastalığın evresine göre farklılık gösterebilir. Erken dönemde 2-3 hafta yeterli olabilirken sinir sistemine veya kalbe yayılan vakalarda daha uzun tedavi gerekebilir. Nadiren hastalık sonrası kalıntı belirtiler haftalarca devam edebilir. Bu durum bakterinin aktif kalması ile değil, bağışıklık sisteminin verdiği yanıtla ilişkilidir. Ağrı kontrolü, sinir tutulumu ve eklem problemlerine yönelik ek tedaviler gerekebilir.

Lyme Hastalığından Nasıl Korunulur?

Lyme hastalığından korunmanın en etkili yolu kene ile teması önlemektir. Özellikle doğada vakit geçirilen dönemlerde basit önlemler büyük önem taşır.

Lyme hastalığından korunmak için:

  • Doğa yürüyüşlerinde uzun kollu ve uzun paçalı giysiler tercih etmek
  • Açık renkli kıyafetler giyerek keneleri daha kolay fark etmek
  • Paçaları çorap içine almak
  • Kene kovucu sprey kullanmak
  • Eve döndükten sonra vücut ve saç diplerini kontrol etmek
  • Diz arkası, koltuk altı ve kulak arkası gibi bölgeleri özellikle incelemek
  • Keneyi çıplak elle değil, cımbızla deriye yakın noktadan çıkarmak
  • Evcil hayvanları düzenli antiparaziter uygulamalarla korumak
  • Bahçe ve yeşil alanların bakımını düzenli yapmak

Kene ısırığı sonrası şüpheli bir belirti görülürse doktora başvurulmalıdır.

Lyme Hastalığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Lyme hastalığı bulaşıcı mıdır?

İnsandan insana doğrudan bulaşmaz. Temel bulaş yolu kene ısırmasıdır.

Her kene Lyme hastalığı yapar mı?

Hayır, sadece Borrelia bakterisini taşıyan keneler hastalığı bulaştırabilir. Her kene ısırığı Lyme anlamına gelmez.

Tedavi edilmezse ne olur?

Tedavi edilmediğinde hastalık sinir sistemi, eklemler ve kalbi etkileyerek kalıcı hasarlar bırakabilir.

Lyme hastalığı tamamen iyileşir mi?

Erken tanı ve doğru antibiyotik tedavisi ile çoğu hasta tamamen iyileşir. Geciken vakalarda iyileşme daha uzun sürebilir.

Enfeksiyon Hastalıkları

Bölüm Doktorları

Tıbbi Birimi İncele
Gebze

Enfeksiyon Hastalıkları

Prof. Dr. Rıza Aytaç Çetinkaya

Gebze

Enfeksiyon Hastalıkları

Prof. Dr. Rıza Aytaç Çetinkaya

Tümünü göster

Önerilen Sağlık Yazıları

Domuz gribi mi oldunuz? Panik yapmayın, hızlı hareket edin.

Domuz gribi mi oldunuz? Panik yapmayın, hızlı hareket edin.

Domuz gribi (H1N1 İnfluenza A) Belirtileri ve Tedavisinde İlk 48 Saatin Önemi

Domuz gribi (H1N1 İnfluenza A) Belirtileri ve Tedavisinde İlk 48 Saatin Önemi

Grip ve COVID-19 arasındaki fark ne?

Grip ve COVID-19 arasındaki fark ne?

Coronavirus (Koronavirus) Belirtileri Nelerdir?

Coronavirus (Koronavirus) Belirtileri Nelerdir?

Hepatit B Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Hepatit B Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

HIV (AIDS) Belirtileri Nelerdir? HIV (AIDS) Nasıl Bulaşır?

HIV (AIDS) Belirtileri Nelerdir? HIV (AIDS) Nasıl Bulaşır?

HPV Nedir? HPV Belirtileri Nelerdir?

HPV Nedir? HPV Belirtileri Nelerdir?

Kolera : Nedir, Belirtileri, Bulaşıcılığı ve Tedavisi

Kolera : Nedir, Belirtileri, Bulaşıcılığı ve Tedavisi

Kuduz Nedir? Kuduz Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Kuduz Nedir? Kuduz Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Maymun Çiçeği Virüsü Nedir? Maymun Çiçeği Virüsü Nasıl Bulaşır?

Maymun Çiçeği Virüsü Nedir? Maymun Çiçeği Virüsü Nasıl Bulaşır?

Strep A Enfeksiyonu Nedir?

Strep A Enfeksiyonu Nedir?

Tetanoz: Nedir, Belirtileri, Tedavisi ve Tetanoz Aşısı

Tetanoz: Nedir, Belirtileri, Tedavisi ve Tetanoz Aşısı

Kök Hücre Nedir? Kök Hücre Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kök Hücre Nedir? Kök Hücre Tedavisi Nasıl Yapılır?

Deniz ve Havuzda Bulaşabilecek Hastalıklardan Nasıl Korunmalı?

Deniz ve Havuzda Bulaşabilecek Hastalıklardan Nasıl Korunmalı?

Eris Varyantı Nedir? Koronavirüs Eris Varyantı Belirtileri Nelerdir?

Eris Varyantı Nedir? Koronavirüs Eris Varyantı Belirtileri Nelerdir?

Salmonella Nedir?

Salmonella Nedir?

X Hastalığı (X Virüsü) Nedir?

X Hastalığı (X Virüsü) Nedir?

Beşinci Hastalık (Parvovirüs B19) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Beşinci Hastalık (Parvovirüs B19) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Brusella Nedir? Brusella Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Brusella Nedir? Brusella Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Kızıl Hastalığı Nedir? Kızıl Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Kızıl Hastalığı Nedir? Kızıl Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Yeni Salgın Hastalık: Mide Bulantısı, Ateş ve Kusma Belirtileri

Yeni Salgın Hastalık: Mide Bulantısı, Ateş ve Kusma Belirtileri

Ayak Mantarına Ne İyi Gelir? Ayak Mantarı Nasıl Geçer?

Ayak Mantarına Ne İyi Gelir? Ayak Mantarı Nasıl Geçer?

Şap Hastalığı Nedir? Şap Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Şap Hastalığı Nedir? Şap Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Flirt Varyantı Nedir? Flirt Varyantı Belirtileri Nelerdir?

Flirt Varyantı Nedir? Flirt Varyantı Belirtileri Nelerdir?

COVID XEC Varyantı Nedir? COVID XEC Belirtileri Nelerdir?

COVID XEC Varyantı Nedir? COVID XEC Belirtileri Nelerdir?

Domuz Gribi Nedir? Domuz Gribi Belirtileri Nelerdir?

Domuz Gribi Nedir? Domuz Gribi Belirtileri Nelerdir?

Bavul Sıtması (Odyssean Malaria) Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Bavul Sıtması (Odyssean Malaria) Nedir? Belirtileri Nelerdir?

İnfluenza Nedir? İnfluenza Belirtileri Nelerdir?

İnfluenza Nedir? İnfluenza Belirtileri Nelerdir?

Kara Mantar Hastalığı (Mukormikoz) Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Kara Mantar Hastalığı (Mukormikoz) Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Şarbon Nedir? Şarbon Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Şarbon Nedir? Şarbon Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Balgam Söktürücü Doğal Yöntemler Nelerdir?

Balgam Söktürücü Doğal Yöntemler Nelerdir?

Enfeksiyon Nedir? Enfeksiyon Belirtileri Nelerdir?

Enfeksiyon Nedir? Enfeksiyon Belirtileri Nelerdir?

Balanit Nedir? Balanit Tedavisi Nasıl Olur?

Balanit Nedir? Balanit Tedavisi Nasıl Olur?

Bahar Alerjisine Ne İyi Gelir? Belirtileri Nelerdir?

Bahar Alerjisine Ne İyi Gelir? Belirtileri Nelerdir?

Diyabetik Ayak Cerrahisi Nedir? Hangi Bölüm Bakar?

Diyabetik Ayak Cerrahisi Nedir? Hangi Bölüm Bakar?

Diyabetik Ayak Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Diyabetik Ayak Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Diyabetik Ayak Yarası Nedir? Tedavisi ve Bakımı

Diyabetik Ayak Yarası Nedir? Tedavisi ve Bakımı

Diyabetik Ayak Bakımı Nasıl Olmalı?

Diyabetik Ayak Bakımı Nasıl Olmalı?

Parazit Nedir? Vücuttaki Parazit Belirtileri Nelerdir?

Parazit Nedir? Vücuttaki Parazit Belirtileri Nelerdir?

Kist Hidatik Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Kist Hidatik Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Sarılık Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Sarılık Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Ruam Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Ruam Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Hiperbarik Oksijen Tedavisi Nedir? Ne İşe Yarar?

Hiperbarik Oksijen Tedavisi Nedir? Ne İşe Yarar?

Chikungunya Virüsü Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Chikungunya Virüsü Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Nimbus Varyantı Nedir? Nimbus Varyantı Belirtileri Nelerdir?

Nimbus Varyantı Nedir? Nimbus Varyantı Belirtileri Nelerdir?

Stratus Varyantı Nedir? Stratus Varyantının Belirtileri Nelerdir?

Stratus Varyantı Nedir? Stratus Varyantının Belirtileri Nelerdir?

JN1 Varyantı (JN1 Virüsü) Nedir? JN1 Belirtileri Nelerdir?

JN1 Varyantı (JN1 Virüsü) Nedir? JN1 Belirtileri Nelerdir?

Omicron Varyantı nedir? Omicron Varyantının Belirtileri Nelerdir?

Omicron Varyantı nedir? Omicron Varyantının Belirtileri Nelerdir?

COVID XEC Varyantı Nedir? COVID XEC Belirtileri Nelerdir?

COVID XEC Varyantı Nedir? COVID XEC Belirtileri Nelerdir?

Göbek Deliği İltihabı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Göbek Deliği İltihabı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Çiçek Hastalığı Nedir? Çiçek Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Çiçek Hastalığı Nedir? Çiçek Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Sepsis Nedir? Sepsis Belirtileri Nelerdir?

Sepsis Nedir? Sepsis Belirtileri Nelerdir?

Influenza A (H3N2 Virüsü) Nedir?

Influenza A (H3N2 Virüsü) Nedir?

Tümünü göster