Gastrit Nedir? Gastrit Belirtileri ve Tedavisi

İçindekiler

Gastrit Nedir? Gastrit Belirtileri ve Tedavisi
Gastrit Nedir?
Gastrit Türleri Nelerdir?
Gastrit Belirtileri Nelerdir?
Gastrit Neden Olur?
Gastrit Nasıl Teşhis Edilir?
Gastrit Nasıl Tedavi Edilir?
Gastrit Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Gastrit Nasıl Önlenir?

Gastrit, midedeki mukoza zarının iltihabıdır. Pek çok insanda meydana gelen bu hastalık başlangıçta belirtiler göstermese de ilerlediği takdirde mide ağrısı, şişkinlik gibi semptomlara yol açabilir. Tedavi yolları nedene göre değişiklik gösterir ve tedavi gerçekleştirilmezse farklı hastalıklara ve yan etkilere yol açabilir.

Gastrit Nedir?

Gastrit midede bulunan mukoza zarının iltihaplanması olarak bilinen sindirim sistemi hastalıklarından bir tanesidir. Midede bulunan bu zar, mideyi asitlerden ve yabancı mikroorganizmalardan korur. Bağışıklık sistemi bu zarda bir tehdit algılarsa onu yok edebilmek ve iyileşmeyi sağlamak için iltihap oluşumunu tetikler ve gastrit ortaya çıkar.

Gastrit Türleri Nelerdir?

Gastrit türleri gelişme ve çıkış şekline göre isimlendirilebilir. Gelişme şekline göre akut ve kronik, çıkış şekline göre de eroziv ve eroziv olmayan gastrit olarak sınıflandırılır.

Akut gastrit: Aniden gelişir, ancak geçici bir durumdur. Bu tür gastrite neden olan tetikleyiciler de geçicidir. Örneğin stres bir tetikleyici olabilir. Stres azaldığında ya da ortadan kalktığında bu türün belirtileri de azalacaktır.
Kronik gastrit: Uzun bir süreçten oluşur. Bu yüzden semptomlar kendini gösterene kadar anlaşılmayabilir. Başka kronik sorunların bir sonucu olarak da ortaya çıkabilir.
Eroziv gastrit: Gastrite sebep olan faktörün mide zarını aşındırması ve orada yara (ülser) oluşturması anlamına gelir. Fazla asit salgılanmasında meydana gelebilir.
Eroziv olmayan gastrit: Aşındırıcı etkiye sebep olmaz, sadece zarın tahrişine (kızarmasına) yol açabilir. Eroziv olmayan gastritin özel bir formu atrofik gastrittir. Atrofik gastritte mide zarında atrofiye uğrama (incelme) olur.

Gastrit Belirtileri Nelerdir?

Gastrit başlangıçta belirti göstermeyebilir, ancak zaman geçtikçe ve mide zarı kendini savunamayacak hale geldiğinde şiddetli ve uzun süren semptomlar ortaya çıkabilir. Gastritte yaşanabilecek belirtiler şunlardır:

Mide ağrısı,
Şişkinlik,
Mide ekşimesi,
Hemen doyma,
İştahta azalma,
Geğirme,
Hıçkırık.

Gastrit kaynaklı mide ağrısı genellikle karnın üst ve orta kısmında yaşanır. Ağrının etrafa yayılmasından kaynaklı bazen tam olarak hangi bölgede olduğunu anlamayabilirsiniz, ancak ülserleşme olduysa daha keskin ve konumu belli bir ağrı yaşanabilir. Ağrının yanı sıra yanma da hissedilebilir. Eğer ülser varsa ve ülser kanıyorsa dışkıda siyah kan, kusarken kan görülmesi gibi belirtiler de gözlenebilir. Bu belirtileri yaşıyorsanız, bir sağlık kuruluşuna başvurmanız tavsiye edilir.

Gastrit Neden Olur?

Gastrit, temelde bağışıklık sisteminin mide zarını tehdit olarak algılayıp o bölgeye saldırmasıdır. Bağışıklık sistemi nedensizce değil bazı sebepler sonucunda tehdit olarak algılar ve zara inflamatuar hücreler gönderir. Mide zarını bir tehdit haline getirebilecek pek çok faktör vardır.

Otoimmün rahatsızlıklar: Otoimmün hastalıklar kronik iltihaba neden olurlar. Bu hastalıklara tip 1 diyabet, sedef, Addison hastalığı gibi pek çok rahatsızlık örnek olarak verilebilir.
Kimyasallar: Bazı ilaçların kullanımı gastrite neden olabilir. Kimyasallar ne kadar ve hangi sıklıkta tüketildiğine bağlı olarak akut veya kronik gastrit oluşumuna sebep olabilir. Yaygın olarak ağrı kesici, ateş düşürücü ve iltihap azaltıcı hapların fazla kullanılması ile olur.
Travma: Vücutta travma oluşması beynin sindirim sistemine giden kanı azaltmasına ve hayati organlara yönlendirmesine yol açar. Bu da mide zarının savunma özelliğinin azalmasına sebep olur ve kimyasallara karşı savunmasız hale gelir. Vücutta cerrahi bir işlem uygulanması veya farklı travmalar aniden gelişen gastritin oluşumuna sebep olabilir.
Enfeksiyon: Gastritin en yaygın nedenidir. Bakteriyel ve viral enfeksiyonlar akut gastrite neden olabilirken, H. pylori’nin sebep olduğu enfeksiyon kronik gastrite neden olabilir. H. pylori bakterisi peptik ülser hastalığına da yol açabilir. Bu bakteri midenin içinde yaşar, tahrişe ve iltihaba neden olur. Az rastlansa da mantar ve parazitlerde gastrit yapabilir.

Tüm bu nedenlere ek olarak kemoterapi ve radyasyon tedavisi alıyor olmak, gıda alerjileri, çölyak hastalığı ve safra reflüsü hastalığı gastritin nedenleri arasında sayılabilir.

Gastrit Nasıl Teşhis Edilir?

Hastaneye başvurduğunuzda doktorunuz yaşadığınız belirtileri dinledikten sonra emin olabilmek için bazı testler yaptırmanızı ister. Bu testler arasında kan testi, dışkı testi, üst GİS (gastrointestinal) endoskopisi ve görüntülenmesi, nefes testinden biri ya da birkaç tanesi olabilir. Kan testinde nedenler sorgulanabilir. Dışkı testinde ise H. pylori bakterisinin varlığına ve midede kanama olup olmadığına bakılır. H. pylori bakterisinin olup olmadığını inceleyen bir diğer test ise nefes testidir. Bu testte hastaya bir kapsül yutturulur. Belli bir süre sonunda bir kabın içerisine nefesi verilmesi istenir. Kabın içerisinde karbon tespit edilirse bakterinin varlığı anlaşılır. Üst GİS endoskopisinde ağızdan salınan kameralı bir boru ile mideye inilir ve o bölgeden inceleme yapılabilmesi için küçük bir parça alınır. Parça alınmadan önce bir ekrana yansıtılan görüntüler izlenir. Bu test ile mide zarındaki erozyon ve ülser tespit edilebilir. Eğer görüntüleme ve endoskopi testi gerektirecek bir durum yoksa diğer testler ile tedaviye başlanabilir.

Gastrit Nasıl Tedavi Edilir?

Gastritin tedavi edilebilmesi için öncelikle neden oluştuğunu anlamak gerekir. Eğer bazı ilaçlardan kaynaklanıyorsa, bu kimyasalların bırakılması sonucunda belirtiler azalabilir. H. pylori bakterisi varsa bu bakteriyi öldürmek için doktorunuz antibiyotik reçete edebilir. Antibiyotik tedavisi duruma göre 1-2 hafta sürebilir. İlaç tedavisinden sonra bakterinin yok olduğundan emin olabilmek için tester yeniden yapılabilir. Aynı zamanda fazla asit üretimi durumunda asit üretimini engelleyen ilaçlar da kullanmanız gerekebilir. Asit azaldığı zaman yaşanan ağrı hafifler ve zarda iyileşme görülür. Asit azaltıcı ilaçlar yerine midedeki asidi nötrleyen ilaçlar da bulunur. Bu ilaçlar ağrının giderilmesine katkı sağlar, ancak direkt olarak hastalığı tedavi etmez.

Gastrit Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Gastrit tedavi edilmezse ciddi yan etkilere ve hastalıklara yol açabilir. Mide zarının inceldiği durumlarda mide kanserine yakalanma olasılığı artar. Bunun dışında anemi (kansızlık), B12 ve D vitamini eksikliği, midede kanama, çinko ve kalsiyum eksikliği, midenin delinmesi, peptik ülser, malt lenfoma gibi pek çok yan etki görülebilir. Bu tür yan etkilerin ortaya çıkmaması ve sağlıklı kalabilmeniz için tedavi aksatılmadan yapılmalıdır.

Gastrit Nasıl Önlenir?

Gastrit tam anlamıyla önlenebilecek bir hastalık değildir, ancak küçük hayat değişiklikleriyle gelişme olasılığı azaltılabilir. Gastritin gelişme olasılığını azaltmak için şunlar yapılabilir:

Hijyen: Sık sık ellerinizi yıkayarak H. pylori bakterisinin bulaş olasılığını azaltabilirsiniz.
Rahatlatıcı uygulamalar: Gün içerisinde yaşanan veya uzun süreli stres vücut için bir travma yaratır. Travma sonucunda sindirim sistemine giden kan miktarı azalacağı için stres giderici yöntemler deneyebilirsiniz. Meditasyon ve egzersiz stresi azaltıcı etkidedir.
Zararlı maddeler: Zararlı maddeler tüketmeyerek veya daha az tüketerek gastritin önüne geçebilirsiniz.
Beslenme: Yemek yerken öğünleri küçültmek, yavaş yavaş ve belli bir düzen içerisinde tüketmek midenin daha iyi sindirmesini sağlayabilir. Aynı zamanda baharatlı, asitli ve kızarmış besinlerden kaçınmak da iyi bir seçenek olabilir.

Eğer siz de kendinizde gastrit veya diğer sindirim sistemi rahatsızlıkları olduğunu veya oluşabileceğini düşünüyorsanız, bir sağlık kuruluşundan gastroenteroloji bölümünden randevu alarak muayene olabilirsiniz.

Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi
Yayın Kurulu

İçerik Geçmişi

Yayınlama Tarihi 17.04.2024

Düzenleme Tarihi 17.04.2024

Bu içerik, Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Yayın Kurulu’nun katkılarıyla hazırlanmış olup yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır ve yayınlandığı tarihteki bilimsel veriler esas alınmıştır. Sağlık durumunuza ilişkin değerlendirme, tanı ve tedavi süreçleri için mutlaka hekiminize veya yetkili bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.

6 dk

Bu metni yararlı buldunuz mu?

Geri bildiriminiz için teşekkürler!

Anadolu Sağlık Merkezi

Gastroenteroloji

İlgili Tıbbi Birim

Gastroenteroloji Tıbbi Birim İncele

Gastroenteroloji

Medikal Teknolojiler

Fibroscan

Fibroscan, karaciğer hastalıklarında biyopsi yerine ultrason dalgalarıyla ölçüm yapan, karaciğerin çok daha büyük bir alanını değerlendirilebilen bir cihazdır.

Daha fazla bilgi