İmmünoterapi Nedir? İmmünoterapi Nasıl Uygulanır?

Kanser tedavisinde her geçen gün yeni gelişmeler olmaktadır. Uzun yıllardır kullanılan kemoterapi ve radyoterapi yöntemlerine ek olarak son yıllarda immünoterapi adı verilen ilaçlarla kanser hastalığı artık daha uzun süreli kontrol altına alınmaya başlanmıştır. İmmünoterapi ile kişinin bağışıklık sistemi aktive hale getirilerek, kişinin kendi bağışıklık sistemi hücrelerinin kanser hücreleri ile daha etkili savaşması sağlanır.

WBC olarak kısaltılan beyaz kan hücreleri ya da akyuvarların yanı sıra lenf sisteminin doku ve organlarından oluşan bağışıklık sisteminin harekete geçmesini sağlayan immünoterapi, biyolojik bir tedavi türü olarak da tanımlanabilir. 1800'lü yılların ikinci yarısından itibaren farklı immünoterapi yöntemleri denemiştir, ancak son yıllarda teknolojinin getirdiği yeniliklerle kanser hücresinin daha iyi tanınması sonucu “kontrol noktası” denen kanser hücresi ve bağışıklık sistemi hücreleri üzerindeki moleküllerin düzenlenmesini sağlayan ilaçlarla yapılan immünoterapi yöntemi birçok hastalık için uzun süreli kontrol hatta tam iyileşme sağlayan bir umut olmuştur. Günümüzde immünoterapi tedavi denilince anlaşılan kontrol noktası inhibitörleri (checkpoint inhibitors) nedir? Bunlardan bahsedeceğiz.

İmmünoterapi Nedir?

Vücudun kendi hücrelerinden oluşan kanser hücreleri, sağlıklı hücrelerden farklı yapıdadır. Bu yüzden vücudun savunma sistemi, kanser hücreleri ile savaşır. Ancak kanser hücreleri, bazı farklılaşmalar yaparak bağışıklık sisteminin onları tanımasını ve harekete geçmesini engelleyebilir. Kanser hücrelerinin kendini gizleyebilme özelliği, taşıdığı proteinlerden kaynaklanır. Tüm bunlara ek olarak kanser hücreleri mutasyon geçirebilir. Bu da bağışıklık sistemi tarafından algılanan kanser hücrelerinin değişim göstererek, savunma sisteminden saklanmasını kolaylaştırır. Sonuç olarak vücudun kendi bağışıklık sisteminin, kanserli hücreyi yok etme özelliği azalır ya da tamamen kaybolur. İmmünoterapi tedavisi biyolojik bir tedavi şeklidir. Farklı bir deyişle immünoterapi sırasında vücuda verilen ilaç, kişinin kendi bağışıklık sisteminin aktif hâle gelmesini sağlar. Aktive olan immün sistem, kanser hücrelerini tanıyarak onları yok eder.

İmmünoterapi Çeşitleri Nedir?

Bağışıklık sistemi elemanlarından olan makrofajlar, NK hücreleri ve T lenfositleri gibi hücrelerin aktifleştirilmesini sağlayan immünoterapi, temelde kişinin bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi için uygulanan tedavi türüdür. Sık kullanılan immünoterapi yöntemlerinin bir kısmı şu şekilde sıralanabilir:

  • Kontrol noktası inhibitörleri (Checkpoint inhibitör): Günümüzde birçok kanserde dramatik iyileşme sağlayan ve kullanımı gittikçe yaygınlaşan ilaçlardır. Bu özel molekülerler bağışıklık sistemindeki doğal fren mekanizmasını ortadan kaldırarak, kanserli hücreyi tanıyan ve saldıran T hücrelerinin aktivasyonunu sağlar. Diğer bir değişle bu moleküller bağışıklık sisteminin kanserli hücreye saldırmasını durduran ‘kontrol noktası proteinlerini’ bloke ederek etki gösterir.

Daha eskiden kullanılan diğer immünoterapi yöntemleri ise kısaca; 

  • T Hücresi Transferi: T hücresi transferinde, kişinin kanserli dokusunda bulunan T hücreleri alınarak laboratuvar ortamında çoğaltılır. Ardından hastaya transfer edilen T hücreleri, immün sistemin tekrar kanser hücrelerine yanıt vermesini sağlar.
  • Sitokinler: Bağışıklık sistemi hücreleri tarafından üretilen sitokinler, immün sisten hücrelerinin aktivitesinde önemli bir paya sahiptir. Hücre reseptörlerine bağlanarak hücrelerin çoğalmasını sağlar. Deri altı, kas ya da damar içine uygulanan immünoterapi yönteminde çoğunlukla interlökinler, interferonlar ve GM-CSF türü sitokinler kullanılır. Böylece, immün sistem hücrelerinin çoğalması tetiklenirken, tümörlerin beslendiği kan damarlarının oluşumu bozulur.
  • Monoklonal Antikorlar: Bu protein türü, kanser hücrelerinin işaretlenmesini sağlayarak bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini fark etmesini kolaylaştırır. Kanser hücrelerinin çoğalmasını da önleyen monoklonal antikorlar, bazı vakalarda radyoaktif maddeler ile kaplanarak vücuda verilir. Böylece radyoterapi işlemi, direkt hedefe dönük olarak yapılabilir. Bazı vakalarda ise farklı kanser ilaçları monoklonal antikorlara yüklenir. Böylece kanser ilacının direkt olarak kanser hücrelerine ulaşması sağlanır.
  • Virüsler: Onkolitik virüsler olarak bilinen bazı virüs türleri, vücuda verildiğinde sağlıklı hücrelere zarar vermeden kanser hücrelerini yok eder. Ayrıca immün sistemi yönlendirebilir.
  • Adjuvanlar: Antikor üretimini tetikleyen adjuvanlar, yardımcı maddeler olarak açıklanabilir. Antikor üretimini tetikleyen bağışıklık sistemi ajanlarıdır.
  • İnterferonlar: Vücudun kendisi tarafından üretilen interferonlar (IFN), tümörün büyümesini yavaşlatmak için kanser hücrelerinin çoğalma mekanizmalarını bozar.
  • İnterlökinler: Vücut tarafından üretilen interlökinler (IL), bağışıklık hücrelerinin daha hızlı bölünmesini ve olgunlaşmasını sağlar. Ayrıca kanser hücrelerine karşı üretilen antikor miktarının da artması sağlanır.

İmmünoterapi Ne Zaman Uygulanır?

Son yıllarda özellikle ‘kontrol noktası inhibitörleri kemoterapi ve radyoterapi ile birlikte ya da tek başına kullanılmaktadır. İlk geliştirldiklerinde sadece metastatik yani yaygın evrede kullanılırken artık günümüzde erken evre kanserlerde kemoterapi ile birlikte kullanımı söz konusudur. Ve böylece hastalıkta daha uzun süreli iyileşme ve kontrol sağlanabilmektedir. 

İmmünoterapi Nasıl Uygulanır?

Kontrol noktası inhibitörleri denen immünoterapi, kemoterapi gibi damardan (intravenöz) serum yolu ile verilmektedir. Uygulama öncesi özel bir hazırlık gerekmez. 

İmmünoterapi yan etkileri nelerdir?

İmmünoterapi ilaçlarında klasik kemoterapi ilaçlarında görülen gibi saç dökülmesi görülmez, ancak kemoterapiden farklı olarak bu ilaçlar bağışıklık isteminin etkisi artırdığı için kendi sağlıklı hücrelerimizi yabancı olarak algılayıp, böbrek, bağırsak, endokrin bezler, karaciğer ve diğer organlarla ilgili problemler oluşturabilir. En sık yan etki olarak ishal ve hipotroidiye rastlanır. 

Kanserde İmmünoterapi Tedavisi Kime Ne Kadar Süreyle Uygulanır?

Hastalığın çeşidine ve evresine bağlı olarak immunoterapi uygulamaları değişmektedir. Hangi hastanın immünoterapiye uygun olduğunu belirlemek için bazı kanserlerde hastaların patoloji bloklarından özel moleküler testler yapılması gerekir ( PDL-1, MSI yada TMB gibi). Bazı tümörlerde ise özel bir test gerek olmadan kullanılabilir. Hastanın doktoru kişinin immunoterapi için uygun olup olmadığı bu sonuçlar ve yapılan çalışma sonuçları doğrultusunda belirler. 

Birçok çalışmada teorik olarak hastalık stabil olduğu ve yan etkileri olmadığı sürece hastalar immünoterapiye sürekli devam edebilmektedirler. Yapılan bazı çalışmalar daha kısa süreli kullanımının ekilierini değerlendirmektedir. 

Bu tedaviler medikal onkoloji uzmanı tarafından planlanıp, uygun hastaya, uygun zamanda verilmelidir.


 

Sağlık Merkezi
Anadolu Sağlık Merkezi

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi) , Medikal Onkoloji, Medikal Onkoloji

Bölüm Doktorları

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Altan Kır

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Bülent Karagöz

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Bülent Karagöz

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Bülent Karagöz

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Hale Başak Çağlar

Gebze Ataşehir

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. İlker Tinay

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Necdet Üskent

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Necdet Üskent

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Necdet Üskent

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Şeref Kömürcü

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Şeref Kömürcü

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Şeref Kömürcü

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Yeşim Yıldırım

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Yeşim Yıldırım

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Yeşim Yıldırım

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Doç. Dr. Eda Tanrıkulu Şimşek

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Doç. Dr. Eda Tanrıkulu Şimşek

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Doç. Dr. Eda Tanrıkulu Şimşek

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Uzm. Dr. Mehmet Doğu Canoğlu

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Uzm. Dr. Rashad Rzazade

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Uzm. Dr. Sinan Karaaslan

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Uzm. Dr. Sinan Karaaslan

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Uzm. Dr. Sinan Karaaslan

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Altan Kır

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Bülent Karagöz

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Bülent Karagöz

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Bülent Karagöz

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Hale Başak Çağlar

Gebze Ataşehir

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. İlker Tinay

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Necdet Üskent

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Necdet Üskent

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Necdet Üskent

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Şeref Kömürcü

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Şeref Kömürcü

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Şeref Kömürcü

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Yeşim Yıldırım

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Yeşim Yıldırım

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Prof. Dr. Yeşim Yıldırım

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Doç. Dr. Eda Tanrıkulu Şimşek

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Doç. Dr. Eda Tanrıkulu Şimşek

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Doç. Dr. Eda Tanrıkulu Şimşek

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Uzm. Dr. Mehmet Doğu Canoğlu

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Uzm. Dr. Rashad Rzazade

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Uzm. Dr. Sinan Karaaslan

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Uzm. Dr. Sinan Karaaslan

Gebze

Onkoloji Merkezi (Kanser Merkezi)

Uzm. Dr. Sinan Karaaslan

Tümünü göster

Önerilen Sağlık Yazıları

“Genetik kanser” mi, “kalıtsal kanser” mi?

“Genetik kanser” mi, “kalıtsal kanser” mi?

Kanserden korunmanın 13 yolu

Kanserden korunmanın 13 yolu

Pankreas Kanseri Nedir ve Tedavi Sürecindeki "Whipple Ameliyatı" Nasıl Uygulanır?

Pankreas Kanseri Nedir ve Tedavi Sürecindeki "Whipple Ameliyatı" Nasıl Uygulanır?

Cilt (Deri) Kanseri: Nedir, Belirtileri, Tanı ve Tedavisi

Cilt (Deri) Kanseri: Nedir, Belirtileri, Tanı ve Tedavisi

Mide Kanseri Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nedir?

Mide Kanseri Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nedir?

Pankreas Kanseri Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Pankreas Kanseri Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Rektum Kanseri Nedir? Rektum Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Rektum Kanseri Nedir? Rektum Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Ağız Kanseri: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Ağız Kanseri: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Baş Boyun Kanserleri: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Baş Boyun Kanserleri: Nedir, Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Dil Kanseri: Nedir, Belirtileri, Çeşitleri

Dil Kanseri: Nedir, Belirtileri, Çeşitleri

Farenks, Yutak Kanseri Nedir? Belirtileri ve Tedavi Süreci

Farenks, Yutak Kanseri Nedir? Belirtileri ve Tedavi Süreci

Nazofarenks Kanseri: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Nazofarenks Kanseri: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Karaciğer Kanseri

Karaciğer Kanseri

Safra Kesesi Kanseri Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Safra Kesesi Kanseri Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Kemik Kanseri: Nedir, Çeşitleri, Belirtileri, Tanı ve Tedavi

Kemik Kanseri: Nedir, Çeşitleri, Belirtileri, Tanı ve Tedavi

Yumuşak Doku Kanseri (Sarkom): Nedir, Belirtileri, Türleri ve Tedavisi

Yumuşak Doku Kanseri (Sarkom): Nedir, Belirtileri, Türleri ve Tedavisi

Mesane Kanseri Belirtileri, Tanı ve Tedavi Süreci

Mesane Kanseri Belirtileri, Tanı ve Tedavi Süreci

Prostat Kanseri Belirtileri Nelerdir? Evreleri ve Tedavisi

Prostat Kanseri Belirtileri Nelerdir? Evreleri ve Tedavisi

Testis Kanseri Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Testis Kanseri Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Rahim Ağzı Kanseri

Rahim Ağzı Kanseri

Vulva Kanseri: Nedir, Çeşitleri, Belirtileri, Tanı ve Tedavi

Vulva Kanseri: Nedir, Çeşitleri, Belirtileri, Tanı ve Tedavi

Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri: Belirtileri, Çeşitleri ve Tedavisi

Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri: Belirtileri, Çeşitleri ve Tedavisi

Kanser Nasıl Oluşur?

Kanser Nasıl Oluşur?

Ortopedik Onkoloji

Ortopedik Onkoloji

Lenf (Lenfoma) Kanseri Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Lenf (Lenfoma) Kanseri Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Lösemi (Kan kanseri): Nedir, Belirtileri, Tanı ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Lösemi (Kan kanseri): Nedir, Belirtileri, Tanı ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Akciğer Kanseri Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Akciğer Kanseri Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Palyatif Bakım: Nedir, Nasıl Alınır, Şartları Nelerdir?

Palyatif Bakım: Nedir, Nasıl Alınır, Şartları Nelerdir?

Likit Biyopsi Nedir? Likit Biyopsi Nasıl Yapılır?

Likit Biyopsi Nedir? Likit Biyopsi Nasıl Yapılır?

Gırtlak Kanseri Belirtileri Nelerdir, Nedenleri ve Tedavisi

Gırtlak Kanseri Belirtileri Nelerdir, Nedenleri ve Tedavisi

Deri Kanseri Türleri, Tanı ve Tedavi Süreçleri

Deri Kanseri Türleri, Tanı ve Tedavi Süreçleri

Kanser Nedir? Tanı ve Tedavi Yöntemleri

Kanser Nedir? Tanı ve Tedavi Yöntemleri

Yanlış tedavi nedeniyle kanser tüm vücuduna yayıldı

Yanlış tedavi nedeniyle kanser tüm vücuduna yayıldı

Kanser hakkında doğru bilinen yanlışlar

Kanser hakkında doğru bilinen yanlışlar

Yumurtalık (Over) Kanseri Nedir, Belirtileri ve Tedavisi

Yumurtalık (Over) Kanseri Nedir, Belirtileri ve Tedavisi

Böbrek Kanseri Belirtileri ve Tedavi Yöntemi

Böbrek Kanseri Belirtileri ve Tedavi Yöntemi

Kanser Ağrısı

Kanser Ağrısı

Kemik Tümörleri

Kemik Tümörleri

Kanser Tedavisi Nedir? Kanser Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kanser Tedavisi Nedir? Kanser Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tümünü göster