Rektum Kanseri Nedir? Rektum Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Rektum kalın bağırsak denilen kaslı kanalın son 15 cm‘lik önemli bir sindirim sistemi parçasıdır. Bu 15 cm’lik alanda oluşum gösteren tümör hücreleri belli bir sayıya ulaştıktan sonra rektum kanserini oluşturabilir. Ölüm oranı yüksek bir kanser türüdür, bu nedenle erken teşhis ve tedavi kritik bir öneme sahiptir. Rektum kanseri bazı durumlarda semptom göstermeden gelişebilir. Hastaların bir kısmında rektal kanama, ishal, kabızlık ve açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtiler gözlenebilir. Ailede bulunan rektum kanseri öyküsü ve kalıtsal bazı bozukluklar rektum kanseri riskini artırabilir. Tedavi prosedürleri kanserin seviyesine göre değişiklik gösterebilir. Genel olarak uygulanan tedaviler ise ameliyat, kemoterapi, radyasyon tedavisi ve hedefe yönelik tedavi şeklindedir.

Rektum Kanseri Nedir?

Rektum kanseri, rektumun iç astarında oluşum gösteren ve yavaş gelişen bir kanser türüdür. Rektum kanseri çoğunlukla adenom olarak bilinen olağandışı hücre kümeleri şeklinde başlar. Polip olarak bilinen bu hücre kümelerinin kansere dönüşmesi 10-15 yıl kadar sürebilir. Kolonoskopi gibi kanser taramaları kansere dönüşme ihtimali bulunan polipleri teşhis eder. Polipleri tespit etmek ve çıkarmak için yapılan düzenli sağlık taramaları rektum kanserinin gelişme riskini azaltabilir. 

Rektum kanseri bazen kalın bağırsağın kolon kısmında oluşum gösteren kanser ile birlikte gelişir. Bu kanser türüne ise kolorektal kanser denilir. Toplum nüfusunda en yaygın görülen kanserler arasında ikinci sırada rektum kanseri gelmektedir. Dolayısıyla halk sağlığını ciddi boyutlarda etkileyen bir sağlık sorunu olduğu söylenebilir. Rektum kanseri tedavi edilmediği takdirde karaciğer ve akciğer gibi diğer organlara yayılabilir. 

Rektum Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Rektum kanseri özellikle erken evreli bazı hastalarda herhangi bir semptoma neden olmadan yıllarca vücut içinde büyüyüp gelişebilir. Bu nedenle kişinin yaşı, tıbbi geçmişi ve diğer risk faktörlerini göz önünde bulundurarak kanser için düzenli taramalar yaptırması gerekir. Bağırsak alışkanlıklarındaki önemli ve birkaç günden uzun süren değişiklikler göz ardı edilmemelidir. Çünkü bu değişiklikler rektum kanserinin habercisi olabilir. Rektum kanseri belirtilerinden kısaca şu şekilde bahsedilebilir: 

• Rektal kanama, 
• Diyare (ishal), 
• Konstipasyon (kabızlık), 
• Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik, 
• Bağırsakların tamamen boşalmadığı hissi, 
• Dışkıda koyu bordo veya parlak kırmızı kan, 
• Dışkılamanın nasıl ve ne zaman yapıldığı konusunda ani değişiklikler, 
• Son derece ince dışkılama, 
• Yorgunluk, 
• Zayıflık, 
• Sık gaz sancıları, şişkinlik, dolgunluk ve kramplar şeklinde gelişebilen karın ağrıları, 
• Açıklanamayan kilo kayıpları. 

Rektum Kanseri Neden Olur?

Kanser, rektumdaki sağlıklı hücrelerin DNA’larında meydana gelen mutasyonlar nedeniyle oluşur. Mutasyonlar hücrelerin kontrolsüz bir şekilde büyümelerine yol açar ve bu hücreler birikir. Zamanla kanser hücreleri zamanla büyüyerek birikir ve sağlıklı dokuları istila eder. Kanserli hücreler parçalanıp vücudun başka bölgelerine yayılarak metastaz yapabilir. Rektum kanserine yol açan mutasyonların kesin nedeni bilinmese de mutasyonların gelişme riskini arttıran bazı risk faktörleri bilinmektedir. Hastalığın ortasında çıkmasında bir ya da birçok etken birlikte rol oynar. Rektum kanser riskini artıran riskler ve nedenlerden kısaca şu şekilde bahsedilebilir: 

• Neredeyse her kanser türü gibi rektum kanseri riski de yaşla birlikte artış gösterir. 
• İnflamatuar bağırsak hastalıkları arasında bulunan ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi hastalıklar riski artırabilir. 
• Aşırı işlenmiş et tüketiminin rektal kansere neden olabileceği bilinmektedir. 
• Aile üyelerinde konulmuş rektal kanser tanısı kişinin kansere yakalanma riskini iki katına çıkarır. 
• Erkeklerin rektal kansere yakalanma olasılığı kadınlara kıyasla daha yüksektir. 
• Rektal kanser riskini arttıran Lynch sendromu  ve ailesel adenomatöz polipozis gibi kalıtsal durumlar nedenler arasında sayılabilir. 
• Obeziteye sahip kişilerin rektal kansere yakalanma ihtimali obezitesi olmayan bireylere kıyasla daha yüksektir. 
• Sebze bakımından fakir kırmızı et bakımından zengin bir diyet uygulamak ve çok az fiziksel aktivitede bulunmak rektum kanseri için potansiyel bir risk oluşturur. 
• Daha önceki kanserleri tedavi etmek amacıyla karın bölgesine yönelik uygulanan radyoterapiler de risk etkenleri arasında bulunur. 

Rektum Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

Rektal kanserinden şüphelendiği durumlarda hekimler çeşitli tarama testlerine başvurabilir. Bu tarama testleri hem teşhisin konulabilmesini hem de kanserin evresinin belirlenmesini sağlar. Hekimlerin rektum kanserini teşhis etme amacıyla başvurabileceği yöntemlerden kısaca şu şekilde bahsedilebilir: 

• Fiziksel Muayene ve Tarama Testleri: Doktorlar bu aşamada hastanın aile öyküsünü ve sağlık geçmişlerini öğrenerek muayeneye başlarlar. Fiziksel muayene için rektumun el ile kontrolü gerçekleştirilir. Bu yöntemde amaç rektumda yerleşim gösteren herhangi bir şişliğin olup olmadığının tespit edilmesidir. 
• Kan Testleri: Kanser belirtilerinin araştırılması amacıyla çeşitli kan testlerinden faydalanılabilir. Bu testlerden kısaca şu şekilde bahsedilebilir: Tam kan sayımı ile kırmızı kan hücresi ve anemi belirtileri kontrol edilir, kapsamlı metabolik testler ile böbrek ve karaciğerlerin çalışma fonksiyonları değerlendirilir, karaciğer enzim testi ile karaciğerde yerleşim gösteren rektal bir tümör olup olmadığı kontrol edilir. Son olarak tümör belirteç testleri ile kanserli hücrelerin kana saldığı antijenler araştırılır. 
• Kolonoskopi: Bu yöntem ile kolon ve rektuma ait görüntülemeler sağlanır. Görüntüler uzun, esnek bir tüpe bağlı küçük kameralar ve özel monitörlerle elde edilir.  
• Biyopsi: Diğer tetkiklerde şüpheli bir durumun tespit edilmesi halinde doktorlar doku örnekleri almak ve polipleri çıkarmak için biyopsi yöntemine başvurabilir. 
• Gaitada Gizli Kan: Kanser bulguları arasında en sık gözlenen semptom dışkıda kan görülmesidir. Ancak bu tetkik kanser tanısı için yeterli değildir, kesin tanı için ileri tetkiklere başvurulmalıdır. 
• Barsak Filmleri: Kalın bağırsağı örten zar, ilaçlı görüntüleme yöntemleri ile değerlendirilebilir. Özellikle büyük poliplerin teşhisi için etkili bir yöntemdir.  
• Diğer Görüntüleme Yöntemleri: Makattan yapılan özel ultrasonlar, alt karın kısmının manyetik rezonans ile incelenmesi ve pozitron emisyon tomografisi gibi yöntemlere başvurulabilir. 

Rektum Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?

Rektum kanseri tedavisinde çoğunlukla birkaç yöntem kombine halde kullanılır ve mümkün olduğunda kanserli dokunun çıkarılması amacıyla cerrahi girişimlere başvurulabilir. Bazı durumlarda ameliyattan sonra kalan kanserli hücreleri yok etmek ve kanserin nüks etme olasılığını azaltmak için radyasyon tedavisi veya kemoterapiye ihtiyaç duyulabilir. Hekimlerin ameliyat ile ilgili kaygıları söz konusu ise, yakındaki organlara ve dokulara zarar vermek gibi, ilk olarak kemoterapi ve radyasyon tedavisine başvurulabilir. Bu şekilde kanser oluşumu küçültülür ve ameliyat ile kolayca çıkarılabilir. Çok küçük rektum tümörlerinin çıkarılması için kolonoskop ve transanal lokal eksizyon isimli özel bir skop kullanılabilir. 

Kemoterapi yönteminde kanserli hücrelerin yok edilmesi için kemoterapötik ajanlar kullanılır. Ayrıca ameliyat ile giderilemeyen ve yayılış gösteren kanserlerin semptomlarını hafifletmek için de kemoterapi kullanılabilir. Radyasyon terapisinde ise kanserli hücreleri öldürmek için X ışınları ve yüksek enerjili protonlar kullanılır. Ameliyatın bir seçenek olmadığı durumlarda semptomları hafifletmek için radyasyon tedavisine başvurulabilir. Kemoterapi ve radyoterapi yöntemleri genellikle birlikte kullanılır. Kanser hücreleri spesifik kimyasallar salgılar, bu kimyasalları algılayan ve kanser hücrelerini öldürme amacıyla kullanılan hedefe yönelik ilaçlar da kemoterapi ile birlikte uygulanabilir.  

Rektum kanseri son derece riskli bir kanser türüdür ve anlaşılması güç semptomlar ile gelişir. Dolayısıyla rektum kanserinde erken tanı kritik bir öneme sahiptir. Eğer sizin ve yakınlarınızın rektum kanseri ile ilgili endişeleri veya soruları varsa uzman bir hekim ile görüşme sağlamanız tavsiye edilir. Hekim görüşüne başvurmak rektum kanserine karşı riskinizin anlaşılması konusunda fayda sağlayacaktır.