Safra Kesesi Kanseri Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Safra kesesi, sindirim sistemine ait, yağ metabolizması için gerekli olan safra sıvısının üretilmesinde görev alan bir organdır. Safrayı depolayan ve salgılayan safra kesesi, karnın sağ üst kısmında konumlanır. Çeşitli sebeplerden dolayı safra kesesi hücrelerinde değişimler görülmeye başlanabilir ve bu hücresel değişim kanser gelişimine neden olabilir. Karın bölgesinde ağrı, şişkinlik gibi belirtilerle hissedilmeye başlayan safra kesesi kanseri müdahale edilmesi gereken, ciddi tıbbi durumlardan biridir.

Safra Kesesi Kanseri Nedir?

Safra Kesesi Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Safra kesesi kanseri, sinsi ilerleyen bir kanser türü olarak ilk evrelerde herhangi bir semptom gelişmesine neden olmaz. Kanserin ilerlemeye başlaması ile açığa çıkan semptomlar farklı hastalık belirtileriyle karıştırılabilir veya kişi tarafından başlangıçta önemsenmeyebilir. Semptomların şiddetlenmesi akıllara safra kesesinde taş gelişimi veya safra kanallarında tıkanıklık oluşması gibi tıbbi durumları getirebilir. Bu tür hastalıklarla benzer belirtiler gösteren safra kesesi kanseri aşağıdaki semptomların gelişmesine neden olabilir; 

• Üst karın bölgesinde ağrı 
• Karın bölgesinde bir çıkıntı hissiyatı 
• Şişkinlik 
• Mide bulantısı ve kusma 
• Cilt renginde ve göz beyazında sararmaya neden olan sarılık gelişimi 
• İstemsiz kilo kaybı 
• Ateş 

Safra Kesesi Kanseri Neden Olur?

Safra kesesi hücrelerinin kontrolsüz bir şekilde çoğalmaya başlaması ve kötü huylu hücrelere dönüşmesi beraberinde safra kesesi kanserini getirir. Genetik materyallerde meydana gelen değişimler veya mutasyonlar bu hücresel değişimin ana sebebidir. Mutasyon gelişiminde ise genetik faktörler etkili olabileceği gibi geçirilen hastalıklar, kullanılan ilaçlar veya yaşam şekli etkili olabilir. 

Kanser hücrelerinin gelişiminin ne şekilde başladığı henüz olarak bilinmese de bazı risk faktörlerinin bu durumu tetikleyebileceği belirlenmiştir. Örneğin; kadınlarda safra kesesi kanseri gelişim oranı erkeklere göre daha yüksektir. Bununla birlikte safra kesesi kanseri genellikle 65 yaş üstü kişilerde daha sık görülen bir kanser türüdür. 

Yaş ve cinsiyetin haricinde safra kesesine yönelik hastalık geçmişi bulunan kişilerde kanser gelişim riskinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Safra taşı bulunan veya safra taşı geçmişi olan kişilerde, safra kesesinde polip tespit edilenlerde veya kronik safra kesesi iltihabı bir diğer adıyla kolesistit problemi bulunan kişilerde kanserli hücre gelişimi oranı daha yüksektir. Safra kanallarında kronik inflamasyon veya ortak safra kanalında kist görülmesi de yine kanser riskini artırabilir. Salmonella typhii enfeksiyonu geçiren kişilerde tifoya bağlı kanser hücresi gelişimi görülebilir. 

Beslenmeye dayalı ve yaşam şekli nedeniyle de safra kesesinde kanser hücreleri görülebilir. Safra kesesinde kalsiyum birikmesi ve obezitede yine kanser gelişimine neden olabilir. 

Safra Kesesi Kanseri Evreleri

Safra kesesi tanısı konulurken ne yönde bir tedavi izlenmesi gerektiğinin de belirlenebilmesi için hastanın kanser evresinin belirlenmesi gerekir. Evreleme ile kanserin orijinal konumu ve metastaz yapıp yapmadığı belirlenebilir. Evreleme sırasında 0’dan 4’e kadar farklı aşamalar bulunur. Sayının yükselmesi kanserin ciddiyetinin arttığını gösterir. Safra kesesi evreleri aşağıdaki şekilde açıklanabilir: 

• Evre 0: Safra kesesinin iç yapısını oluşturan mukozal yapıda kanser ön hücrelerinin bulunduğunu ifade eder. Bu aşamada herhangi bir yayılma söz konusu değildir. 
• Evre 1: Safra kesesinin mukozal yapısında kanser hücreleri gelişimi söz konusudur. Hücrelerin safra kesesinin kas duvarlarına yayılma riski bulunur. 
• Evre 2: Kötü huylu kanser hücreleri safra kesesinin kas tabakasını aşarak bağ dokusuna yayılmaya başlamıştır. 
• Evre 3: Safra kesesini etki altına alan kötü huylu hücreler yakın organlara yayılmaya başlamıştır. Lenf düğümlerine yayılma riski de bulunur. 
• Evre 4: Kanserli hücreler çevredeki lenf düğümlerine yayılmaya başlamış ve uzaktaki organlarla metastaz yapmıştır. 

Safra Kesesi Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

Safra kesesi kanserine yönelik şüpheleri değerlendirmek, kanser gelişimi olup olmadığını tespit etmek üzere çeşitli tetkiklere başvurulur. Yapılacak olan testler ile kanserin türü, evresi ve farklı dokularda metastaz olup olmadığı, ne tür bir tedavi sürecinin izlenmesi gerektiği de belirlenebilir. Safra kesesi teşhisinde kullanılan yöntemler aşağıdaki gibi açıklanabilir: 

• Laboratuvar testleri: Karaciğer fonksiyon testi, karsinoembriyonik antijen tahlili (CEA) ve CA 19-9 tahlili ile incelemeler yapılabilir. Karaciğer fonksiyon testi, karaciğer tarafından salgılanan maddelerin düzeylerini ölçmekte etkilidir. Bu test ile karaciğerin kanserden etkilenip etkilenmediği belirlenebilir. CEA, sağlıklı ve kanserli hücreler tarafından kana karışan CEA değerlerini belirleyebilir. Seviyelerin yüksek çıkması kanser ile ilişkili olabilir. CA 19-9 ise kandaki bir tümör belirteci olup yüksek sonuçlar elde edilmesi halinde kanser şüphesini doğrulayabilir. 
• CT taraması: İç organların görüntülenmesini sağlayan bilgisayarlı tomografi (CT) karın, göğüs ve pelvis bölgesinin detaylı görüntülenebilmesini sağlayarak organlarda ve dokularda yapısal bir değişiklik olup olmadığının görülmesini sağlayabilir. 
• Ultrason taraması: Yüksek enerjili ses dalgaları ile vücut dokularının daha detaylı bir resminin oluşturulması sağlanabilir. 
• Perkütan transhepatik kolanjiografi: Karaciğer ve safra kanallarına yönelik görüntü elde etmek üzere uygulanan bir röntgen çekme işlemidir. Bu işlem sırasında kaburga bölgesinden deri altına ince bir iğne yönlendirilir. Bu iğne aracılığı ile safra kanallarına ve karaciğere özel bir sıvı (boya) enjekte edilir ve çekim yapılır. Enjekte edilen sıvı sayesinde bölgede bir tıkanıklık olup olmadığı tespit edilebilir. 
• Endoskopik retrograd kolanjiopankreatografi (ERCP): Safra kesesinde kanserli hücreler safra kanallarının çapında azalmaya neden olabilir. Yapılacak olan ERCP taraması ile safra kanalları incelenebilir. 
• Manyetik rezonans görüntüleme (MRI): Doku ve organları kapsamlı bir şekilde görüntülemeye yarayan MRI, radyo dalgaları ile çalışır. 
• Laparoskopi: Ameliyathane ortamında gerçekleştirilen bu işlem sırasında karın bölgesinde küçük bir kesi açılır. Açılan kesiden laparoskop olarak adlandırılan ucunda ışıklar ve kamera bulunan cihazlar karın bölgesine sokulur. İlgili doktor tarafından gerçekleştirilecek olan işlem sırasında başta safra kesesi olmak üzere diğer doku ve organlar incelenir. Bu sayede kanserin ne kadar yayıldığı tespit edilebilir. 
• Biyopsi: Kanserin hangi evrede olduğunun tespit edilmesi üzerine doku örneği alınır. Alınan doku örneği laboratuvar ortamında incelenerek kanserli olup olmadığı değerlendirilir. Safra kesesi teşhisini net bir şekilde koyabilmek için biyopsiye başvurulur. 

Safra Kesesi Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?

Tüm kanser çeşitlerinde olduğu gibi safra kesesi kanserinde de erken teşhis ve tedavi hayati öneme sahiptir. Erken evrelerde kanseri tamamıyla ortadan kaldırmak hedeflenirken, ilerlemiş kanser vakalarında tedavi amacı hastanın semptomlarını hafifletmeye yöneliktir. 

Hastanın erken evrelerde bulunması halinde cerrahi tedaviye başvurulabilir. Cerrahi müdahale sırasında safra kesesi ve yakınlardaki dokular temizlenebilir. Ameliyatın genişletilmiş şekilde uygulaması durumunda etkilenen lenf düğümleri ve karaciğerin bir kısmı da vücuttan alınabilir. 

Cerrahi müdahaleden sonra veya müdahale öncesinde, bazı vakalarda her iki dönemde de radyasyon ve kemoterapi tedavisine başvurulabilir. Radyasyon tedavisiyle amaç kanser hücrelerinin öldürülmesi ve tümör büyümesinin yavaşlatılmasıdır. Sağlıklı hücrelere minimum düzeyde zarar verilerek uygulanan bu işlem, semptomların giderilmesi üzerine de kullanılabilir. Kemoterapi ise kanser hücrelerini öldürmek ve çoğalmalarını durdurmak üzere kullanılır. İntravenöz yani damar yoluyla verilen ilaçlar ile kanserli hücrelerin yok edilmesi sağlanır. 

Kanser tedavisinde immünoterapiden de destek alınabilir. Kullanılacak olan ilaçlar ve takviyeler ile bağışıklık sisteminin güçlendirerek kanser hücrelerinin yok edilmesi hedeflenir. 

Safra kesesi kanseri metastaz yapması halinde ciddi riskler teşkil eden bir hastalıktır. Bu nedenle kansere yönelik bir şüphe duymanız halinde belirtileri göz ardı etmemeniz ve bir sağlık kuruluşuna başvurmanız önerilir. Safra kesesi taşı vb. probleminiz varsa veya geçmişinizde bu yönde bir tedavi olduysanız doktorunuzun önerdiği sıklıkla kontrol muayenelerini aksatmamalısınız.